بیوگرافی سالوادور آلنده

بیوگرافی سالوادور آلنده

 

سالوادور آلنده
۲۹مین رئیس‌جمهور شیلی
مشغول به کار
۱۹۷۰ – ۱۹۷۳
پس از ادواردو فرئی مونتالا
پیش از آگوستو پینوشه
اطلاعات شخصی
تولد سالوادور ایزابلینو دل ساگرادو کورازون ده جسوس آلنده گوسنز
۲۶ ژوئیهٔ ۱۹۰۸
والپارایسو،
مرگ ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ میلادی (۶۵ سال)
سانتیاگو
ملیت  شیلی
حزب سیاسی حزب سوسیالیست
همسر اورتنسیا بوسی
پیشه ، سیاستمدار
دین کاتولیک رومی

 

سالوادور آلنده (به اسپانیایی: Salvador Allende، تلفظ: سالفادور آیـِنده) (زاده ۲۶ ژوئیه ۱۹۰۸ – درگذشته ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳) سیاست‌مدار مارکسیست و از بنیان‌گذاران حزب سوسیالیست شیلی بود.

او از نوامبر ۱۹۷۰ تا سرنگونی و مرگ‌اش در پی کودتای ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ میلادی، رئیس‌جمهور شیلی بود.

از او به عنوان اولین رئیس‌جمهور مارکسیست که با رأی و دموکراسی به قدرت رسید نام می‌برند.

آلنده بیش از چهل سال در صحنهٔ سیاسی شیلی و حزب سوسیالیست شیلی حضور داشت. او پیش از رسیدن به ریاست جمهوری در انتخابات ۱۹۷۰ در مقام‌های سناتور، نماینده و وزیر کابینه فعالیت می‌کرد. وی پزشک بود و مدتی به عنوان وزیر بهداشت خدمت نمود. آلنده سه بار در سال‌های ۱۹۵۲، ۱۹۵۸ و ۱۹۶۴ کاندیدای ریاست جمهوری شده و شکست خورده بود تا این که در ۱۹۷۰ بالاخره در انتخابات برنده شد و تنها با ۳/۱٪ اختلاف با نفر دوم و ۸ درصد اختلاف با نفر سوم، از سوی مجلس به ریاست جمهوری برگزیده شد. وی نوهٔ فراماسون اعظم شیلی بود و خود وی نیز از اعضای فعال لژ فراماسونری شیلی بود.[نیازمند منبع]

پس از رسیدن به ریاست جمهوری او برنامهٔ سوسیالیستی جنجال‌برانگیزی به نام راهی به سوی سوسیالیست را پیاده کرد و بسیاری از صنایع را ملّی اعلام کرد. در سال اول حکومت او نرخ رشد اقتصادی به ۸/۶ درصد و نرخ بیکاری به ۳/۶ در صد رسید؛ اما در سال دوم، تورم بسیار افزایش یافت، صادرات ۲۴٪ کاهش یافت، واردات ۲۶٪ افزایش یافت، در حالی که نرخ واردات مواد غذایی ۱۲۶٪ بود. در نتیجه قفسهٔ مغازه‌ها از اجناس خالی شد و بازار سیاه رونق گرفت. وی توانایی کنترل حامیان افراطی دست چپی خود را نداشت.

در ماه مه ۱۹۷۳ دادگاه عالی شیلی، دولت را به اتفاق اکثریت آرا به نقض قوانین و جلوگیری از اقدامات قانونی پلیس و تصمیمات نادرست قضایی محکوم نمود.

در اوت سال ۱۹۷۳ دیوان عالی کشور از آلنده به دلیل ناتوانی در اجرای قانون زمین شکایت کرد و نمایندگان مجلس نیز اعلام نمود که آلنده بر خلاف قانون اساسی، قوانین مجلس را به اجرا نمی‌گذارد. طی این قطعنامه اعلام شد که دولت آلنده تلاش در به دست گرفتن کل اختیارات کشور نموده، اصل تفکیک قوا را رعایت نکرده و قانون اساسی را نقض نموده‌است.

در ۲۲ اوت ۱۹۷۳ مجلس نمایندگان شیلی قطعنامه‌ای علیه او صادر کرد.

در این قطعنامه دولت آلنده به موارد زیر محکوم شد:

  1. رعایت نکردن نظام قانونی کشور؛
  2. امتناع از اجرای تصمیمات قضایی در برابر طرفداران خود و نقض احکام قضایی؛
  3. جرایم گوناگون رسانه‌ای، به دست گرفتن غاصبانه تلویزیون به نفع خود و فشار اقتصادی علیه رسانه‌های منتقد دولت؛
  4. مسلح کردن طرفداران حزب خود؛
  5. سرکوب غیر قانونی کارگران معدن؛
  6. تلاش برای ایجاد پلیس و ارتش مخصوص و وابسته به خود؛
  7. محدود نمودن غیر قانونی مهاجرت.

 

کودتای نظامی شیلی

در ماه سپتامبر همان سال تلاش کرد طی لایحه‌ای قانون اساسی را تغییر دهد که دولت او در ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ و با کودتای نظامی به رهبری ژنرال پینوشه، فرمانده ارتش، سرنگون شد. اسناد فراوانی حاکی از حمایت و پشتیبانی دولت وقت ایالات متحده از این کودتا وجود دارد. طبق اعلام رسمی، پرزیدنت آلنده با یک کلاشینکف اهدایی از سوی فیدل کاسترو خودکشی کرده‌است. بنابر اسناد و منابع تاریخی و همچنین فیلم‌های مستند، وی هنگام به توپ بسته شدن کاخ ریاست جمهوری در جریان کودتای ۱۱ سپتامبر جان باخت.

به گفته منابع نظامی، آلنده خواستار آتش‌بسی ۵ دقیقه‌ای شد تا بتواند استعفا بدهد، اما نیروهای ارتش با اشاره به این که تک تیراندازهای وفادار به رئیس جمهور از ساختمان‌های مجاور کاخ ریاست جمهوری در حال تیراندازی هستند، با این درخواست آلنده مخالفت کردند.

گفته شده دست کم ۱۷ بمب بر کاخ ریاست جمهوری ریخته شد. بنا به گفته منابع رسمی، سالوادور آلنده به هنگام یورش نیروهای نظامی به کاخ با اسلحه خودکشی کرد.

دولت او در ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ و با کودتایی نظامی به رهبری ژنرال پینوشه، فرمانده ارتش، سرنگون شد.

بیوگرافی ارشک اول ( اشک ) دین و مذهب ارشک یکم ارشک یکم کیست؟ مقاله در مورد ارشک یکم لقب و القاب ارشک یکم همسر و فرزندان ارشک یکم مجسمه ارشک یکم بیوگرافی کامل ارشک یکم زن...
بیوگرافی جلال‌الدین خوارزمشاه   جلال الدین مِنکُبِرنی(مینکبرنی) لقب جلال‌الدین خوارزمشاه (زاده:۵۹۶ هجری قمری - درگذشت:۶۲۸ هجری قمری) آخرین پادشاه سلسلهٔ خوارزمشاهیان اس...
بیوگرافی جوانشیر ساسانی   جوانشیر شاهنشاه ساسانی پیش از پوران‌دخت پس از خسرو سوم پدر خسرو پرویز مادر کردیه خواهر بهرام چوبین دین...
تبارنامه و شجره نامه شاهان زیاری تبارنامه و شجره نامه شاهان زیاری شجره نامه آل زیار شجره نامه زیاریان پسران و جانشینان مردآویچ نسب و خاندان آل زیار    ...
بیوگرافی یزدگرد دوم ساسانی   یزدگرد دوم شاهنشاه ساسانی دوران ۴۳۸ میلادی - ۴۵۷ میلادی مرگ ۴۵۷ میلادی پیش از هرمز سوم پس از بهرام پنجم ...
بیوگرافی تیرداد یکم دومین شاه اشکانی تیرداد یکم در چه قرنی می زیست؟ تیرداد یکم کیست؟ تیرداد یکم کی بود؟ زندگی نامه تیرداد یکم عکس تیرداد یکم مرگ تیرداد یکم مقاله در مورد تیرداد یکم ...
بیوگرافی بهرام گور زندگی نامه بهرام گور بهرام گور در چه قرنی می زیست؟ بهرام گور بهرام گور کی بود؟ بهرام گور اهل کجا بود؟ مقاله درباره بهرام گور آیا بهرام گور ا...
بیوگرافی داریوش سوم آخرین پادشاه هخامنشی   نگاره‌ای از جنگ داریوش سوم و اسکندر   داریوش سوم دوران ۳۳۶ تا ۳۳۰ پیش از میلاد (۶ سال) تاجگذاری ۳۳۶ پیش از میلاد...
بیوگرافی انوشیروان پسر منوچهر انوشه روان شرف المعالی یکی از حکمرانان زیاریان بود. وی فرزندِ منوچهر پسر قابوس بود. وی پس از مرگ پدرش، حکمران زیاریان شد و حکمرانیِ وی بوسیله سلطان مح...
بیوگرافی وینستون چرچیل ، مظهر زیرکی و نیرنگ   نخست‌وزیر بریتانیا مشغول به کار اکتبر ۱۹۵۱ – آوریل ۱۹۵۵ پادشاه ملکه الیزابت دوم مشغول به کار مهٔ ۱۹۴۰ – ژوئیهٔ ۱۹۴...
بیوگرافی صمصام‌ الدوله دیلمی صمصام‌ الدوله دیلمی آرامگاه صمصام‌ الدوله دیلمی کجاست؟ دلیل مرگ صمصام‌ الدوله دیلمی تحقیق در مورد صمصام‌ الدوله دیلمی دین و مذهب صمصام‌ الدوله دیلم...
بیوگرافی اردشیر بابکان مقاله درباره اردشیر بابکان اردشیر بابکان در چه قرنی می زیست؟ مقاله در مورد اردشیر بابکان دین و مذهب اردشیر بابکان زندگی نامه اردشیر بابکان اردشی...
بیوگرافی قباد یکم ساسانی   قباد یکم شاهنشاه ساسانی دوران دور یکم ۴۸۸ میلادی - ۴۹۶ میلادی دور دوم ۴۹۹ میلادی - ۵۳۱ میلادی مرگ ۵۳۱ میلادی پیش ...
بیوگرافی بلاش شاهنشاه ساسانی   بلاش (شاهنشاه ساسانی) شاهنشاه ساسانی دوران ۴۸۴ میلادی - ۴۸۸ میلادی مرگ ۴۸۸ میلادی پیش از قباد یکم پس از پیر...
بیوگرافی سلطان حسین بایقرا   بیوگرافی و زندگینامه سلطان حسین بایقرا  پسر امیر منصور پسر بایقرا پسر عمر شیخ پسر تیمور گورکانی معروف به «خاقان منصور»   سلطان حس...