آشنایی با مدرسه چهار باغ

آشنایی با مدرسه چهار باغ

 

نام مدرسه چهار باغ
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر مدرسه مادر شاه سلطان حسین
کاربری مدرسه، باغ
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۶
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

مدرسه چهارباغ که به نام مدرسه سلطانی و مدرسه مادرشاه نیز نامیده می‌شود، آخرین بنای تاریخی باشکوه دوران صفوی در اصفهان است که برای تدریس و تعلیم به طلاب علوم دینی در دوره شاه سلطان حسین، آخرین پادشاه صفوی، از سال ۱۱۱۶ تا ۱۱۲۶ هجری قمری ساخته شده است. مدرسه چهار باغ که به قول بسیاری از محققین هم مدرسه و هم مسجد بوده است، با ۸۵۰۰ متر مربع مساحت در ضلع شرقی خیابان چهارباغ قرار دارد.

وجه تسمیه

وجه تسمیه این مدرسه چهار ایوانی به سلطانی به این علت است که در زمان شاه سلطان حسین ساخته گشته است و مدرسه چهارباغ بدین جهت خوانده می شود که در خیابان چهارباغ واقع شده است. دلیل آنکه مدرسه مادر شاه نیز گفته می شود این است که مادر شاه سلطان حسین چند کاروانسرا و بازار و سایر نهادهای اقتصادی را وقف آن کرده است.

معماری

سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است. ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشی‌کاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطف الله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه است و نظیر ندارد. مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشی‌کاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشی‌کاری اصفهان می‌باشد. محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشی‌کاری بی‌نظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی آلت‌بُری شده از قسمت‌های بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشی‌کاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرح‌بخش و روح‌نواز کرده است.

کاروانسرا و بازار

کاروانسرای مادر شاه که مجلل‌ترین اقامتگاه مسافرین سه سده پیش بوده موقوفه و متصل به ساختمان‌های مدرسه چهارباغ، در ضلع شرقی آن است، هم اکنون تبدیل به مهمانسرایی به نام مهمانسرای عباسی شده واز لحاظ سبک معماری در بین هتل‌های درجه اول دنیا در زمان حاضر بی‌نظیر و منحصر به فرد است. دیگر موقوفه متصل به این بنا بازار هنر می‌باشد.

کتیبه‌های خوشنویسی

اکثر کتیبه‌های این بنا به خط ثلث عالی عبدالرحیم جزایری است و کتیبه سردر بازار سلطانی تاریخ ۱۱۲۲ ه‍. ق را دارد.

سنگاب‌ها

دو سنگاب در داخل مدرسه چهارباغ قرار دارند؛ یکی در سرسرای ورودی و دیگری در صحن مدرسه.

۱- سنگاب سرسرای ورودی از جنس سنگ پارسی است و بر روی آن کتیبه صلوات بر چهارده معصوم به خط ثلث برجسته در لوحه‌های کوچکی کنده‌کاری شده‌است. همچنین بر طبق کتیبه، سنگاب در ماه شعبان سال ۱۱۱۰ (قمری) توسط سنگتراشی به نام «محمد طاهر» ساخته‌شده‌است. در وسط دو لوح آخر عبارات زیر به خط نستعلیق وجوددارد:

(کتیبه اقل الطلبه محمد مهدی الحسینی عفی عنه)
(در شهر شعبان‌المعظم سنه ۱۱۱۰ به اتمام رسید عمل کمترین محمد طاهر)

۲- سنگاب موجود در صحن مدرسه روبروی ایوان جنوبی قرارگرفته و آنهم از جنس سنگ پارسی است. کتیبه این سنگاب به شرح زیر است:

(وفق حضرت امام حسین صلوات الله و سلامه علیه نمود این سنگاب را
حاجی ابوالحسن اردکانی فی شوال المکرم سنه تسعین و الف)

بر طبق کتیبه، سنگاب را در سال ۱۰۹۰ (قمری) ساخته‌اند. از آنجایی که سال ساخت مدرسه چهارباغ بین سالهای ۱۱۱۶ (قمری) و ۱۱۲۶ (قمری) و در زمان حکومت سلطان حسین صفوی است، چنین استنباط میشود که سنگاب قبل از ساختمان مدرسه در جای دیگری قرارداشته و بعداً به صحن مدرسه انتقال داده‌شده‌است.

 

سرماخوردگی کودکان، همش مریضه! سوال:سلام پسری ۴ساله دارم که خیلی زود مریض میشه سرما خوردگیهاش خیلی شدید میشه وخیلی دیر خوب میشه. از یک سالگی تا حالا سه بار تشنج بر اثر تب داشته...
عکس جشن تولد بهداد سلیمی در مطب دکتر نورورزی جشن تولد بهداد سلیمی در مطب دکتر نورورزی. در کنار مهدی رحمتی، جلال حسینی، ایمان مبعلی، وحید شمسایی و سایر عزیزان ورزشکار. ...
فرگل فربخش از تراشیدن موهایش و استفاده از کلاه گیس در فیلم کاناپه گفت! عکس فرگل فربخش بازیگر فیلم کاناپه در گفت و گویی به بیان توضیحاتی پیرامون چگونگی شرایط بازی در فیلم کاناپه پرداخت، و همینطوردیدگاه هایش را درمورد بازیگری...
رژیم لاغری در شیردهی، معرفی کنید سوالسلام ،من کودکی 8 ماهه دارم که او را شیر میدهم و وزنم 71 کیلو و قدم 158 و سنم 28 میباشد. لطفا مرا راهنمایی کنید و دستور رژیمی متناسب با این دو...
ریشه ضرب المثل جوینده یابنده بود ضرب المثل های ایرانی ؛ داستان المثل جوینده یابنده بود ریشه ضرب المثل جوینده یابنده بود آورده اند که … در زمان حضرت داوود (ع) مردی فقیر بود که همواره...
سرطان در بارداری، تشخیص تا درمان بروز سرطان در دوران بارداری، اتفاقی غیر معمول است. به همین خاطر سال‌ها بود که پزشکان و متخصصان مطمئن نبودند برای مقابله یا آن در دوران بارداری چه...
آینده نامشخص شرکت یاهوو سایت معتبر و جهانی یاهوو که سرویس های مختلف و محبوبی از جمله یاهوو میل و سرچ یاهوو و نیوز را به مخاطبان ارائه می دهد و بسیار مورد توجه کاربران قرار دا...
تست شخصیت ‌شناسی افراد از نوع مدل لباس شخصیت شناسی نوع لباس شخصیت شناسی رنگ لباس تیپ شخصیتی رنگ لباس ها، طرح و نقش آنها در برداشتی که دیگران از فرد می کنند بسیار مهم است، برخی از ...
دیابت در بارداری، ملاحظات لازمه چیه؟ سوال:سلام بارداری قبلی دیابت داشتم و الان هم دوباره باردارم چه مواردی را باید رعایت کنم تا دوباره دچار همچین مشکلی نشوم؟جواب:دوست عزیز. حتما پزشک...
چگونه بچه دوقلو داشته باشیم؟ از هر۲۰۰حاملگی، حدود ۶حاملگی چند قلو هستند که میزان دوقلویی بیشتر از چند قلویی می باشد. مادرانی که دو قلو باردار هستند، معمولا مشکلاتی مانند تهوع...
مراقبت های قبل از بارداری، رسم مادر شدن سوال:باسلام.من قصد دارم تا 4و5 ماه دیگه اقدام به بارداری کنم نمی دونم قبلش چه کارایی باید انجام بدم تغذیه ام چطوری باشه.پریودهام خیلی نامنظمه با ...
دختر نامشروع انیشتین انیشتین دختری نامشروع با سرنوشتی نامشخص دارد انیشتین و همسر اولش میلوا در مؤسسه‌ی پلی تکنیک زوریخ انیشتین با میلوا ماریخ صربستانی آشنا شد، او تن...
مراقبت از بندناف نوزاد، چگونه؟ فرشته کوچکی که به تازگی وارد دنیای ما شده نیاز به مراقبتهای ویژه یی دارد . مواظبت از بدن نحیفش جای بند نافش همه اینها نیاز به مراقبت دارند.  وظی...
هفته سی و سوم بارداری، آنچه اتفاق می افتد فرزند شما در هفته سی و سوم بارداری درحال ورود به "دوره‌ی نهایی" تکامل خود است. بیایید در مورد تغییرات فرزندتان در این مرحله بیشتر بدانیم. علاوه ب...
احتمال باردار شدن، استرس زنانه! سوال:سلام، زمان پریودم گذشته و من شدیدا استرس دارم که نکنه باردار بشوم. چون شرایط باردار شدن را اصلا ندارم و دارای بچه کوچک هستم. از زمان همبستری...