سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

عالی قاپو،  یکی از مهم‌ترین شاهکارها‌ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری

 

عالى قاپو بزرگ‌ترین کاخى است که ممکن است در یک پایتخت وجود داشته باشد.‌ این کاخ در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفته و‌ دارای همه مزایا و محاسن بوده و آنچه لازمه یک کاخ سلطنتى بوده در آن وجود داشته است.کاخ عالی قاپو، عمارتی است ‌برافراشته در غرب میدان نقش جهان و روبه‌روی مسجد شیخ لطف‌الله‌ و به عنوان یکی از مهم‌ترین شاهکارها‌ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری از شهرتی عالم‌گیر برخوردار است‌. تاریخ ساخت بنای تاریخی عالی قاپو به ۱۰۵۴ هـ.ق باز‌می‌گردد و بانی آن شاه عباس اول است.‌
عالی قاپو دروازه مرکزی و مدخل کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان نقش جهان بنا شده بودند‌. این امارت، مرکب از دو کلمه عالی و قاپو است که با هم به معنای «‌سر‌در بلند‌» یا «‌درگاه بلند‌» هستند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 تاریخ ساخت عالی قاپو به ۱۰۵۴ هـ.ق باز‌می‌گردد و بانی آن شاه عباس اول است

بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۳۶ متر تا کف بازار، بلندترین عمارت چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده است. این کاخ ‌به دلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو، نمایی متفاوت دارد، به گونه‌ای که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف به عنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه است.

   سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

عالی قاپو دروازه مرکزی کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان نقش جهان بنا شده بودند‌

 

به طور کلی عمارت عالى قاپو از دو قسمت متمایز تشکیل شده است؛ قسمت جلویى و مدخل عمارت و ساختمان اصلى کاخ.

قسمت جلویى ساختمان از ساختمان اصلى جلوتر ‌و مدخل وسیع عمارت در همین بخش واقع است. مدخل داراى تاق جناغى است و در دو طبقه طرفین آن درها و تاق‌نماهاى کوچکترى وجود دار‌د.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 عمارت عالى قاپو از دو قسمت متمایز تشکیل شده است

بالاى مدخل، ایوانى هست که از ۳ جهت باز است و اتاق چوبى دارد. در زمان‌هاى گذشته به هنگام ضرورت اطراف ایوان را با پرده مى‌‌پوشانیده‏‌اند.

حوضى با لبه‌‌هاى مرمرین و فواره‌هایی در وسط ایوان قرار دارد که ‌کف آن را از مس ساخته‏‌اند. از نوشته‏ هاى جهانگردانى چون تارونیه و شاردن چنین بر‌مى‏‌آید که در گذشته دور، دیوار انتهاى ایوان و سطوح ستون‌ها آینه کارى بوده است.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

  بناى اصلى عالى قاپو از ۶ طبقه تشکیل شده است

بناى این ایوان یا به عبارت دیگر، تالار بر اساس کتاب قصص الخاقانى در سال ۱۰۵۳ هجرى قمرى آغاز شده در مدتى بسیار اندک به اتمام رسیده است.

مدخل به دهلیزى راه مى‌‏یابد که به صورت شمالى – جنوبى ساخته شده. در پشت این دهلیز عمارت اصلى عالى قاپو قرار دارد که در آن مقابل مدخل که از آن نام بردیم، قرار دارد.

اما بناى اصلى عالى قاپو از ۶ طبقه تشکیل شده است. در طرفین در ورودى عمارت ۶ طبقه دو سکوى سنگى وجود دارد. کتبه‌‌اى نیز در بالاى این در قرار دارد که قسمتى از آن با گذشت زمان از بین رفته است.

کرباسى که پس از در ورودى قرار گرفته سقفى بلند به اندازه مدخل جلویى ساختمان دارد. در همین کرباس مقابل در ورودى عمارت اصلى درى دیگر با دو سکو در طرفین هست که کرباس را به حیاط پشت ارتباط مى ‏دهد.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 آنچه عالی قاپو را در عدد آثار باشکوه و بسیار نفیس قرار داده،گچبری های آخرین طبقه است

 

بالاى این در، پنجره‏اى مشبک قرار دارد که از آن نور به داخل کرباس مى ‏تابد. اتاق هاى اطراف همین کرباس در حقیقت محل ادارات دولتى بوده است.

دو راه پله مارپیچ در دو گوشه طبقه اول راه‌هاى ارتباطى را تشکیل مى‌‏دهند. بالاى طبقه اول کاخ عالی قاپو ، چهار طبقه هست که هر دو طبقه علاوه بر اتاق‌هایى که دارند، داراى تالار بزرگ هستند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 راه پله های کاخ عالی قاپو

نخستین تالار عالی قاپوپ، به وسیله درى بزرگ به ایوان بخش جلویى عمارت باز مى‏‌شود. بر در و دیوار این تالار نقوشى زیبا و رنگارنگ وجود دارد که اغلب از آثار رضا عباسى است.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

هر طبقه از عمارت عالی قاپو،  تزئینات مخصوصی دارد

 

طبقه ششم کاخ عالی قاپو،  تالارى بزرگ دارد که تماماً گچ کارى است. این تالار که به اتاق صوت نیز شهرت دارد، بر اساس شناخت فیزیکى صوت و انعکاس آن به نحوى ساخته شده که مثل یک استودیوى مجهز به ضبط صدا طنین‏ه‌اى اضافى صدا را از بین مى ‏برده ‌و اصوات را ‌صاف به تمام قسمت‌هاى تالار می‌رسانده است. دیوارهاى اتاق‌هاى اطراف نیز با نقاشی‌هاى زیبا تزیین شده‌‏اند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 بنای عالی قاپو به عنوان یک بنای تشریفاتی خوش ساخت و زیبا از هنر معماری دوران صفویه است

 

آنچه عالی قاپو را در عدد آثار باشکوه و بسیار نفیس قرار داده، علاوه بر مینیاتورهای رضا عباسی، گچبری های آخرین طبقه است که به “اتاق موسیقی” یا “اتاق صوت” نیز معروف است. در این قسمت از کاخ، شکل انواع جام و صراحی در دیوار تعبیه شده که ساختن و پرداختن این اشکال به غیر از نمایش زیبایی، خلاقیت و ابتکار هنرمندان گچکار، برای این بوده که انعکاسات حاصل از نغمه های نوازندگان و اساتید موسیقی، به وسیله این اشکال گرفته شده و صداها طبیعی و بدون انعکاس به گوش برسند.

به طورکلی بنای عالی قاپو به عنوان یک بنای تشریفاتی خوش ساخت و زیبا دستاورد دیگری از هنر معماری دوران صفویه است.
با آنکه بعد از دوره صفویه به تزئینات بناها خسارات جبران ناپذیری وارد شده، هنوز شاهکارهایی از گچ‌بری‌ها و نقاشی‌های عهد صفویه را در بر دارد و بازدید‌کنندگان را به تحسین وا‌می‌دارد.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 کاخ عالی قاپو در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفت

 

مینیاتورهای هنرمندانه رضا عباسی، نقاش معروف عهد شاه عباس، نقاشی‌های گل و بوته، شاخ و برگ، اشکال وحوش و طیور و گچبری‌های زیبای آن به شکل انواع جام و صراحی در تاق‌ها و دیوارها تعبیه شده است و شاه صفوی و مهمانان او، از تالار همین عمارت مناظر بازی چوگان، چراغانی، آتش بازی‌ها و نمایش‌های میدانی را تماشا می‌کردند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

کاخ عالی قاپو ‌به دلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو، نمایی متفاوت دارد

 

عالى قاپو بزرگترین کاخى است که ممکن است در یک پایتخت وجود داشته باشد. پس می‌توان گفت ‌این کاخ در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفته و از این روی، دارای همه مزایا و محاسن بوده و آنچه لازمه یک کاخ سلطنتى بوده در آن وجود داشته است.

بی خوابی در بارداری، مادری و هزار دردسر بارداری اغلب تمام انواع اختلالات خواب را به ارمغان می‌آورد، از قبیل حالت تهوع، سوزش معده، گرفتگی عضلات پا و خرناس کشیدن. همچنین داشتن عادت‌های بد خواب...
توزیع شیر مدارس در پرواز تهران تو پرواز تهران-اصفهان شير توزیع کردن بین مسافرا، روش نوشته ويژه مدارس! تو پرواز تهران-اصفهان شير توزیع کردن بین مسافرا، روش نوشته ويژه مدارس! حالا ...
مراقبت از نوزاد، بدن فرزندتان را بشناسید این 10 مورد شامل مواردی است که اغلب در نوزادان تازه متولد شده و کودکان نوپا دیده می‌شود. با خواندن این مطلب با تغییرات بدن نوزادتان بیشتر آشنا شو...
دستور یک غذای مقوی، کودکی سالمتر یکی از غذاهای فوق‌العاده محبوب و مقوی مخصوص کشور دومنیکن خوراک گوشت قرمز چرخ شده با سس گوجه فرنگی است. بسیاری از مادران از این خوراک برای تغذیه ف...
نزدیک شدن زمان زایمان، دل تو دلم نیست هنگام رزرو کردن اتاق زایمان در بیمارستان با چه چیزهایی مواجه می‌شویم. چه برای سزارین و چه زایمان طبیعی، هنگام ورود به بخش زایمان باید در انتظار چه چیز...
درمان افسردگی بارداری، چگونه؟ حاملگی را می توان یک تمرین ۹ ماهه برای یک واقعه بزرگ (زایمان و تولد کودک) دانست؛ پس از آنکه هیجان اولیه اطلاع دادن حاملگی به اطرافیان از بین برود، ش...
بارداری دوقلویی، دردسرهاش چیه؟  اگر بفهمید دوقلو باردار هستید، چه کار می‌کنید؟ خوشحال می‌شوید و از این‌که در یک زمان مادر 2 فرزند شده‌اید، احساس آرامش می‌کنید؟ یا این‌که فکر می...
چی بخوریم زایمان راحتی داشته باشیم؟ مدت زیادی است که خرما را به عنوان یک مسکن و دارو برای تسکین درد و کمک به تورم تجویز می کنند. محققان با مطالعه روی ۶۹ زن به این نتیجه رسیدن ...
خوردن سیب زمینی در بارداری، دیابت می گیریم؟ سوالبا سلام و خسته نباشید من الان ماه 5 بارداری هستم و متوجه شدم که مشکوک به دیابت بارداری هستم. دکتر فقط گفته که مصرف نشاسته و شیرینیجات رو مراع...
رفتار با بچه نوپا، لجبازی میکنه خواستن همیشه به معنای رسیدن نیست، ولی فرزند نوپای شما به دنبال آن خواسته است. «نه» به زودی یکی از کلمات مورد علاقه او خواهد شد. جنگ و کشمکش بر سر...
علائم عفونت ادراری کودک، روش های پیشگیری عفونت ادراری، یک نوع وضعیت بالینی است که می‌تواند مجرای ادرار و مثانه را درگیر کند. عفونت ادراری در دختران شایع‌تر از پسران است و معمولا با تب، ا...
در گرد و خاک خانه چه سم هایی وجود دارد؟ زمانی که عید نزدیک میشود زنان خانه دار به فکر تمیز کاری خانه می افتند و این تمیز کاری شامل گرد و خاک گیری نیز میشود.بر اساس جدیدترین گفته ها،مواد سمی ...
آمنوره اولیه، بازه سنی خاص/ صدای دکتر معمولا آمنوره اولیه در دختران جوان که بدون دوره قاعدگی می باشند رخ می دهد. که این دختران به دو دسته 14 سال و 17 سال با نشانه های خاص تقسیم شده که...
چسبندگی رحم و بارداری، چگونه حامله شوم؟ سوالبا سلام.ما یک سالی است که برای بارداری اقدام کرده ایم ولی جوابی نگرفتیم به دکتر مراجعه کردیم که بعد از معاینات و آزمایشات تشخیص اندومتریوز (چ...
آشنایی با هفت پادشاه دیوانه پادشاهی که به اسب اش لقب کنسول داد؛ پادشاهی که در قصرش یک باغ وحش تمام عیار درست کرده بود؛ پادشاهی که دانه های برنج را مروارید می دید و پادشاهانی که ر...

آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

 

نام کاخ عالی‌ قاپو
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
کاربری موزه
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۰۴
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

کاخ عالی‌قاپو (به ترکی به معنی «درگاه بلند» ساختمانی است که در واقع درب ورودی دولتخانه صفوی بوده‌است و در ابتدا شکلی ساده داشته و به مرور زمان و در طول سلطنت شاه عباس طبقاتی به آن افزوده شدند و در زمان شاه عباس دوم ایوان ستوندار به آن افزوده شد. این بنا در ضلع غربی میدان نقش جهان و روبروی مسجد شیخ لطف‌الله واقع شده‌است. ارتفاع آن ۴۸ متر است و ۶ طبقه دارد که با راه‌پله‌های مارپیچ می‌توان به آنها رسید. آنچه باعث گردیده است عالی قاپو در زمره آثار باشکوه و بسیار نفیس عصر صفوی قرار گیرد، مینیاتورهایی هست که کار هنرمند معروف عصر صفوی رضا عباسی است و همچنین گچبری‌های آخرین طبقه کاخ عالی قاپو است که تالار آن «اتاق موسیقی» یا «اتاق صوت» نیز نامیده می‌شود.

تاریخچه بنا

این بنا پس از انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان توسط شاه عباس اول بین سالهای ۹۷۳ تا ۹۷۷ خورشیدی بعنوان مقر و دولتخانه حکومتی سلاطین صفوی شروع به ساخت شد.

مدت زمان ساخت

این کاخ طی ۵ مرحله معماری و در زمان جانشینان شاه عباس اول بخصوص شاه عباس دوم و شاه سلیمان بین ۷۰ تا ۱۰۰ سال ادامه و تکمیل یافت. حتی به دلیل وجود کتیبه‌ای بخط نستعلیق در زمان شاه سلطان حسین آخرین پادشاه صفوی، تزئینات طبقه سوم اضافه یا مرمت شده‌است.

استادکاران و معماران بنا

کتیبه یا سند مستندی مبنی بر عنوان نام معمار بنا در دست نیست ولی به احتمال زیاد معمار بنا یکی از استادان و معماران مهندس معروفی چون استاد علی اکبر اصفهانی یا استاد محمدرضا ابن استاد حسین بنای اصفهانی دو معمار مشهور مساجد جامع عباسی و مسجد شیخ لطف الله بوده‌است.

دلیل نامگذاری

قاپو یا قاپی در زبان ترکی به معنی در، درگاه و ورودی است و عالی به معنی باشکوه، بزرگ و با ارزش می‌باشد. گفته می‌شود که در اصلی بنا را شاه عباس از نجف و مقبره علی بن ابی طالب به این مکان انتقال داده‌است. کتیبه بالای سردر ورودی با عنوان انا مدینه العلم و علی بابها و استقرار ۱۱۰ توپ جنگی در مقابل کاخ به حساب ابجد نام علی را عنوان می‌نماید (ع=۸۰، ل=۲۰، ی=۱۰).

تزئینات داخلی و خارجی بنا

تزئینات خارجی بوسیله آجر که در لچکها (قسمتهای هلالی در بالای هر ورودی) بوسیله کاشی هفت رنگ و تزئینات و خطوط اسلیمی می‌باشد و تزئینات داخلی بوسیله نقوش زیبای گل و بته و شکارگاه و حیوانت و پرندگان بر روی گچ (لایه چینی و کشته بری) و یا مینیاتورهای تصویری ایرانی (به سبک نقاشی‌های رضا عباسی) و خارجی (بوسیله نقاشان اروپایی که در زمان شاه سلیمان در دربار صفوی حضور داشتند به سبک نقاشی اروپایی به سبک توسط نقاشان معروفی مانند آنژل ولوکار) می‌باشد.

مراحل پنجگانه ساخت بنا

مرحله اول

ساخت بنایی تنها به عنوان ورودی جهت سایر بناها و مجموعه کاخهای سلطنتی می‌باشد

مرحله دوم

در این مرحله لزوم گسترش بنا و اضافه نمودن طبقات فوقانی بدلیل گسترش پایتخت و افزایش جمعیت شهری و با اهمیت جلوه دادن مقر حکومتی احساس گردید. بدین منظور طبقات سوم و چهارم و نیم طبقه پنجم اضافه گردیدند.

مرحله سوم

تکمیل ساختمان برجی شکل کاخ با اضافه نمودن آخرین طبقه (معروف به سالن موسیقی).

مرحله چهارم

اضافه نمودن پیش زدگی به سمت میدان نقش جهان (میدان امام خمینی) جهت افزایش طول کاخ و تبدیل آن به ایوان ستوندار در مرحله بعدی ساختمان

مرحله پنجم

اضافه نمودن ۱۸ ستون به ایوان با فضا ایجاد شده مرحله قبل بعلاوه ایجاد پله‌های شاهی و ساخت و تکمیل سیستم آبرسانی بنا جهت انتقال آب به طبقات به خصوص حوض مسی ایوان

پله‌های کاخ

این کاخ در حال حاضر دارای سه دستگاه پله، شامل دو دستگاه پله مارپیچ بصورت قرینه در قسمت غربی ساختمان و یک دستگاه پله بصورت پلکانی (بصورت چند پله و اتاقهای بین راه به شکل زیگزاگی) معروف به پله‌های شاهی که به منظور تشریفات ساخته شده‌است.

طبقات ششگانه بنای عالی قاپو

بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۴۸ متر تا کف بازار بلندترین کاخ چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده‌است. بدلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو نمایی متفاوت دارد به طوری که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف بعنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه می‌باشد.

آستانه ورودی

کمپفر دربارهٔ آستانه کاخ عالی‌قاپو چنین گفته است:

کاخ عالی‌قاپو دارای آستانه‌ای است از جنس مرمر که در تکریم و اجلال پادشاه سهم عمده‌ای دارد و عابرینی که می‌خواهند بدون شرف‌یابی به خدمت شاه برسند در آنجا به زمین می‌افتند و آستانه را می‌بوسند بنابرین همه سعی می‌کنند کفششان به آستانه نخورد وگرنه نگهبان آنان کتک جانانه‌ای می‌زند.

 

کوکساکی ویروس ها کوکساکی ویروس درمان ویروس کوکساکی کوکساکی ویروس ها درمان کوکساکی بیماری کوکساکی کوکساکي ويروس ها، زير گروه بزرگي از انتروويروس ها هستند که بر حسب ...
قبل از برداشتن خال ، بخوانید قبل از برداشتن خال ، بخوانید ؛ بعضی از خال‌ها را با عنوان ، خال مادرزادی می‌شناسیم. که حدود یک درصد نوزادان در هنگام تولد، دچار این نوع خ...
بعد از هاشمی چه خواهد شد؟ فرارو: فقدان هاشمی رفسنجانی خیلی‌ها را پریشان کرد. از راست و چپ جریان سیاست همه دلشان نسبت به آینده جریان‌های سیاسی کشور لرزیده است.   در این میان بر...
طرز تهیه کیک گردوییِ چند طبقه با خامه مجله آشپزی مثبت: کیک گردویی یکی از انواع کیک های خیلی خوشمزه است که هر کسی از آن نمی گذرد. حتی برای مهمانی های مهم هم می توانید این کیک را درست کن...
چگونه آندومتریوز را درمان کنیم؟ درمان های سنتی موثر هستند برای استفاده باید به پزشک سنتی مراجعه کنید.
فاویسم در نوزادان، کم خونی داره سوال:سلام آقای دکتر من پسرم 9ماه است از روز اول دکتر فاویسمش را تشخیص داده ولی من هر 20 روزه میبرم پیش دکتر ازمایش براش مینویسه میگه کم خونه چگار...
خرید لباس سیسمونی نوزاد، نکات مهم در انتخاب لباس برای نوزادان، علاوه برزیبایی که به سلیقه پدران و مادران بستگی دارد، فاکتورهای دیگری نقش دارند که به مراتب از زیبایی و ظاهر لباس مه...
جوانه زدن دندان، ذوق والدین زمانبندی جوانه زدن دندان با توجه به عوامل خانوادگی (هم ارث و هم تغذیه) تا حدودی متغیر است. گاه جوانه زدن دندان به دلیل ابتلا به کم کاری تیروئید ب...
جنین دختر، حساس تر از جنین پسر؟ دانشمندان گفته‌اند زنانی که در آستانه مادر شدن قرار دارند، باید توجه داشته باشند که جنسیت جنین ممکن است بر میزان مقاومتشان در برابر امراض اثر بگذ...
روشهای تازه نگه داشتن مواد غذایی تازه نگه داشتن مواد غذایی یکی از تکنیک های مهم خانه داری است که هر کدبانویی باید بداند. به همین دلیل چند نکته مهم که به شما کمک می کند تا غذاهای تان ...
خواص درمانی معجزه آسا دارچین در فشار خون ! خواص درمانی معجزه آسا دارچین در فشار خون .  دارچین نوعی ادویه است که ارزش غذایی و خواص درمانی بسیاری دارد و میزان مصرف به اندازه آن میتواند ...
لوگوی اسم سه بعدی با طرح زمستان ⋆ در لوگوی اسم سه بعدی با طرح زمستان  تعداد 12 درخواست کاربران  مبنی بر طراحی نام و طرحی رایگان نام دلخواه آن را قرار داده ایم که سعی شده از طرح های مت...
واکسن دو ماهگی نوزاد چیست؟ سوالسلام. 11 فروردین امسال خدا بهمون یک دختر عنایت کرد. الان دخترم 55 روزه است و چند روز دیگه باید ببرم واکسن دو ماهگی اش را بزنم(البته دختر من ن...
عکس های خفن بازیگران و هنرمندان در اینستاگرام ۲۱۱ عکس های خفن بازیگران و هنرمندان در اینستاگرام ۲۱۱ عکس های خفن بازیگران بازیگران زن ایرانی عکس های بازیگران ۲۵ بهمن ۹۵ تصاویر بازیگران ایرانی عک...
علائم اوتیسم در کودکان، میتونه مدرسه عادی بره؟ اوتیسم که شاید این روزها اسم آن را بیشتر شنیده باشید، نوعی اختلال رفتاری عصبی است که آمار مبتلایان به آن در حال افزایش است.طبق آمار رسمی سازمان ج...