آشنایی با فرانسوا ولتر

“گر خدا نمی بود می بایست او را ساخت”

ولتر

زندگی

فرانسوا ماری آروئه، ملقب به ولتر، در ۲۱ اکتبر ۱۶۹۴ درپاریس متولد گردید. او نویسنده، تاریخ نگار و فیلسوف مشهور دوران روشنگری بود. شهرت او بیشتر بدلیل حمله به کلیسای کاتولیک، طرفداری از آزادی مذهب، آزادی بیان، و جدایی کلیسا و دولت بود. او در کالج بزرگ لوئیس توسط عیسویان آموزش دید و در آنجا زبان لاتین و یونانی فرا گرفت، و بعدها در طول زندگی نیز ایتالیایی، اسپانیایی و انگلیسی بطور سلیس و روان یاد گرفت. فرانسوا که از دوران کودکى، روح عصیان گرى در نهادش نمایان بود، بر خلاف میل پدر، که میل داشت حقوق دان شود، نویسندگى را پیش گرفت و نام ولتر را براى خود برگزید و در سال ۱۷۱۸ میلادى، اولین تراژدى خود را منتشر ساخت.

آشنایی با فرانسوا ولتر

وی موفق شد جایزه آکادمی فرانسه را کسب کند اما پس از چندی منظومه اى انتقادآمیز درباره اعضاء آکادمى و نویسنده اى که جایزه مقام اول را گرفته بود، سرود و همراه با مقالاتى آکنده از انتقاد و نیشخندى که در چندین روزنامه مى نوشت، شهرت فراوانى یافت. در همین سال ها به علت مقاله و اشعاری که علیه نایب السلطنه نوشته بود، دستگیر و زندانى شد. مدت یازده ماه در زندان بود اما با تلاش دوستان و هوادارانش رهایى یافت. در زندان به قدرى ضعیف شده بود، که دیگر به آدم شباهت نداشت، در عین حال از استحکام و مقاومت روحى برخوردار بود.  دو سال بعد، حکومت فرانسه، ولتر را به عنوان اخلالگر براى بار دوم روانه زندان نمود، اما مدتى نگذشت که از زندان آزاد گردید، مشروط بر اینکه خاک فرانسه را ترک نماید.  ولتر ناچار در سال ۱۷۲۶ میلادى رهسپار انگلستان گردید. در این زمان بود که با چند تن از شعرای انگلیسی آشنا گشت و مقالاتی به زبان انگلیسی منتشر کرد.

در سال ۱۷۲۹ با کسب اجازه ورود، به خاک فرانسه بازگشت و در این سال تراژدی «بروتوس» را نگاشت.  ولتر در سال ۱۷۳۰ مجموعه اى تحت عنوان «نوشته هائى چند درباره ملت انگلیس» منتشر ساخت، که مردم فرانسه را سخت تحت تاثیر قرار داد. در سال ۱۷۴۸ نمایشنامه سمیرامیس را به قصد رقابت با کره بیون حریف خود نوشت.  در سال ۱۷۶۲ میلادى حوادثى رخ داد، که ولتر عدالت خواه را بر آشفته ساخت و علیه کلیسا و حکومت وقت، که با قضاوت هاى نادرست، جنایاتى را مرتکب مى شدند، برخاست. ولتر با دفاع از بى گناهانى که به دست کلیسا و حکومت شکنجه شده، یا به قتل مى رسیدند، کارى کرد که وجدان مردم اروپا را بیدار ساخت.

او با انتشار نامه هاى فلسفى خود، همه سازمان هاى حکومت و کلیسا را به انتقاد مى گرفت و بى پروا خرافات و جنایات آنان را رو مى کرد. به مسیحیت متعصب مى تاخت، نابکارى هاى آنان را آشکار مى نمود، به ستمکاران یورش مى برد.  در سال ۱۷۷۶ به انتقاد از آثار شکسپیر پرداخت و قطعات ایرن و آگاتوکل را در آن زمان نگاشت.  ولتر سرانجام پس از یک عمر پرماجرا، در ۳  می ۱۷۷۸ به علت کار و خستگی زیاد در سن ۸۳ سالگى روی در نقاب خاک کشید. بیش از چند سال نگذشته بود، که انقلاب کبیر فرانسه در گرفت، انقلابى که ولتر، یکى از آتش افروزان آن بود. انقلابیون در سال ۱۷۹۱ میلادى، جسد ولتر را از خارج پاریس آوردند و بر روى ویرانه هاى زندان باستیل، که روزگارى ولتر در آن محبوس بود، نهادند.

دیانت در نگاه ولتر

نظیر بیشتر اندیشمندان عصر روشنگری، ولتر، با دلایل عقلائی نه دیانت مبتنی بر تعالیم مسیح که اجرای آن بر دوش کلیسا بود، به خدا باور داشت، از این رو، وی دئیست به حساب می آمد. وی بر آن نبود که ایمان مطلق برای اعتقاد به خداوند، ضروریست. ولتر چنین می نگارد: «ایمان چیست؟ باور بدان است که کدام یک، بدیهی است؟ خیر. در ذهن من کاملاً بدیهی است که هستی ضروری، ذاتی، ابدی و هوشمندی موجود است. این موضوع ایمان نیست؛ بلکه موضوع عقل است. اما بیشتر او را بدلیل مخالفت با کلیسای کاتولیک آته ئیست، یعنی عدم باور به خدا قلمداد کرده اند. قائلان به این باور گفته ای از ولتر را که “اگر خدایی هم نمی بود، می بایست او را ساخت”  مبنای کار قرار داده اند، اما با اندکی التفات به  نامه ها و نوشته های ولتر می توان احساسات راستین وی را در باب خدا مشاهده کرد.

آشنایی با فرانسوا ولتر

تاریخ نگاری

ولتر تاثیر عظیمی بر توسعه تاریخنگاری بواسطه ارائه راه های جدیدِ نظر به گذشته داشته است. از کتابهای تاریخی شناخته شده وی می توان به عصر لوئی چهاردهم(۱۷۵۱) و مقالاتی در باب سنن و روح ملتها(۱۷۵۶) اشاره نمود. پیش از او قالب تاریخ نگاری از جنس بررسی شرح دیپلماتیک و وقایع نظامی و جنگی بود، اما او با جایگزین کردن سنن و آداب، تاریخ اجتماعی و موفقیت هایی در علوم و هنرها در بحث از تاریخ نگاری انقلابی را در این عرصه رقم زد. او نخستین کسی بود که تلاش جدی برای نوشتن تاریخ جهان کرد. در این راستا او در این بررسی ها چارچوب الهیاتی را کنار گذاشت و بیشتر بر اقتصاد، فرهنگ و تاریخ سیاسی تاکید کرد. به جای مجموعه ای از ملتها، اروپا را به عنوان یک کل در نظر گرفت، نخستین کسی که بر سهم تمدن شرق بر فرهنگ اروپای میانه تاکید کرد، اما از جانب دیگر، یعنی تضعیف عصر میانه. ولتر نویسندگان را نصیحت می کرد که هر چیزی را که با مسیر معمولی طبیعت تضاد داشت باور نکنید. گرچه او شر را در صفحه تاریخی یافت می نمود، اما او مکررا  باور داشت که عقل و آموزش توده بیسواد می تواند منجر به پیشرفت شود.

میراث ولتر

ولتر، بورژوازی فرانسه را کوچک و بی تاثیر، اشراف را انگل و فاسد، مردم عادی را به عنوان نادان و خرافی، و کلیسا را نیروی ظالمانه و ایستا که تنها در مناسبت با تعدیل کردن درنده خویی پادشاهان مفیداند، گرچه اغلب اوقات غارتگرند، ارزیابی می کرد. او دموکراسی را بخاطر تبلیغ حماقت توده ها سرزنش می کرد. او به پادشاه خردمند در تغییر دادن وضعیت بیشتر اعتقاد داشت، این را می توان از نامه های ارسالی به فردریک کبیر درک کرد. وی در فرانسه به عنوان یک جدلی دلیر در تلاش خستگی ناپذیر برای کسب حقوق مدنی(دادرسی عادلانه و آزادی مذهب) و محکومیت بی عدالتی و عوام فریبی مورد افتخار است.

*صادق صفارزاده، دکترای علوم سیاسی گرایش «اندیشه سیاسی» از دانشگاه علامه

بیوگرافی لویی پاستور     لویی پاستور (به فرانسوی: Louis Pasteur) (زاده ۱۸۲۲ - درگذشته ۱۸۹۵)، از شیمی‌دانان و زیست‌شناسان مشهور فرانسوی است. شهرت وی ...
بیوگرافی قطب‌ الدین شیرازی   نام کامل قطب الدین محمود بن مسعود بن مصلح شیرازی زادروز صفر ۶۳۳ قمری (آبان ۶۱۴) زادگاه شیراز، تاریخ مرگ یکشنبه ۱۷ یا ...
بیوگرافی مایکل فارادی   مایکل فارادی (به انگلیسی: Michael Faraday) ‏ (۲۲ سپتامبر ۱۷۹۱ - ۲۲ اوت ۱۸۶۷) دانشمندی (فیزیکدان و شیمیدان ) انگلیسی که با زمینه‌های الکت...
بیوگرافی ابو الوفا محمد بوزجانی   نام: محمد بوزجانی عنوان: ابوالوفا محمد بن محمد بوزجانی زادروز: ۱۰ ژوئن ۹۴۰ میلادی-۲۸ شعبان ۳۲۸ قمری/بوژگان، حومه شهر تر...
پرویز جبل عاملی کیست؟ زندگی نامه کامل پرویز جبل عاملی پرویز جبل عاملی اهل کجاست؟ پرویز جبل عاملی عکس همسر و فرزندان پرویز جبل عاملی دانشگاه پرو...
بیوگرافی ابن هیثم   ابن هیثم متولد ۳۵۴ (قمری) بصره مرگ ۴۳۰ (قمری) قاهره رشته فعالیت ریاضی‌دان، فیزیک‌دان، نورشناس دین اسلام ...
بیوگرافی نیما ارکانی حامد   نیما ارکانی حامد چند سالشه؟ شاگردان نیما ارکانی حامد بیوگرافی کامل نیما ارکانی حامد تحقیق درباره نیما ارکانی حامد نیما ارکانی حامد وی...
بیوگرافی جابر ابن حیان   جابر ابن حیان زادروز احتمالاً ۷۲۱میلادی توس، ایران درگذشت احتمالاً ۸۱۵میلادی کوفه محل زندگی ایران ملیت ایران...
بیوگرافی ورنر کارل هایزنبرگ   ورنر کارل هایزنبرگ (به آلمانی: Werner Karl Heisenberg) (زاده ۱۹۰۱ - درگذشته ۱۹۷۶)، فیزیکدان آلمانی و برندهٔ جایزه نوبل فیزیک و یکی از بن...
بیوگرافی ابوزید بلخی ابوزید احمد بن سهل بلخی (در حدود ۳۲۲ هجری قمری) جغرافی‌دان، ریاضی‌دان، از پیروان فرقهٴ امامیه و شاگرد کندی بود. وی نویسنده‌ای بسیارنویس و آگاه به دانش...
بیوگرافی جیمز وات   جیمز وات (به انگلیسی: James Watt) (زاده ۱۹ ژانویه ۱۷۳۶ - مرگ ۲۵ اوت ۱۸۱۹) فیزیکدان و مخترع مشهور اسکاتلندی و پدر انقلاب صنعتی است. جیمز ...
بیوگرافی چارلز داروین   چارلز رابرت داروین (به انگلیسی: Charles Robert Darwin) (زادهٔ ۱۲ فوریه ۱۸۰۹ – درگذشتهٔ ۱۹ آوریل ۱۸۸۲)، زیست‌شناس بریتانیایی و واضع نظریه...
بیوگرافی رابرت کخ   رابــِرت کُخ (به آلمانی: Robert Koch) ‏پزشک و دانشمند آلمانی که به دلیل مطالعاتش در زمینه عوامل میکروبی و کشف عامل بیماری سل که به نام و...
بیوگرافی دکتر کارو لوکاس     کارو لوکاس متولد ۱۳۲۸ اصفهان مرگ ۱۷ تیر ۱۳۸۹ تهران ملیت ایرانی تبار ارمنی دلیل شهرت پدر ربات...
بیوگرافی میر سید علی همدانی   امیر سیدعلی‎بن‎شهاب معروف به میر سید علی همدانی (زاده: ۱۲ رجب ۷۱۴ هجری قمری همدان - درگذشت: ذیحجه ۷۸۶ هجری قمری، کُنَر) عارف، عالم، شاعر ایر...