بیوگرافی ابن مسکویه

 

ابوعلی احمد بن محمد بن یعقوب مَسکَوَیه رازی(۳۲۶ – ۴۲۱ هجری) از اهالی ری بود (بخشِ آخرِ این نام، مانند آخرِ نام‌های سیبویه و ابن بابویه تلفظ می‌شود، اما در عربی مسکَوَیه Maskawaih گفته می‌شود ). مدتی در دربارِ دیلمیان خدمت کرد و در اصفهان درگذشت. نگارش کتابهای «الفوز الاکبر»، «تجارب الامم»، «انس الفرید»، «ترتیب السعادات»، «جاوذان خرذ» و «الجامع» را به او نسبت داده‌اند. وی علاوه بر فلسفه، طب و کیمیا به شاعری نیز گرایش داشت، و تعدادی از شعرهایِ وی را ثعالبی نقل کرده است.

 

زندگی

ابن مسکویه در ۳۲۶ هجری در پرندک شهرستان زرندیه متولد شد. در همان کودکی علومِ مقدماتی را فراگرفت، و به سرعت در طبیعیات و الهیات و ریاضیات و طب عالمی سرشناس شد. از تحقیقات چنین برمی‌آید که ابن مسکویه تاریخ طبری را نزد ابو احمد علی بن کامل قاضی آموخته. وی در آغاز زردشتی و بعد اسلام آورد و مدتی در استخدام محمدبن‌المهلبی وزیر معزالدوله بود و سپس نزد ابن العمید، وزیرِ رکن‌الدوله دیلمی، بهسمت کلیددارِ کتاب‌خانهٔ وی بود. اما پس از کشته‌شدنِ وی، به خدمتِ عضدالدوله رسید. او در دربارِ دیلمیان صاحبِ مقام و منزلت والایی بود، چنان‌که خود را از صاحب بن عباد کم‌تر نمی‌دانست. ابن مسکویه در ۴۲۱ هجری درگذشت و وی را در تخت فولاد اصفهان به خاک سپردند.

دیدگاهها

ابن مسکویه در این موضوع پیرویِ ارسطو کرد. چنان‌که می‌گفت جنبش و حرکت که همان تغییر می‌باشد، در تمامیِ چیزها وجود دارد. اما این حرکت، ذاتیِ چیزها نیست، چون این که اندامِ انسان نیز به خودیِ خود حرکتی ندارد.

پس باید حرکت از ذاتی والاتر به اجسام داده شود. ذاتی که یکی باشد و خود متحرک نباشد. چراکه اگر متحرک باشد، لازم می‌آید که خود نیر حرکتش را از جایی دیگر بگیرد، و اگر دو تا باشد، لازم است که این دو ذات از جهاتی مشابه باشند، و هم به این دلیل که می‌توانیم آن‌ها را از هم بازشناسیم، وجه اختلافاتی نیز می‌بایست داشته باشند. و این چیزی ست که باعث می‌شود این ذات، ذاتی مرکب باشد، و ذاتِ مرکب نیز دارای تغییر و حرکت است، و این با فرضِ ما از جنبانندهٔ نخستین هم‌خوان نیست.

اخلاق

ابن مسکویه در اخلاق، هم دنباله‌روِ افلاطون است، و هم ارسطو. وی با برقراریِ تعادل میانِ قوایِ روح و فضائلِ اخلاقی، اعتقاداتش را در تحذیب الاخلاق چنین بیان می‌کند که: روان، دارای سه قوه است: قوهٔ عاقله، قوهٔ سبعیه، قوهٔ بهمیه که به ترتیب فضایلِ: حکمت، شجاعت و عفت را دارا می‌باشند. فضیلتِ چهارم که عدالت نام دارد از ایجاد تعادل میانِ سه فضیلتِ پیشین بوجود می‌آید.

همچنین او مانندِ ارسطو معتقد است که خیر چیزی است که همهٔ چیزها به سویِ آن در حالِ حرکت‌اند.

آثار

از ابن مسکویه، حدودِ بیست کتاب به جا مانده است که از این قرارند:

  • الطهاره فی علم‌الاخلاق
  • فی جواب‌المسایل الثلث
  • الفوز الاصغر
  • احوال‌المتقدمین و صفات انبیااسافلین و احوالهم
  • تجارب‌الامم
  • کتاب‌السعاده
  • دفع‌الهم عند وقوع‌الموت
  • الفوزالاکبر
  • انس‌الفرید
  • کتاب‌الجامع
  • کتاب‌السیر
  • آداب‌العرب و الفرس
  • کتاب‌السیاسه
  • کتاب مختارالاشعار
  • کتاب مجموعه‌الخواطر
  • کتاب‌المستوفی
  • ادب‌ادنیا و الدین
  • الحکمهالخالده (جاویدان خرد)
  • احوال‌الحکماالسلف
  • کتاب‌الاشربه
  • تهذیب‌الاخلاق و تطهیرالاعراق
  • الرساله‌المسعده
  • ترتیب‌السعادات و منازل‌العلوم

 

بیوگرافی خواجه نظام‌ الملک طوسی   خواجه نظام‌ الملک طوسی وزیر دودمان سلجوقی مشغول به کار ۲۰ نوامبر ۱۰۶۴ – ۱۴ اکتبر ۱۰۹۲ فرمانروا آلپ ارسلان، ملک‌شاه ...
بیوگرافی استیو جابز   استیون پاول جابز (به انگلیسی: Steven Paul Jobs) (زادهٔ ۲۴ فوریهٔ ۱۹۵۵ در سان‌فرانسیسکو — درگذشتهٔ ۵ اکتبر ۲۰۱۱ در پالوآلتو) کارآفرین، مخ...
بیوگرافی میر حیدر آملی   میر حیدر آملی زادروز ۷۲۰ هجری آمل درگذشت ۷۸۷ حله یا آمل آرامگاه آمل محل زندگی آمل،نجف،حله نام‌های دیگر ...
بیوگرافی گالیلئو گالیله   گالیلئو گالیله (به ایتالیایی: Galileo Galilei)‏ (۱۵ فوریهٔ ۱۵۶۴ - ۸ ژانویهٔ ۱۶۴۲) دانشمند و مخترع سرشناس ایتالیایی در سده‌های ۱۶ و ۱۷ می...
بیوگرافی حسن باستانی     حسن باستانی زادروز ۱۳۴۰ تهران ملیت ایرانی پیشه پژوهشگر،نمایش‌نامه‌نویس، طراح وکارگردان تئاتر سال‌ها...
بیوگرافی رشیدالدین فضل‌ الله   رشیدالدین فضل‌الله (زاده در حدود سال ۶۴۸ قمری/۶۲۹ خورشیدی در همدان- درگذشتهٔ ۲۸ دی ۶۹۶ خورشیدی/ذی‌القعده ۷۱۷ قمری) رجل سیاسی، تاریخ‌نگار...
بیوگرافی طاهره کاغذچی   طاهره کاغذچی متولد ۱۳۲۵ خورشیدی / ۱۹۴۷ میلادی تهران محل زندگی تهران ملیت  ایران رشته فعالیت مهندسی شیمی مح...
بیوگرافی صاعد بن محمد   نام: ابوالعلاء صاعد بن محمد عنوان: قاضی صاعد زادروز: ۳۴۳ (قمری)/ ۹۵۴ میلادی در خبوشان مرگ: ذی‌الحجه ۴۳۱ (قمری)/۱۰۴۰ م...
بیوگرافی رابرت کخ   رابــِرت کُخ (به آلمانی: Robert Koch) ‏پزشک و دانشمند آلمانی که به دلیل مطالعاتش در زمینه عوامل میکروبی و کشف عامل بیماری سل که به نام و...
بیوگرافی ابو الوفا محمد بوزجانی   نام: محمد بوزجانی عنوان: ابوالوفا محمد بن محمد بوزجانی زادروز: ۱۰ ژوئن ۹۴۰ میلادی-۲۸ شعبان ۳۲۸ قمری/بوژگان، حومه شهر تر...
بیوگرافی دکتر حبیب الله هدایت   مقاله درباره دکتر حبیب الله هدایت عکس همسر و فرزندان دکتر حبیب الله هدایت دکتر حبیب الله هدایت اهل کجاست؟ مذهب دکتر حبیب الله هدایت ز...
بیوگرافی اردشیر حسین پور   اردشیر حسین پور اولین دانشمند ترور برنامه هسته ای ایران زادروز ۱۹۶۲ تهران درگذشت ۱۵ ژانویه ۲۰۰۷ شیراز-گاز رادیواکتیو ...
بیوگرافی کارل بنز   کارل فریدریش بنز (به آلمانی: Carl Friedrich Benz) (تولد ۲۵ نوامبر ۱۸۴۴ در مولبورگ (کارلسروهه)، مرگ ۴ آوریل ۱۹۲۹ در لادنبورگ) مهندس اتومب...
بیوگرافی حسن احمدی حسن احمدی زادروز ۱۳۲۲ دامغان، ایران محل زندگی تهران ملیت ایرانی پیشه عضو هیئت علمی دانشگاه تهران نهاد دانشگاه تهرا...