سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

عالی قاپو،  یکی از مهم‌ترین شاهکارها‌ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری

 

عالى قاپو بزرگ‌ترین کاخى است که ممکن است در یک پایتخت وجود داشته باشد.‌ این کاخ در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفته و‌ دارای همه مزایا و محاسن بوده و آنچه لازمه یک کاخ سلطنتى بوده در آن وجود داشته است.کاخ عالی قاپو، عمارتی است ‌برافراشته در غرب میدان نقش جهان و روبه‌روی مسجد شیخ لطف‌الله‌ و به عنوان یکی از مهم‌ترین شاهکارها‌ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری از شهرتی عالم‌گیر برخوردار است‌. تاریخ ساخت بنای تاریخی عالی قاپو به ۱۰۵۴ هـ.ق باز‌می‌گردد و بانی آن شاه عباس اول است.‌
عالی قاپو دروازه مرکزی و مدخل کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان نقش جهان بنا شده بودند‌. این امارت، مرکب از دو کلمه عالی و قاپو است که با هم به معنای «‌سر‌در بلند‌» یا «‌درگاه بلند‌» هستند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 تاریخ ساخت عالی قاپو به ۱۰۵۴ هـ.ق باز‌می‌گردد و بانی آن شاه عباس اول است

بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۳۶ متر تا کف بازار، بلندترین عمارت چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده است. این کاخ ‌به دلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو، نمایی متفاوت دارد، به گونه‌ای که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف به عنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه است.

   سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

عالی قاپو دروازه مرکزی کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان نقش جهان بنا شده بودند‌

 

به طور کلی عمارت عالى قاپو از دو قسمت متمایز تشکیل شده است؛ قسمت جلویى و مدخل عمارت و ساختمان اصلى کاخ.

قسمت جلویى ساختمان از ساختمان اصلى جلوتر ‌و مدخل وسیع عمارت در همین بخش واقع است. مدخل داراى تاق جناغى است و در دو طبقه طرفین آن درها و تاق‌نماهاى کوچکترى وجود دار‌د.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 عمارت عالى قاپو از دو قسمت متمایز تشکیل شده است

بالاى مدخل، ایوانى هست که از ۳ جهت باز است و اتاق چوبى دارد. در زمان‌هاى گذشته به هنگام ضرورت اطراف ایوان را با پرده مى‌‌پوشانیده‏‌اند.

حوضى با لبه‌‌هاى مرمرین و فواره‌هایی در وسط ایوان قرار دارد که ‌کف آن را از مس ساخته‏‌اند. از نوشته‏ هاى جهانگردانى چون تارونیه و شاردن چنین بر‌مى‏‌آید که در گذشته دور، دیوار انتهاى ایوان و سطوح ستون‌ها آینه کارى بوده است.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

  بناى اصلى عالى قاپو از ۶ طبقه تشکیل شده است

بناى این ایوان یا به عبارت دیگر، تالار بر اساس کتاب قصص الخاقانى در سال ۱۰۵۳ هجرى قمرى آغاز شده در مدتى بسیار اندک به اتمام رسیده است.

مدخل به دهلیزى راه مى‌‏یابد که به صورت شمالى – جنوبى ساخته شده. در پشت این دهلیز عمارت اصلى عالى قاپو قرار دارد که در آن مقابل مدخل که از آن نام بردیم، قرار دارد.

اما بناى اصلى عالى قاپو از ۶ طبقه تشکیل شده است. در طرفین در ورودى عمارت ۶ طبقه دو سکوى سنگى وجود دارد. کتبه‌‌اى نیز در بالاى این در قرار دارد که قسمتى از آن با گذشت زمان از بین رفته است.

کرباسى که پس از در ورودى قرار گرفته سقفى بلند به اندازه مدخل جلویى ساختمان دارد. در همین کرباس مقابل در ورودى عمارت اصلى درى دیگر با دو سکو در طرفین هست که کرباس را به حیاط پشت ارتباط مى ‏دهد.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 آنچه عالی قاپو را در عدد آثار باشکوه و بسیار نفیس قرار داده،گچبری های آخرین طبقه است

 

بالاى این در، پنجره‏اى مشبک قرار دارد که از آن نور به داخل کرباس مى ‏تابد. اتاق هاى اطراف همین کرباس در حقیقت محل ادارات دولتى بوده است.

دو راه پله مارپیچ در دو گوشه طبقه اول راه‌هاى ارتباطى را تشکیل مى‌‏دهند. بالاى طبقه اول کاخ عالی قاپو ، چهار طبقه هست که هر دو طبقه علاوه بر اتاق‌هایى که دارند، داراى تالار بزرگ هستند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 راه پله های کاخ عالی قاپو

نخستین تالار عالی قاپوپ، به وسیله درى بزرگ به ایوان بخش جلویى عمارت باز مى‏‌شود. بر در و دیوار این تالار نقوشى زیبا و رنگارنگ وجود دارد که اغلب از آثار رضا عباسى است.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

هر طبقه از عمارت عالی قاپو،  تزئینات مخصوصی دارد

 

طبقه ششم کاخ عالی قاپو،  تالارى بزرگ دارد که تماماً گچ کارى است. این تالار که به اتاق صوت نیز شهرت دارد، بر اساس شناخت فیزیکى صوت و انعکاس آن به نحوى ساخته شده که مثل یک استودیوى مجهز به ضبط صدا طنین‏ه‌اى اضافى صدا را از بین مى ‏برده ‌و اصوات را ‌صاف به تمام قسمت‌هاى تالار می‌رسانده است. دیوارهاى اتاق‌هاى اطراف نیز با نقاشی‌هاى زیبا تزیین شده‌‏اند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 بنای عالی قاپو به عنوان یک بنای تشریفاتی خوش ساخت و زیبا از هنر معماری دوران صفویه است

 

آنچه عالی قاپو را در عدد آثار باشکوه و بسیار نفیس قرار داده، علاوه بر مینیاتورهای رضا عباسی، گچبری های آخرین طبقه است که به “اتاق موسیقی” یا “اتاق صوت” نیز معروف است. در این قسمت از کاخ، شکل انواع جام و صراحی در دیوار تعبیه شده که ساختن و پرداختن این اشکال به غیر از نمایش زیبایی، خلاقیت و ابتکار هنرمندان گچکار، برای این بوده که انعکاسات حاصل از نغمه های نوازندگان و اساتید موسیقی، به وسیله این اشکال گرفته شده و صداها طبیعی و بدون انعکاس به گوش برسند.

به طورکلی بنای عالی قاپو به عنوان یک بنای تشریفاتی خوش ساخت و زیبا دستاورد دیگری از هنر معماری دوران صفویه است.
با آنکه بعد از دوره صفویه به تزئینات بناها خسارات جبران ناپذیری وارد شده، هنوز شاهکارهایی از گچ‌بری‌ها و نقاشی‌های عهد صفویه را در بر دارد و بازدید‌کنندگان را به تحسین وا‌می‌دارد.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 کاخ عالی قاپو در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفت

 

مینیاتورهای هنرمندانه رضا عباسی، نقاش معروف عهد شاه عباس، نقاشی‌های گل و بوته، شاخ و برگ، اشکال وحوش و طیور و گچبری‌های زیبای آن به شکل انواع جام و صراحی در تاق‌ها و دیوارها تعبیه شده است و شاه صفوی و مهمانان او، از تالار همین عمارت مناظر بازی چوگان، چراغانی، آتش بازی‌ها و نمایش‌های میدانی را تماشا می‌کردند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

کاخ عالی قاپو ‌به دلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو، نمایی متفاوت دارد

 

عالى قاپو بزرگترین کاخى است که ممکن است در یک پایتخت وجود داشته باشد. پس می‌توان گفت ‌این کاخ در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفته و از این روی، دارای همه مزایا و محاسن بوده و آنچه لازمه یک کاخ سلطنتى بوده در آن وجود داشته است.

ناباروری زنان، چه حد قابل پیشگیری؟ خبری که باعث شگفت زدگی بسیاری از مردم جهان شد کشف ویروسی در بزاق زنان بود که ارتباط مستقیمی با ناباروری آنها دارد. این ویروس که به سادگی از طریق ...
ناباروری در زنان، مهمترین علت ها را بدانیم! بیش از 15 درصد زنان در زمانی در طول زندگی برای باردار شدن، دچار مشکلاتی میشوند. باردار نشدن زمانی یک مشکل خوانده میشود، که فرد بعد از یک سال تلاش...
تشخیص بارداری در منزل، چطور ممکنه؟ هورمون گنادوتروپین جفتی انسان ( hCG ) هورمون ترشح شده در دوران بارداری است که در ابتدا توسط جنین در حال رشد و سپس توسط جفت ترشح می شود. این هورمو...
رشد در کودکان، چیزهایی که موثرند؟ اگر رشد تمامی کودکان یکسان باشد چگونه پزشکان رشد طبیعی را تشخیص می دهند ؟ با اندازه گیری پا و اینچی ( یا متر و سانتی متر ! ) طی سالها بسیاری از و...
پوشک بچه، چطوری از پوستش مراقبت کنم؟ پرسش با سلام آیا بچه هایی که شب پوشک میشن لازمه که ناحیه مقعد چرب بشه به عنوان پیشگیری از سوختگی یا نه فقط در صورت بروز سوختگی باید چرب بشه و آیا...
خرید سیسمونی نوزاد، با بهترین های آدرینا چیدمان اتاق نوزادی که همه منتظر آن هستند و برای ورودش به خانواده لحظه شماری می‌کنند، جذاب‌ترین و شادی بخش‌ترین کار در روزهای انتظار است. مادرها و...
درست خوابیدن نوزاد، پیشگیری از مرگ ناگهانی اگر در منزل نوزاد دارید بهتر است در هنگام خواب مراقب او باشید زیرا حدود هشتاد درصد علت مرگ نوزادان، سندروم مرگ ناگهانی می باشد. موثرترین راه برای...
سردمزاجی زوجین، رفتار صحیح با همسر زنان اگر به جای محبت کلامی، ببینند که مرد می‌خواهد فقط با عملش بگوید که دوست‌ات دارم کم‌کم مأیوس می‌شوند....
دندان درنیاوردن بچه، علت خاصی داره؟ سوال:با سلام پسرم تا 13ماهگی 7تا دندون درآورد ولی الان وارد 15ماهگی شده دیگه دندون بعدیش درنمیاد علت خاصی داره؟ با تشکر از صبوری و پاسخهای همیشگی...
ترس کودک از تنهایی، صدا میشنود! سوال:با سلام و خسته نباشید. خدمت شما پانیذ دختر سه سال و نیم من شب ها در اتاق خود   نمی خوابد اگر هم وقتی در خواب به اتاقش منتقلش میکنیم نیمه شب ...
سریال بچه‌های نسبتاً بد بچه‌های نسبتاً بد نام سریالی به کارگردانی سیروس مقدم است که در مهرماه ۱۳۹۲ پخش آن از شبکه یک سیما آغاز شد. تهیه‌کننده این سریال سیدکمال طباطبایی است. ...
تب شدید بچه، لرز هم داره سوال:با عرض سلام و ادب، پسر من با سن 1 سال و 9 ماه یک هفته است که دارای تب نسبتا شدید همراه با لرز شده. ضمن مراجعه به پزشک مربوطه و انجام آزمایشا...
آشنایی با رتبه لقب های اشرافی اروپا دسته‌بندی اروپایی لقب‌های پادشاهی و اشرافی امپراتور و امپراتریس شاه و ملکه نایب‌السلطنه و نایب‌السلطنه ...
تفنگ اسباب بازی، بخرم واسه بچم؟ سوالسلام پسرم چهار سال داره علاقه زیادی به تفنگ و وسایل جنگی داره میتونم براش بخرم؟ آیا باعث پرخاشگری نمی شود؟سوال دومم اینکه پسرم در مقابل تجربه...
یائسگی و سرطان پستان، نکات مهم سوال:با عرض سلام و خسته نباشید با وجود کاهش استروژن در دوران یائسگی، چرا جهت هورمون درمانی سرطان سینه، قرص های کاهش سطح استروژن (برای اینجانب لتر...

آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

 

نام کاخ عالی‌ قاپو
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
کاربری موزه
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۰۴
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

کاخ عالی‌قاپو (به ترکی به معنی «درگاه بلند» ساختمانی است که در واقع درب ورودی دولتخانه صفوی بوده‌است و در ابتدا شکلی ساده داشته و به مرور زمان و در طول سلطنت شاه عباس طبقاتی به آن افزوده شدند و در زمان شاه عباس دوم ایوان ستوندار به آن افزوده شد. این بنا در ضلع غربی میدان نقش جهان و روبروی مسجد شیخ لطف‌الله واقع شده‌است. ارتفاع آن ۴۸ متر است و ۶ طبقه دارد که با راه‌پله‌های مارپیچ می‌توان به آنها رسید. آنچه باعث گردیده است عالی قاپو در زمره آثار باشکوه و بسیار نفیس عصر صفوی قرار گیرد، مینیاتورهایی هست که کار هنرمند معروف عصر صفوی رضا عباسی است و همچنین گچبری‌های آخرین طبقه کاخ عالی قاپو است که تالار آن «اتاق موسیقی» یا «اتاق صوت» نیز نامیده می‌شود.

تاریخچه بنا

این بنا پس از انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان توسط شاه عباس اول بین سالهای ۹۷۳ تا ۹۷۷ خورشیدی بعنوان مقر و دولتخانه حکومتی سلاطین صفوی شروع به ساخت شد.

مدت زمان ساخت

این کاخ طی ۵ مرحله معماری و در زمان جانشینان شاه عباس اول بخصوص شاه عباس دوم و شاه سلیمان بین ۷۰ تا ۱۰۰ سال ادامه و تکمیل یافت. حتی به دلیل وجود کتیبه‌ای بخط نستعلیق در زمان شاه سلطان حسین آخرین پادشاه صفوی، تزئینات طبقه سوم اضافه یا مرمت شده‌است.

استادکاران و معماران بنا

کتیبه یا سند مستندی مبنی بر عنوان نام معمار بنا در دست نیست ولی به احتمال زیاد معمار بنا یکی از استادان و معماران مهندس معروفی چون استاد علی اکبر اصفهانی یا استاد محمدرضا ابن استاد حسین بنای اصفهانی دو معمار مشهور مساجد جامع عباسی و مسجد شیخ لطف الله بوده‌است.

دلیل نامگذاری

قاپو یا قاپی در زبان ترکی به معنی در، درگاه و ورودی است و عالی به معنی باشکوه، بزرگ و با ارزش می‌باشد. گفته می‌شود که در اصلی بنا را شاه عباس از نجف و مقبره علی بن ابی طالب به این مکان انتقال داده‌است. کتیبه بالای سردر ورودی با عنوان انا مدینه العلم و علی بابها و استقرار ۱۱۰ توپ جنگی در مقابل کاخ به حساب ابجد نام علی را عنوان می‌نماید (ع=۸۰، ل=۲۰، ی=۱۰).

تزئینات داخلی و خارجی بنا

تزئینات خارجی بوسیله آجر که در لچکها (قسمتهای هلالی در بالای هر ورودی) بوسیله کاشی هفت رنگ و تزئینات و خطوط اسلیمی می‌باشد و تزئینات داخلی بوسیله نقوش زیبای گل و بته و شکارگاه و حیوانت و پرندگان بر روی گچ (لایه چینی و کشته بری) و یا مینیاتورهای تصویری ایرانی (به سبک نقاشی‌های رضا عباسی) و خارجی (بوسیله نقاشان اروپایی که در زمان شاه سلیمان در دربار صفوی حضور داشتند به سبک نقاشی اروپایی به سبک توسط نقاشان معروفی مانند آنژل ولوکار) می‌باشد.

مراحل پنجگانه ساخت بنا

مرحله اول

ساخت بنایی تنها به عنوان ورودی جهت سایر بناها و مجموعه کاخهای سلطنتی می‌باشد

مرحله دوم

در این مرحله لزوم گسترش بنا و اضافه نمودن طبقات فوقانی بدلیل گسترش پایتخت و افزایش جمعیت شهری و با اهمیت جلوه دادن مقر حکومتی احساس گردید. بدین منظور طبقات سوم و چهارم و نیم طبقه پنجم اضافه گردیدند.

مرحله سوم

تکمیل ساختمان برجی شکل کاخ با اضافه نمودن آخرین طبقه (معروف به سالن موسیقی).

مرحله چهارم

اضافه نمودن پیش زدگی به سمت میدان نقش جهان (میدان امام خمینی) جهت افزایش طول کاخ و تبدیل آن به ایوان ستوندار در مرحله بعدی ساختمان

مرحله پنجم

اضافه نمودن ۱۸ ستون به ایوان با فضا ایجاد شده مرحله قبل بعلاوه ایجاد پله‌های شاهی و ساخت و تکمیل سیستم آبرسانی بنا جهت انتقال آب به طبقات به خصوص حوض مسی ایوان

پله‌های کاخ

این کاخ در حال حاضر دارای سه دستگاه پله، شامل دو دستگاه پله مارپیچ بصورت قرینه در قسمت غربی ساختمان و یک دستگاه پله بصورت پلکانی (بصورت چند پله و اتاقهای بین راه به شکل زیگزاگی) معروف به پله‌های شاهی که به منظور تشریفات ساخته شده‌است.

طبقات ششگانه بنای عالی قاپو

بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۴۸ متر تا کف بازار بلندترین کاخ چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده‌است. بدلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو نمایی متفاوت دارد به طوری که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف بعنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه می‌باشد.

آستانه ورودی

کمپفر دربارهٔ آستانه کاخ عالی‌قاپو چنین گفته است:

کاخ عالی‌قاپو دارای آستانه‌ای است از جنس مرمر که در تکریم و اجلال پادشاه سهم عمده‌ای دارد و عابرینی که می‌خواهند بدون شرف‌یابی به خدمت شاه برسند در آنجا به زمین می‌افتند و آستانه را می‌بوسند بنابرین همه سعی می‌کنند کفششان به آستانه نخورد وگرنه نگهبان آنان کتک جانانه‌ای می‌زند.

 

عمل برداشتن رحم، چطور انجام میشه؟ برداشت رحم عملی است که برای خارج کردن رحم خانم انجام می شود؛ رحم عضوی است که در شکم قرار دارد و جایی است که جنین در طول بارداری در آن رشد می کند....
طرز تهیه ترشی شلغم؛ خوش طعم و خوش رنگ وب سایت ایران کوک: ترشی شلغم از جمله ترشی هایی است که سریع درست می شود. برای خوردن این ترشی نیازی نیست زیاد انتظار بکشید. تنها یک هفته پس از درست ک...
دقت تشخیص بیبی چک، اعتماد کنم؟ بهترین روش تشخیص حاملگی در منزلتستهای خانگی برای تشخیص حاملگی براساس تشخیص میزان مشخصی از هورمون hCG در ادرار می باشند که مابین مردم به بِیبی چک ...
رادیولوژی دندان در بارداری، خطر در کمینه؟ سوال:در ماه اول باردارى رادیولوژى دندان انجام دادم. البته چون مشکوک به باردارى بودم اطلاع دادم و اونها به من پیش بند پوشوندن ولى از تیروئید من در...
پنکیک صبحانه متفاوت پنکیک صبحانه یک صبحانه جالب و خوشمزه است که برای میهمانانتان می توانید سرو کنید بد نیست با روش طبخ این پنکیک آشنا شوید شکل و روش طبخ این پنکیک با ...
بدنسازی و ورزش با استفاده از واقعیت مجازی کمپانی ایکاروس دستگاهی طراحی کرده که افراد می‌توانند با استفاده از واقعیت مجازی با آن به تمرین بپردازند. هیجان به کمک سلامت می‌آید  افراد می‌تو...
عکس نوشته نزدیک تو بودن ⋆ در عکس نوشته نزدیک تو بودن سری جدید از عکس نوشته های عاشقانه را قرار داده ایم که در بسیاری از آنان شما می توانید به وضوح به … عکس نوشته نزدیک تو بود...
کودک اوتیسمی من، چرا کاهش وزن داشته؟ یافته های تازه نشان می دهند، مصرف داروی متفورمین که برای بیماران دیابتی تجویز می شود ممکن است به کاهش وزن کودکان و نوجوانان اوتیسمی کمک کند.دانشم...
گالری زیباترین مدل لباس مجلسی پوشیده ترک زنانه و دخترانه جدیدترین و شیک ترین مدل لباس مجلسی پوشیده ترک زنانه و دخترانه مجموعه گالری انواع مجموعه مدل لباس شیک و جدید پیشنهاد مدل لباس های جدید ...
عوارض مصرف قرص ال دی، بیماری کبدی؟ سوال:سلام یک سال است که ازدواج کرده ام. بدون مشورت با پزشک قرص ال دی مصرف میکنم. ایا مصرف قرص ال دی بدون ازمایش قبلی و مشورت پزشک نگران کننده است...
درمان فیبروکیستیک پستانی، نکات مهم فیبرو کیستیک هستم ۲روز پیش فشاری بر پستان راستم وارد شد که از فردایش تا الان درد دارم....
زیبایی قبل از بارداری، طبیعی و مطمئن برای اینکه به خودتان برسید  و با دلتان راه بیایید هیچ وقت دیر نیست. البته اگر پای زیبایی و جوانی  و رضایت در میان باشد هیچ وقت هم زود نیست. اگر ن...
فتق ناف نوزاد، چطوری خوب میشه؟ سوالبا سلام. دختر من دو ماهه است و از موقعی ک نافش افتاده برآمده مونده.دکتر میگه فتق ناف داره بعد از یه مدت اگه برطرف نشه باید عمل بشه ولی چیزی ت...
مشکل شنوایی نوزاد، گوشش عفونت داره؟ سوالبا سلام. پسر من 40روزه است و تا بحال 2مرتبه تست ABRشنوایی انجام داده و در هر دوبار گوش راست سالم ولی گوش چپ موفق به تایید توسط این تست نشده ا...
تحمل درد زایمان، چگونه؟ بسیاری از افراد می‌گویند دردی سخت‌تر از درد زایمان وجود ندارد. اما در اینجا دردهایی را برایتان ذکر کرده‌ایم که حتی ممکن است از درد زایمان هم شدید...