با کودک خود متحد نشوید!

محمد ترکمان، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی: در خانواده ها معمولا پدر و مادری که با هم مشکل دارند با یکی از بچه ها بر علیه والد دیگر ائتلافی تشکیل می دهند و فرزند را به سمت خودشان می کشانند؛ یعنی هر یک از والدین می خواهد که بر ضد دیگری با کودک متحد شود. در روانشناسی این فرآیند را مثلث سازی می نامند.

این فرآیند گاهی آسیب زا نیست و به تعادل سیستم کمک می کند اما در بسیاری موارد، وقتی رابطه به شدت آسیب زا باشد، می تواند مخل و ناراحت کننده شود.

در این مطلب می خواهیم این فرآیند را زمانی که والدین در مرحله طلاق و پس از ن قرار دارند و از کودک خود برای ائتلاف استفاده می کنند، تحلیل کنیم؛ ببینیم چه آسیب هایی دارد و چه راهکارهایی برای خارج شدن از این ائتلاف آسیب زا وجود دارد.

چرا یارگیری می کنیم؟

واقعیت این است که همه ما در معرض نوعی از مثلث سازی قرار داریم؛ وقتی پدر و مادر درباره روشن تربیتی فرزند با یکدیگر دعوا می کنند، مثلث سازی شکل می گیرد؛ زمانی که در خانواده ها روابط خارج از خانواده شکل می گیرد و نفر سوم وارد زندگی می شود و … مشکلات انسان ها به اندازه مخفی کاری های آنهاست و مشکلات معمولا مثلث طلب هستند.

با کودک خود متحد نشوید!

وقتی زن و شوهری که از قدرت یکسانی برخوردار نیستند و سر مسئله مهمی با هم به توافق نمی رسند، زوجی که دارای قدرت کمتری است برای خروج از آن تنش و برای حفظ موجودیت بیشتر خود در رابطه، به ناچار به سمت شخص یا اشخاص سومی حرکت می کند که دارای قدرت کمتر ولی قابل توجه است و آن فرد گاهی یکی از فرزندان است.

در چنین موقعیتی، شخصی که قدرت اول را داشته یا باید تسلیم شود، یا کنار بکشد، یا فشار را بیشتر کند و همچنین می تواند به سمت یکی دیگر از اعضای خانواده برود و مثلث در مثلث را شکل دهد؛ اگر وضعیت حل و فصل نشود، اعضای دیگر خانواده به ناچار یا با میل خود برای کم کردن مشکلات وارد رابطه می شوند.

در کل زمانی که دو نفر نخواهند معضل رابطه شان را براساس مذاکره حل کنند و در عین حال امکان قطع رابطه نیز وجود ندارد (مثلا به خاطر وجود فرزند، حتی پس از طلاق) امکان شکل گیری مثلث (یارگیری یا ائتلاف) وجود دارد.

یارگیری با ما و کودک ما چه می کند؟

همانطور که گفته شد، وقتی تنش ها بین والدین (زن و شوهر سابق) طولانی و بدون راه حل باقی می ماند، آنها به یارگیری رو می آورند و فرد سومی را که همان فرزند است وارد می کنند. در این حالت ممکن است تنش ها تا حدی حل شود اما در طولانی مدت، این تنش ها به شکل واقعی حل نمی شود.

شاید همین یارکشی قبل از طلاق باعث بروز تنش و در نهایت درگیری و طلاق شده بود! به بیانی دیگر، یارگیری ها در کوتاه مدت تنش را کاهش می دهد اما در درازمدت مشکلاتی برای افراد به جا می گذارند که بهتر است عطایش را به لقایش بخشید.

هیجان های منفی مانند خشم، تنش، افسردگی و اضطراب از آسیب های این یارگیری است. فردی که علیه او یارگیری شده، احساس طرد می کند و خشم ناشی از آن باعث می شود از هر تلاشی برای آسیب زدن به دو نفر دیگر که با هم ائتلاف کردند فروگذار نکند؛ مثلا پدری که خشمگین از ائتلاف مادر و فرزند است، ممکن است اجازه ملاقات ندهد یا دائما بهانه بیاورد. کودک نیز از فشار واسطه گری خسته می شود و ممکن است غمگین و مضطرب شود چون بعضا نمی داند چگونه و در چه موقعیتی باید تصمیم درست را بگیرد.

طرف دیگر هم دائما تنش زیادی را برای حفظ ائتلاف تحمل می کند، مثلا مادر ممکن است به فرزند خود باج های زیادی جهت یارکشی بدهد. این هیجانات منفی می تواند باعث بروز آزارهای مختلف کلامی، جسمی و … بین دو طرف شود.

کاهش قدرت و اعتبار هر دو والد از دیگر آسیب های این ائتلاف است. کودک می بیند که هر کدام از والدین جهت یارکشی، والد دیگر را تخریب می کند و قوانین او را زیر سوال می برد. این فرآیند در نهایت به ضرر اعتبار هر دو والد است. در این شرایط کودکان خیلی زود یاد می گیرند که اگر می خواهند چیزی به دست بیاورند، بهتر است والدین در یک جبهه نباشند. آن وقت او طرف کسی را می گیرد که خواسته او را برآورده کند.

فکر نکنید این کار بدجنسی است. در واقع کودک عمدا این کار را انجام نمی دهد. در فضای رابطه این راه را برای برآورده کردن خواسته هایش یاد گرفته است. این خصوصیت در فرزند می تواند در روابط آینده او نیز آسیب زا باشد.

در کل فرسایندگی روانی برای طرفین و اثرات مخرب تربیتی، دو محصول این ائتلاف است.

چگونه از یارکشی بیرون بیاییم؟

در هر صورت به دلیل اینکه بین شما و همسر سابق تان همچنان پل ارتباطی (بودن فرزند) وجود دارد، امکان تشکیل مثلث ها هر لحظه وجود دارد و باید با اطلاع رسانی پیشگیری کنیم و اگر نشد با مراجعه به روانشناس، اثرهای منفی روابط مثلثی را کم کنیم. گام های زیر می تواند کمک کننده باشد:

با کودک خود متحد نشوید!

۱- مثلث را شناسایی کنید و از اثرات مخرب آن آگاه باشید

در روابط خود کمی تامل کنید و ببینید آیا مثلث سازی اتفاق افتاده است؟ آیا در رابطه افراد سعی در یارکشی می کنند؟ آیا خشونت ها و مشکلات پیش آمده ناشی از همین رابطه مثلثی است؟ و … اگر متوجه این امر شدید بهتر است آسیب های آن را نیز برای خود مرور کنید.

این فرآیند می تواند جنبه انگیزشی برای شکستن این مثلث در شما ایجاد کند. برای مثال اگر ما ندانیم که مبتلا به بیماری دیابت هستیم و پس از مراجعه به پزشک و دادن آزمایش توسط پزشک مربوطه، به میزان قند خونمان که بالای ۳۸۰ است، واقف شویم و تنها پزشک میزان قند خون و تبعات مربوط به افزایش قند را به ما گوشزد کند و هیچ گونه دارویی تجویز نکند، دیده شده که در اکثر موارد صرف آگاهی از میزان قند خون و تبعات آن باعث شده است که ام یک خود کنترلی نسبتا قابل توجهی در مصرف مواد قندی از خود نشان می دهیم.

۲- اقدامات عملی برای شکستن ائتلاف انجام دهید

بعد از شناسایی این ائتلاف، دقت کنید که چگونه می توانید رابطه را به تعادل برگردانید. مثلا مادر می تواند به فرزند خود که هم اکنون در تیم اوست کمک کند تا اوقات مشترکی را با پدرش بگذراند و حتی مشوق این امر نیز باشد.

از طرفی باید سعی کنید روش های منفی مانند بدگویی از طرف، بهانه گیری و … را کاهش و حتی در حضور فرزند قطع کنید.

۳- با طرف مقابل وارد مذاکره شوید

بهتر است از والد دیگر بخواهید تا با هم در مورد مسائل مهم صحبت و مذاکره کنید. در این فضا مهمترین دغدغه های خود را مطرح و با گفتگو به راه حل های مناسب و مورد توافق در جهت حل مشکلات و مسائل پیش رو برسید. این جلسات جنبه پیشگیری از ایجاد مثلث سازی نیز دارد. اگر نیازمند آموزش در زمینه مذاکره هستید، می توانید مطالبی را در این مورد مطالعه کنید.

۴- کمک تخصصی دریافت کنید

اگر شدت مثلث سازی زیاد است و شخصا برای شکستن آن نمی توانید کاری بکنید، بهتر است از کمک یک روانشناس بهره بگیرید.

عوارض عفونت در زنان، موجب نازایی می شود؟ سوالبا سلام و خسته نباشیدخانم ی34 ساله و متاهل دارای ک فرزند هشت ساله هستم یک سال بعد از زایمانم از میرنا استفاده می کنم . در این مدت پریود نشدم ...
عکس گرفتن از کودک، برنامه ریزی برای نوروز هیچ چیز به اندازه عکس‌ها نمی‌تواند خاطرات را زنده نگه دارد و هیچ چیز به اندازه مجموعه‌ای از عکس‌های خانوادگی نمی‌تواند حس صمیمیت و امنیت را به فض...
سوزش معده در بارداری، اوامر ممنوعه سوال:سلام من در ماه چهارم بارداری هستم ۱- خوردن انار بدون دانه باعث یبوست میشود؟ ۲-برای درمان ترش کردن چکار کنم؟جواب: 1- آب انار موجب یبوست میشود...
کودک چاق یا لاغر، کدام یک سالم تر هستند؟ یک متخصص نوزادان گفت: رشد کودک باید بر اساس جدول رشد باشد و بالا بودن یا پایین بودن وزن کودک نیاز به بررسی داشته و می‌تواند به دلیل سوء تغذیه او ...
خواب کودکان، رویای رشد! یک کارشناس طب سنتی گفت: یکی از علل شیوع بیماری‌های التهابی ناشی از اختلال در ساعات خواب و دیرخوابیدن است، همچنین یکی از عوامل مهم رشد کودکان رعای...
تب در بچه ها، عفونت استخوان سوال:پسرم که سه سالشه با درد شدید دست و تب در بیمارستان بستری شد و با انجام mri تشخیص داده شد که عفونت خفیف استخوان شانه دارد و احتیاج به مصرف آن...
جدیدترین مدل لباس مجلسی کار شده زنانه و دخترانه ۲۰۱۷ جدیدترین و شیک ترین مدل لباس مجلسی کار شده زنانه و دخترانه ۲۰۱۷ – ۹۶ انواع مجموعه مدل لباس مجلسی شیک و جدید پیشنهاد مدل لباس مجلسی های...
روانشناسی رشد (تحول) چیست؟ روانشناسی رشد (تحول) شاخه‌ای از علم روان‌شناسی است که به توصیف و تبیین تغییرات در طول زندگی فرد می‌پردازد و از رشته‌های مختلف زیست‌شناسی، جامعه‌شناسی،...
علت ورم ناگهانی شکم، خیلی میترسم! سوال:باسلام دختری مجرد و 16ساله هستم که یهو شکمم ورم کرده و سفت شده دلیل آن چیست؟ واقعا میترسم راهنمایی کنید.جواب:شرح حال کافی نیست.نفخ نیست؟ چند...
بیرون زدگی مقعدی بدون خونریزی، بواسیر؟ سوال:سلام خسته نباشین. من بعد از حاملگیم کنار مقعدم یه بیرون زدگی گوشتی دارم بدون درد و خونریزی این همون بواسیره؟ اندازه دور تا دور مقعدم هنگام د...
گالری جدیدترین مدل لباس عروس بچه گانه و مجلسی برند Silviamo گالری جدیدترین مدل لباس عروس بچه گانه و مجلسی برند Silviamo جدیدترین و شیک ترین مدل لباس عروس بچه گانه و مجلسی برند Silviamo انواع مجموع...
علائم پیش از یائسگی، هشدار برای خانم ها در طی ماه هایی که خانمی در شرف یائسگی است، مرحله ای به نام پیش از یائسگی رخ می دهد که علائم و نشانه های آن نشان دهنده ی یائسگی قریب الوقوع است.ای...
رابطه زناشویی موفق، جلوگیری از سردی عاطفی زندگی زناشویی می‌تواند موجبات پیشرفت و سعادت افراد را فراهم کند. اما همین رابطه زمانی که با سردی یا اصطلاحاً طلاق عاطفی همراه شود، ممکن است باعث ...
تصمیم برای باردار شدن، هول نشوید! تغذیه دختران در دوران بلوغ اهمیت زیادی دارد بهتر است با موادغذایی مغذی در این دوران آشنا شوید و مانع بروز مشکلات باروری در آینده آن ها شوید ﻛﻤﺒﻮﺩ ﻭﻳﺘﺎ...
اضافه وزن کودک، چه باید کرد؟ اضافه وزن در کودکان امروزه یکی از اصلی ترین دغدغه های والدین است. با پیشرفت شهر نشینی و زندگی در آپارتمان ها، فعالیت کودک بسیار کمتر از گذشته شده...