با کودک خود متحد نشوید!

محمد ترکمان، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی: در خانواده ها معمولا پدر و مادری که با هم مشکل دارند با یکی از بچه ها بر علیه والد دیگر ائتلافی تشکیل می دهند و فرزند را به سمت خودشان می کشانند؛ یعنی هر یک از والدین می خواهد که بر ضد دیگری با کودک متحد شود. در روانشناسی این فرآیند را مثلث سازی می نامند.

این فرآیند گاهی آسیب زا نیست و به تعادل سیستم کمک می کند اما در بسیاری موارد، وقتی رابطه به شدت آسیب زا باشد، می تواند مخل و ناراحت کننده شود.

در این مطلب می خواهیم این فرآیند را زمانی که والدین در مرحله طلاق و پس از ن قرار دارند و از کودک خود برای ائتلاف استفاده می کنند، تحلیل کنیم؛ ببینیم چه آسیب هایی دارد و چه راهکارهایی برای خارج شدن از این ائتلاف آسیب زا وجود دارد.

چرا یارگیری می کنیم؟

واقعیت این است که همه ما در معرض نوعی از مثلث سازی قرار داریم؛ وقتی پدر و مادر درباره روشن تربیتی فرزند با یکدیگر دعوا می کنند، مثلث سازی شکل می گیرد؛ زمانی که در خانواده ها روابط خارج از خانواده شکل می گیرد و نفر سوم وارد زندگی می شود و … مشکلات انسان ها به اندازه مخفی کاری های آنهاست و مشکلات معمولا مثلث طلب هستند.

با کودک خود متحد نشوید!

وقتی زن و شوهری که از قدرت یکسانی برخوردار نیستند و سر مسئله مهمی با هم به توافق نمی رسند، زوجی که دارای قدرت کمتری است برای خروج از آن تنش و برای حفظ موجودیت بیشتر خود در رابطه، به ناچار به سمت شخص یا اشخاص سومی حرکت می کند که دارای قدرت کمتر ولی قابل توجه است و آن فرد گاهی یکی از فرزندان است.

در چنین موقعیتی، شخصی که قدرت اول را داشته یا باید تسلیم شود، یا کنار بکشد، یا فشار را بیشتر کند و همچنین می تواند به سمت یکی دیگر از اعضای خانواده برود و مثلث در مثلث را شکل دهد؛ اگر وضعیت حل و فصل نشود، اعضای دیگر خانواده به ناچار یا با میل خود برای کم کردن مشکلات وارد رابطه می شوند.

در کل زمانی که دو نفر نخواهند معضل رابطه شان را براساس مذاکره حل کنند و در عین حال امکان قطع رابطه نیز وجود ندارد (مثلا به خاطر وجود فرزند، حتی پس از طلاق) امکان شکل گیری مثلث (یارگیری یا ائتلاف) وجود دارد.

یارگیری با ما و کودک ما چه می کند؟

همانطور که گفته شد، وقتی تنش ها بین والدین (زن و شوهر سابق) طولانی و بدون راه حل باقی می ماند، آنها به یارگیری رو می آورند و فرد سومی را که همان فرزند است وارد می کنند. در این حالت ممکن است تنش ها تا حدی حل شود اما در طولانی مدت، این تنش ها به شکل واقعی حل نمی شود.

شاید همین یارکشی قبل از طلاق باعث بروز تنش و در نهایت درگیری و طلاق شده بود! به بیانی دیگر، یارگیری ها در کوتاه مدت تنش را کاهش می دهد اما در درازمدت مشکلاتی برای افراد به جا می گذارند که بهتر است عطایش را به لقایش بخشید.

هیجان های منفی مانند خشم، تنش، افسردگی و اضطراب از آسیب های این یارگیری است. فردی که علیه او یارگیری شده، احساس طرد می کند و خشم ناشی از آن باعث می شود از هر تلاشی برای آسیب زدن به دو نفر دیگر که با هم ائتلاف کردند فروگذار نکند؛ مثلا پدری که خشمگین از ائتلاف مادر و فرزند است، ممکن است اجازه ملاقات ندهد یا دائما بهانه بیاورد. کودک نیز از فشار واسطه گری خسته می شود و ممکن است غمگین و مضطرب شود چون بعضا نمی داند چگونه و در چه موقعیتی باید تصمیم درست را بگیرد.

طرف دیگر هم دائما تنش زیادی را برای حفظ ائتلاف تحمل می کند، مثلا مادر ممکن است به فرزند خود باج های زیادی جهت یارکشی بدهد. این هیجانات منفی می تواند باعث بروز آزارهای مختلف کلامی، جسمی و … بین دو طرف شود.

کاهش قدرت و اعتبار هر دو والد از دیگر آسیب های این ائتلاف است. کودک می بیند که هر کدام از والدین جهت یارکشی، والد دیگر را تخریب می کند و قوانین او را زیر سوال می برد. این فرآیند در نهایت به ضرر اعتبار هر دو والد است. در این شرایط کودکان خیلی زود یاد می گیرند که اگر می خواهند چیزی به دست بیاورند، بهتر است والدین در یک جبهه نباشند. آن وقت او طرف کسی را می گیرد که خواسته او را برآورده کند.

فکر نکنید این کار بدجنسی است. در واقع کودک عمدا این کار را انجام نمی دهد. در فضای رابطه این راه را برای برآورده کردن خواسته هایش یاد گرفته است. این خصوصیت در فرزند می تواند در روابط آینده او نیز آسیب زا باشد.

در کل فرسایندگی روانی برای طرفین و اثرات مخرب تربیتی، دو محصول این ائتلاف است.

چگونه از یارکشی بیرون بیاییم؟

در هر صورت به دلیل اینکه بین شما و همسر سابق تان همچنان پل ارتباطی (بودن فرزند) وجود دارد، امکان تشکیل مثلث ها هر لحظه وجود دارد و باید با اطلاع رسانی پیشگیری کنیم و اگر نشد با مراجعه به روانشناس، اثرهای منفی روابط مثلثی را کم کنیم. گام های زیر می تواند کمک کننده باشد:

با کودک خود متحد نشوید!

۱- مثلث را شناسایی کنید و از اثرات مخرب آن آگاه باشید

در روابط خود کمی تامل کنید و ببینید آیا مثلث سازی اتفاق افتاده است؟ آیا در رابطه افراد سعی در یارکشی می کنند؟ آیا خشونت ها و مشکلات پیش آمده ناشی از همین رابطه مثلثی است؟ و … اگر متوجه این امر شدید بهتر است آسیب های آن را نیز برای خود مرور کنید.

این فرآیند می تواند جنبه انگیزشی برای شکستن این مثلث در شما ایجاد کند. برای مثال اگر ما ندانیم که مبتلا به بیماری دیابت هستیم و پس از مراجعه به پزشک و دادن آزمایش توسط پزشک مربوطه، به میزان قند خونمان که بالای ۳۸۰ است، واقف شویم و تنها پزشک میزان قند خون و تبعات مربوط به افزایش قند را به ما گوشزد کند و هیچ گونه دارویی تجویز نکند، دیده شده که در اکثر موارد صرف آگاهی از میزان قند خون و تبعات آن باعث شده است که ام یک خود کنترلی نسبتا قابل توجهی در مصرف مواد قندی از خود نشان می دهیم.

۲- اقدامات عملی برای شکستن ائتلاف انجام دهید

بعد از شناسایی این ائتلاف، دقت کنید که چگونه می توانید رابطه را به تعادل برگردانید. مثلا مادر می تواند به فرزند خود که هم اکنون در تیم اوست کمک کند تا اوقات مشترکی را با پدرش بگذراند و حتی مشوق این امر نیز باشد.

از طرفی باید سعی کنید روش های منفی مانند بدگویی از طرف، بهانه گیری و … را کاهش و حتی در حضور فرزند قطع کنید.

۳- با طرف مقابل وارد مذاکره شوید

بهتر است از والد دیگر بخواهید تا با هم در مورد مسائل مهم صحبت و مذاکره کنید. در این فضا مهمترین دغدغه های خود را مطرح و با گفتگو به راه حل های مناسب و مورد توافق در جهت حل مشکلات و مسائل پیش رو برسید. این جلسات جنبه پیشگیری از ایجاد مثلث سازی نیز دارد. اگر نیازمند آموزش در زمینه مذاکره هستید، می توانید مطالبی را در این مورد مطالعه کنید.

۴- کمک تخصصی دریافت کنید

اگر شدت مثلث سازی زیاد است و شخصا برای شکستن آن نمی توانید کاری بکنید، بهتر است از کمک یک روانشناس بهره بگیرید.

ضخیم شدن مو، تاثیر کدام هورمون افزایش سطح استروژن در بدن زنان در دوران بارداری، موهای زنان را ضخیم‌تر می‌کند و حتی باعث می‌شود که موهای بدن‌شان نیز بسیار بیشتر از قبل در معرض د...
دردهای پیش از زایمان یکی از علل درد شکم در بارداری، مربوط به حاملگی خارج رحمی است. احساس هر نوع دردی طی بارداری با وحشت و نگرانی زیاد باردار همراه است. در حالی که در دوران...
سوپ مقوی برای بچه، روش تهیه مناسب برای سن 1 تا 3 سال  مواد لازم سوپ گوجه فرنگی و ریحانروغن زیتون      1 قاشق سوپخوریپیاز خرد کرده     1 عددسیر له کرده     3 حبهریحان خرد کرد...
آیا اصول اساسی کاهش وزن را می دانید؟ اصول اساسی کاهش وزن را می دانید به خودتان قول بدهیدوزن کم کردن دایمی، وقت و هزینه در بر دارد. این قضیه نیاز به تمرکز و تعهدی دایمی در طول زندگی دارد...
مشخص شدن جنسیت جنین، کدام هفته؟ تصمیم گیری درباره ی دانستن جنسیت فرزندتان امری کاملاً شخصی است. برای برخی از مادران (و پدران)، این امری ضروری است، در حالی که برای برخی دیگر، هیج...
روانشناسی نوزاد، چرا هیجان زده میشه؟ سوالبا سلام و خسته نباشید فرزند8ماهه من بعداز جدا شدن از افراد نزدیک خانواده کمی ابراز ناراحتی میکنه و موقع دیدنشون خیلی هیجان زده میشه آیا این م...
قرص های ضدبارداری، همگام با استرس سوال:سلام خسته نباشید. از قرص برای جلوگیری استفاده میکنم میخواستم بپرسم آیا امکان بارداری پس از مصرف آخرین قرص وجود داره؟ اگه رابطه مشکوک پس از ا...
شاپور قریب کیست؟ شاپور قریب در سال ۱۳۱۱ در سمنان به دنیا آمد. او از پانزده سالگی فعالیت خود را در زمینه‌ی تئاتر آغاز کرد. در فیلم موطلایی شهر ما دیالوگ نوشت، سپس دستیا...
درمان ریزش مو در شیردهی، راهکار سوالخانم دکتر سلام من مادری هستم که مدت نه ماه دارم به فرزندم شیر میدهم از ریزش مو مو بدی برخوردارم پیش یک متخصص هم رفتم داروی زینک ویتامین eهم ب...
تب در بچه ها، عفونت استخوان سوال:پسرم که سه سالشه با درد شدید دست و تب در بیمارستان بستری شد و با انجام mri تشخیص داده شد که عفونت خفیف استخوان شانه دارد و احتیاج به مصرف آن...
روانشناسی کودک، چرا دعوا میکنه؟ سوالبا سلام بنده فرزند پسر 3سال و7ماهه دارم که اصلا نمیتواند با کودکان دیگر تعامل داشته باشد یعنی فورا با بچه ها دعوا میکنه وهمش در حال گریه کردن...
آزمایش دیابت بارداری، تأثیر ناشتایی سوال:با سلام من هفته 28 بارداری هستم. دکتر زنان به من آزمایش قند رو دادن و بعد از انجام آزمایش قند ناشتای من رو 117 زدن ، در صورتی که من اصلا اطل...
عکس های خفن بازیگران و هنرمندان در اینستاگرام ۲۱۳ عکس های خفن بازیگران و هنرمندان در اینستاگرام ۲۱۳ عکس های خفن بازیگران بازیگران زن ایرانی عکس های بازیگران ۲۶ بهمن ۹۵ تصاویر بازیگران ایرانی عک...
آزاده اردکانی ؛ از معلمی تا ریاست موزه از معلمي تا رياست موزه آزاده اردکانی، رئیس سابق موزه ملی ایران، ۱۳ بهمن ۱۳۸۸ از سوی حمید بقایی، رئیس آن‌زمان سازمان میراث فرهنگی به این جایگاه گماش...
یبوست در کودکان، حالت دفع داره سوال:سلام دخترم 8 سالشه دچار یبوست شده و دفع نمیکند حالت دفع رادارد و مشخص است موقع تخلیه مدفوعش میباشد. ولی به علت یبوست شدید قابل به دفع نیست د...