بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی نادر گلچین + عکس   نادر گلچین (زاده ۱۳۱۵ در رشت) هنرمند پیش‌کسوت آواز سنتی و از خوانندگان صاحب‌نام ایران است. گلچین از جمله خوانندگان صاحب سبک و دارای ص...
بیوگرافی و عکس های امراه خواننده ترکیه ای   بیوگرافی امراه خواننده ترکیه ای + تصاویر نام اصلی: امراه اردوغان ایپک زادهٔ: ۱ ژانویهٔ ۱۹۷۱ ملّیت : ترکیه حوزه فعالیت: بازیگری، خوانن...
بیوگرافی فاخره صبا   فاخره صبا تولد ۱۲۹۹آبادان ایران ملیت ایرانی مرگ ۲۲ تیر ۱۳۸۶ سبک‌ها کلاسیک   فاخره صبا (زاده ...
بیوگرافی علی عبدالمالکی + عکس   علی عبدالمالکی نام اصلی علی عبدالمالکی تولد ۲۶ مرداد 1367 ۱۷ اوت ۱۹۸۴ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی ...
بیوگرافی الویس پریسلی   الویس پریسلی نام اصلی الویس آرون پریسلی تولد ۸ ژانویهٔ ۱۹۳۵ توپلوو، میسیسیپی ملیت آمریکایی مرگ ۱۶ اوت ۱۹۷۷ ...
بیوگرافی امیر یگانه + عکس   امیر یگانه نام اصلی امیر یگانه تولد ۴ تیر ۱۳۶۲ ۲۵ ژوئن ۱۹۸۳ ملیت  ایران سبک‌ها پاپ سازها گیتار، پیانو...
بیوگرافی ابراهیم تاتلیسس   ابراهیم تاتلیسس (به ترکی استانبولی: İbrahim Tatlıses) (به کردی: İbrahim Tatlıses) (زاده ژانویه ۱۹۵۲ در شانلی‌اورفه)، از خوانندگان مشهور ...
بیوگرافی سروش لشکری   هیچ‌ کس نام اصلی سروش لشكری نام مستعار هیچکس تولد ۱۷ اردیبهشت ۱۳۶۴، تهران ملیت  ایران سبک‌ها رپ فارسی،...
بیوگرافی مهدی جاور + عکس   مهدی جاور نام اصلی مهدی جاور تولد ۱۵ فروردین ۱۳۶۰ ۴ آوریل ۱۹۸۱ ملیت  ایرانی سبک‌ها باریتون در سبک کلاسیک و ...
بیوگرافی مرضیه     نام اصلی خدیجه اشرف‌السادات مرتضایی نام مستعار مرضیه تولد ۱ فروردین ۱۳۰۳ ۱۹۲۴ (میلادی) تهران ملیت ایرا...
بیوگرافی سیمین غانم   سیمین غانم زادروز ۱۳۲۳ تنکابن، مازندران محل زندگی تهران ملیت ایرانی پیشه خواننده سبک پاپ ایرانی، سنتی ...
بیوگرافی جواد بدیع زاده + عکس     جواد بدیع زاده نام اصلی سید جواد بدیع زاده تولد ۱۲۸۱ تهران ملیت ایرانی مرگ ۱۰ دی ۱۳۵۸ تهران س...
بیوگرافی مجید اخشابی + عکس   مجید اخشابی نام اصلی مجید اخشابی تولد ۲۷ دی ۱۳۵۱ ۱۷ ژانویهٔ ۱۹۷۳  تهران ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، سنتی س...
بیوگرافی محسن یگانه   محسن یگانه زادروز اردیبهشت ۱۳۶۴  گنبد کاووس، ایران ملیت  ایرانی پیشه خواننده نوازنده آهنگساز تنظیم کننده ترانه سرا...
بیوگرافی ابوالحسن خوشرو + عکس   ابوالحسن خوشرو متولد ۱۳۲۵ در قائم‌شهر خواننده و نوازنده لله وا در مازندران می‌باشد. درسال ۱۳۳۹ یک گروه موسیقی تشکیل داد و از سال ۱۳۴۵...