بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی و عکسهای علی زند وکیلی بیوگرافی علی زند وکیلی خواننده نام: علی نام خانوادگی: زند وکیلی تاریخ تولد: 1356 محل تولد: شیراز سازها: سنتور، تنبک، پیانو -------...
بیوگرافی علوان الشویع + عکس   علوان الشویع محل زندگی شهر الوان و اهواز ملیت ایران پیشه خواننده نقش‌های برجسته علوان الشویع پایه‌گذار سبک م...
بیوگرافی شهره صولتی   نام اصلی فاطمه صولتی نام مستعار شهره تولد ۱۴ دی ۱۳۳۷ ملیت ایران سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی سال‌های فعالیت...
بیوگرافی پروین زهرایی منفرد ( پروین )   پروین نام اصلی پروین زهرایی منفرد نام مستعار پروین تولد ۱۳۱۷خورشیدی ملیت  ایرانی سبک‌ها موسیقی کلاسیک ...
بیوگرافی جرج چهاربخشی + عکس     جرج چهاربخشی (سریانی: ܓܘܪܓ ܟܗܪܒܟܫܝ) در سال ۱۹۵۲ میلادی از ویلسون و هلن، در شهر تهران به دنیا آمد. نام او از روی نام پدربزرگش، ...
بیوگرافی دریا دادور     دریا دادور تولد ۱۳۵۰ مشهد ملیت  ایرانی سبک‌ها اپرا و سولو سوپرانو   دریا دادور (زادهٔ ۱۳۵...
بیوگرافی ولی حجازی   ولی نام اصلی ولی حجازی تولد ۸ خرداد ۱۳۵۷ ۲۹ مهٔ ۱۹۷۸ ‏کابل،  افغانستان ملیت افغان سبک‌ها پاپ   ...
بیوگرافی پروین کاکس     پروین کاکس (عالی‌پور) خواننده و وکالیست ایرانی است. فعالیت حرفه‌ای پروین عالی‌ پور سابقاً در رادیو اهواز به اجرای برنامه خصوصا...
بیوگرافی جنیفر لوپز   جنیفر لوپز Jennifer Lopez نام اصلی جنیفر لین لوپز نام مستعار جی لو تولد ۲۴ ژوئیهٔ ۱۹۶۹  لس آنجلس، کالیفرنیا ...
بیوگرافی ریتا جهان‌ فروز   ریتا نام اصلی ریتا جهان‌ فروز تولد ۲۴ مارس ۱۹۶۲  تهران، ایران ملیت ایرانی-اسرائیلی سبک‌ها پاپ، فولک ساز...
بیوگرافی فتانه گودرزی     نام اصلی فتانه گودرزی نام مستعار فتانه ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ   فتانه خواننده پاپ ایرانی است...
بیوگرافی شهرام شکوهی + عکس   شهرام شکوهی نام اصلی شهرام شکوهی ملیت ایرانی اصالت طرقرود نطنز سبک‌ها سنتی تلفیقی، پاپ، فلامینکو سازها گیتار...
بیوگرافی یعقوب ظروفچی + عکس   یعقوب ظروفچی تولد ۱۳۳۳ خورشیدی تبریز، ایران ملیت ایران سبک‌ها آذری - سنتی   یعقوب ظروفچی متولد ۱۳۳۳...
بیوگرافی و زندگینامه استاد ابوالحسن صبا   بیوگرافی و زندگینامه استاد ابوالحسن صبا   او در 1281 ش ، در تهران متولد شد. پدرش ، ابوالقاسم کمال السلطنه ، فرزند محمد جعفرخان ...
بیوگرافی شکیلا   شکیلا تولد ۱۳ اردیبهشت ۱۳۴۱ ۳ مهٔ ۱۹۶۲  تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی کلاسیک ایرانی سال‌های فعالیت ۱۳۶۸ ت...