با کودک خود متحد نشوید!

محمد ترکمان، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی: در خانواده ها معمولا پدر و مادری که با هم مشکل دارند با یکی از بچه ها بر علیه والد دیگر ائتلافی تشکیل می دهند و فرزند را به سمت خودشان می کشانند؛ یعنی هر یک از والدین می خواهد که بر ضد دیگری با کودک متحد شود. در روانشناسی این فرآیند را مثلث سازی می نامند.

این فرآیند گاهی آسیب زا نیست و به تعادل سیستم کمک می کند اما در بسیاری موارد، وقتی رابطه به شدت آسیب زا باشد، می تواند مخل و ناراحت کننده شود.

در این مطلب می خواهیم این فرآیند را زمانی که والدین در مرحله طلاق و پس از ن قرار دارند و از کودک خود برای ائتلاف استفاده می کنند، تحلیل کنیم؛ ببینیم چه آسیب هایی دارد و چه راهکارهایی برای خارج شدن از این ائتلاف آسیب زا وجود دارد.

چرا یارگیری می کنیم؟

واقعیت این است که همه ما در معرض نوعی از مثلث سازی قرار داریم؛ وقتی پدر و مادر درباره روشن تربیتی فرزند با یکدیگر دعوا می کنند، مثلث سازی شکل می گیرد؛ زمانی که در خانواده ها روابط خارج از خانواده شکل می گیرد و نفر سوم وارد زندگی می شود و … مشکلات انسان ها به اندازه مخفی کاری های آنهاست و مشکلات معمولا مثلث طلب هستند.

با کودک خود متحد نشوید!

وقتی زن و شوهری که از قدرت یکسانی برخوردار نیستند و سر مسئله مهمی با هم به توافق نمی رسند، زوجی که دارای قدرت کمتری است برای خروج از آن تنش و برای حفظ موجودیت بیشتر خود در رابطه، به ناچار به سمت شخص یا اشخاص سومی حرکت می کند که دارای قدرت کمتر ولی قابل توجه است و آن فرد گاهی یکی از فرزندان است.

در چنین موقعیتی، شخصی که قدرت اول را داشته یا باید تسلیم شود، یا کنار بکشد، یا فشار را بیشتر کند و همچنین می تواند به سمت یکی دیگر از اعضای خانواده برود و مثلث در مثلث را شکل دهد؛ اگر وضعیت حل و فصل نشود، اعضای دیگر خانواده به ناچار یا با میل خود برای کم کردن مشکلات وارد رابطه می شوند.

در کل زمانی که دو نفر نخواهند معضل رابطه شان را براساس مذاکره حل کنند و در عین حال امکان قطع رابطه نیز وجود ندارد (مثلا به خاطر وجود فرزند، حتی پس از طلاق) امکان شکل گیری مثلث (یارگیری یا ائتلاف) وجود دارد.

یارگیری با ما و کودک ما چه می کند؟

همانطور که گفته شد، وقتی تنش ها بین والدین (زن و شوهر سابق) طولانی و بدون راه حل باقی می ماند، آنها به یارگیری رو می آورند و فرد سومی را که همان فرزند است وارد می کنند. در این حالت ممکن است تنش ها تا حدی حل شود اما در طولانی مدت، این تنش ها به شکل واقعی حل نمی شود.

شاید همین یارکشی قبل از طلاق باعث بروز تنش و در نهایت درگیری و طلاق شده بود! به بیانی دیگر، یارگیری ها در کوتاه مدت تنش را کاهش می دهد اما در درازمدت مشکلاتی برای افراد به جا می گذارند که بهتر است عطایش را به لقایش بخشید.

هیجان های منفی مانند خشم، تنش، افسردگی و اضطراب از آسیب های این یارگیری است. فردی که علیه او یارگیری شده، احساس طرد می کند و خشم ناشی از آن باعث می شود از هر تلاشی برای آسیب زدن به دو نفر دیگر که با هم ائتلاف کردند فروگذار نکند؛ مثلا پدری که خشمگین از ائتلاف مادر و فرزند است، ممکن است اجازه ملاقات ندهد یا دائما بهانه بیاورد. کودک نیز از فشار واسطه گری خسته می شود و ممکن است غمگین و مضطرب شود چون بعضا نمی داند چگونه و در چه موقعیتی باید تصمیم درست را بگیرد.

طرف دیگر هم دائما تنش زیادی را برای حفظ ائتلاف تحمل می کند، مثلا مادر ممکن است به فرزند خود باج های زیادی جهت یارکشی بدهد. این هیجانات منفی می تواند باعث بروز آزارهای مختلف کلامی، جسمی و … بین دو طرف شود.

کاهش قدرت و اعتبار هر دو والد از دیگر آسیب های این ائتلاف است. کودک می بیند که هر کدام از والدین جهت یارکشی، والد دیگر را تخریب می کند و قوانین او را زیر سوال می برد. این فرآیند در نهایت به ضرر اعتبار هر دو والد است. در این شرایط کودکان خیلی زود یاد می گیرند که اگر می خواهند چیزی به دست بیاورند، بهتر است والدین در یک جبهه نباشند. آن وقت او طرف کسی را می گیرد که خواسته او را برآورده کند.

فکر نکنید این کار بدجنسی است. در واقع کودک عمدا این کار را انجام نمی دهد. در فضای رابطه این راه را برای برآورده کردن خواسته هایش یاد گرفته است. این خصوصیت در فرزند می تواند در روابط آینده او نیز آسیب زا باشد.

در کل فرسایندگی روانی برای طرفین و اثرات مخرب تربیتی، دو محصول این ائتلاف است.

چگونه از یارکشی بیرون بیاییم؟

در هر صورت به دلیل اینکه بین شما و همسر سابق تان همچنان پل ارتباطی (بودن فرزند) وجود دارد، امکان تشکیل مثلث ها هر لحظه وجود دارد و باید با اطلاع رسانی پیشگیری کنیم و اگر نشد با مراجعه به روانشناس، اثرهای منفی روابط مثلثی را کم کنیم. گام های زیر می تواند کمک کننده باشد:

با کودک خود متحد نشوید!

۱- مثلث را شناسایی کنید و از اثرات مخرب آن آگاه باشید

در روابط خود کمی تامل کنید و ببینید آیا مثلث سازی اتفاق افتاده است؟ آیا در رابطه افراد سعی در یارکشی می کنند؟ آیا خشونت ها و مشکلات پیش آمده ناشی از همین رابطه مثلثی است؟ و … اگر متوجه این امر شدید بهتر است آسیب های آن را نیز برای خود مرور کنید.

این فرآیند می تواند جنبه انگیزشی برای شکستن این مثلث در شما ایجاد کند. برای مثال اگر ما ندانیم که مبتلا به بیماری دیابت هستیم و پس از مراجعه به پزشک و دادن آزمایش توسط پزشک مربوطه، به میزان قند خونمان که بالای ۳۸۰ است، واقف شویم و تنها پزشک میزان قند خون و تبعات مربوط به افزایش قند را به ما گوشزد کند و هیچ گونه دارویی تجویز نکند، دیده شده که در اکثر موارد صرف آگاهی از میزان قند خون و تبعات آن باعث شده است که ام یک خود کنترلی نسبتا قابل توجهی در مصرف مواد قندی از خود نشان می دهیم.

۲- اقدامات عملی برای شکستن ائتلاف انجام دهید

بعد از شناسایی این ائتلاف، دقت کنید که چگونه می توانید رابطه را به تعادل برگردانید. مثلا مادر می تواند به فرزند خود که هم اکنون در تیم اوست کمک کند تا اوقات مشترکی را با پدرش بگذراند و حتی مشوق این امر نیز باشد.

از طرفی باید سعی کنید روش های منفی مانند بدگویی از طرف، بهانه گیری و … را کاهش و حتی در حضور فرزند قطع کنید.

۳- با طرف مقابل وارد مذاکره شوید

بهتر است از والد دیگر بخواهید تا با هم در مورد مسائل مهم صحبت و مذاکره کنید. در این فضا مهمترین دغدغه های خود را مطرح و با گفتگو به راه حل های مناسب و مورد توافق در جهت حل مشکلات و مسائل پیش رو برسید. این جلسات جنبه پیشگیری از ایجاد مثلث سازی نیز دارد. اگر نیازمند آموزش در زمینه مذاکره هستید، می توانید مطالبی را در این مورد مطالعه کنید.

۴- کمک تخصصی دریافت کنید

اگر شدت مثلث سازی زیاد است و شخصا برای شکستن آن نمی توانید کاری بکنید، بهتر است از کمک یک روانشناس بهره بگیرید.

زردی در نوزادان، حتما باید بستری بشه؟  ابتلا به زردی در نوزادان با زرد شدن پوست صورت، مخاط ها و سفیدی چشم ها خودش را نشان می دهد و علت آنها هم رسوب ماده ای به نام بیلی روبین در پوست و مخاط...
اورژانسهای چشم مشکلات چشمی مشکلات چشمی در کودکان مشکلات چشمی نوزادان مشکلات چشمی در نوزادان مشکلات چشمی کار با کامپیوتر مشکلات چشمی در بیماری ام اس مشکلات چشمی کودک...
بوی بد دهان نوزاد، راه حل بوی نامطبوع دهان که تا حدودی شایع است، در تمام سنین حتی کودکی نیز مشاهده می شود. ممکن است بوی بد دهان به علت بیماری یا عفونت نهفته در بدن باشد.ام...
آشنایی با مسجد امام اصفهان   نام مسجد امام کشور  ایران استان استان اصفهان شهرستان اصفهان اطلاعات اثر نام‌های دیگر مسجد امام، مسجد ج...
عوارض مصرف قرص ال دی، بیماری کبدی؟ سوال:سلام یک سال است که ازدواج کرده ام. بدون مشورت با پزشک قرص ال دی مصرف میکنم. ایا مصرف قرص ال دی بدون ازمایش قبلی و مشورت پزشک نگران کننده است...
خانواده شوهرم بی ادبن، بچم بد میشه؟ سوالبا سلام .من تاچندماه آینده صاحب یک فرزند پسر خواهم شد . خواهر همسرم یک دختر حدودا 3 ساله دارد متاسفانه تفاوتهای فاحشی از نظر اعتقادی بین همسر...
زردی نوزادان، علت بروز این بیماری تیم پزشکی هنگام تولد نوزاد شما را مورد معاینه قرار می‌دهد تا از عدم ابتلا به زردی مطمئن شود. بهتر است که 3 الی 5 روز بعد از تولد نیز این معاینات انجام...
رابطه زن و شوهر، هفت کلید طلایی طبق مقاله‌ایی که در مرکز دانشگاهی واشنگتن به چاپ رسید، روابط سالم بر پایه احترام متقابل، اعتماد و ارتباط موثر بنا شده‌ است. با این وجود، یک رابطه...
قلب جنین، جراحی ممکن است؟ پنجمین کنگره بین‌المللی مشترک قلب و عروق ایران، با هدف ارتقاء سطح علمی متخصصان قلب در حوزه تشخیص و درمان برگزار می‌شود.دکتر علیرضا دهستانی دبیر ا...
تجاوز به یک دختر پناهجوی ایرانی در نائورو تجاوز به یک دختر 23 ساله پناهجوی ایرانی که در راه ورود به استرالیا پشت مرزهای این کشور در یکی از جزایر اقیانوس آرام زندانی بود، سئوالات زیادی را د...
تسکین درد زایمان، اپیدورال مناسب است؟ بی حسی اپیدورال رایج ترین نوع تسکین درد زایمان می باشد. ممکن است اپیدورال در هر بیمارستانی مقدور نباشد، زیرا نیاز به یک متخصص بیهوشی دوره دیده در...
مقابله با خشکی پوست در فصل زمستان،چگونه؟ فصل زمستان که فرا میرسد انسان ها هر کدام از این فصل انتظاراتی دارند.پوست یکی از مهم ترین مواردی است که باید در فصل سرمای زمستان از آن مراقبت شود.ترک پ...
ختنه کردن نوزاد، عسل واسش خوبه؟ سوالبا عرض سلام من اطلاع نداشتم که عسل برای نوزاد ضرر داره. به پسرم سه یا چهار بار عسل دادم با پستونک خیلی نگرانم پسرم سه ماهشه و تازه ختنه شده ب...
دوقلوهای تک تخمی، اطلاعاتی دارید؟ در آمریکا از هر ۸۵ بارداری یک دوقلو (TWINS)از هر ۸۱۰۰ بارداری یک سه قلو (TRIPLETS)، از هر ۷۲۹۰۰۰ بارداری یک چهار قلو (QUADRUPLETS) و از هر ۶۵۶۱۰۰...
دو ماه پریود نشدم، ایراد کجاست؟ سوال:من دختری 13 ساله و مجرد هستم و از 23 مرداد 94 تا الان که 23 مهر 94 است عادت ماهیانه نشدم می خواستم بدونم آیا دچار بیماری شدم ؟ لطفا نام بیما...