آشنایی با مدرسه چهار باغ

آشنایی با مدرسه چهار باغ

 

نام مدرسه چهار باغ
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر مدرسه مادر شاه سلطان حسین
کاربری مدرسه، باغ
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۶
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

مدرسه چهارباغ که به نام مدرسه سلطانی و مدرسه مادرشاه نیز نامیده می‌شود، آخرین بنای تاریخی باشکوه دوران صفوی در اصفهان است که برای تدریس و تعلیم به طلاب علوم دینی در دوره شاه سلطان حسین، آخرین پادشاه صفوی، از سال ۱۱۱۶ تا ۱۱۲۶ هجری قمری ساخته شده است. مدرسه چهار باغ که به قول بسیاری از محققین هم مدرسه و هم مسجد بوده است، با ۸۵۰۰ متر مربع مساحت در ضلع شرقی خیابان چهارباغ قرار دارد.

وجه تسمیه

وجه تسمیه این مدرسه چهار ایوانی به سلطانی به این علت است که در زمان شاه سلطان حسین ساخته گشته است و مدرسه چهارباغ بدین جهت خوانده می شود که در خیابان چهارباغ واقع شده است. دلیل آنکه مدرسه مادر شاه نیز گفته می شود این است که مادر شاه سلطان حسین چند کاروانسرا و بازار و سایر نهادهای اقتصادی را وقف آن کرده است.

معماری

سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است. ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشی‌کاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطف الله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه است و نظیر ندارد. مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشی‌کاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشی‌کاری اصفهان می‌باشد. محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشی‌کاری بی‌نظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی آلت‌بُری شده از قسمت‌های بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشی‌کاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرح‌بخش و روح‌نواز کرده است.

کاروانسرا و بازار

کاروانسرای مادر شاه که مجلل‌ترین اقامتگاه مسافرین سه سده پیش بوده موقوفه و متصل به ساختمان‌های مدرسه چهارباغ، در ضلع شرقی آن است، هم اکنون تبدیل به مهمانسرایی به نام مهمانسرای عباسی شده واز لحاظ سبک معماری در بین هتل‌های درجه اول دنیا در زمان حاضر بی‌نظیر و منحصر به فرد است. دیگر موقوفه متصل به این بنا بازار هنر می‌باشد.

کتیبه‌های خوشنویسی

اکثر کتیبه‌های این بنا به خط ثلث عالی عبدالرحیم جزایری است و کتیبه سردر بازار سلطانی تاریخ ۱۱۲۲ ه‍. ق را دارد.

سنگاب‌ها

دو سنگاب در داخل مدرسه چهارباغ قرار دارند؛ یکی در سرسرای ورودی و دیگری در صحن مدرسه.

۱- سنگاب سرسرای ورودی از جنس سنگ پارسی است و بر روی آن کتیبه صلوات بر چهارده معصوم به خط ثلث برجسته در لوحه‌های کوچکی کنده‌کاری شده‌است. همچنین بر طبق کتیبه، سنگاب در ماه شعبان سال ۱۱۱۰ (قمری) توسط سنگتراشی به نام «محمد طاهر» ساخته‌شده‌است. در وسط دو لوح آخر عبارات زیر به خط نستعلیق وجوددارد:

(کتیبه اقل الطلبه محمد مهدی الحسینی عفی عنه)
(در شهر شعبان‌المعظم سنه ۱۱۱۰ به اتمام رسید عمل کمترین محمد طاهر)

۲- سنگاب موجود در صحن مدرسه روبروی ایوان جنوبی قرارگرفته و آنهم از جنس سنگ پارسی است. کتیبه این سنگاب به شرح زیر است:

(وفق حضرت امام حسین صلوات الله و سلامه علیه نمود این سنگاب را
حاجی ابوالحسن اردکانی فی شوال المکرم سنه تسعین و الف)

بر طبق کتیبه، سنگاب را در سال ۱۰۹۰ (قمری) ساخته‌اند. از آنجایی که سال ساخت مدرسه چهارباغ بین سالهای ۱۱۱۶ (قمری) و ۱۱۲۶ (قمری) و در زمان حکومت سلطان حسین صفوی است، چنین استنباط میشود که سنگاب قبل از ساختمان مدرسه در جای دیگری قرارداشته و بعداً به صحن مدرسه انتقال داده‌شده‌است.

 

مراقبت از نوزاد، اولین روزهای تولد  درجه حرارت اتاق نوزاد : باید حداکثر 23 تا 24 درجه سانتی گراد و لباس او نرم و گرم و سبک باشد ( یک یا دو لایه لباس راحت ) بنابراین از پوشاندن لباس...
آندومتریوز دارم، نحوه مصرف قرصم چطوریه؟ سوال:باسلام و خسته نباشید. من بدلیل دردهای شدید هنگام پریودی، به دکتر رفتم وایشون گفتن که آندومتریوزدارم و قرص desoceptive رابرام تجویزکردند. اما...
مرغ با سس پِستو و عطرِ خوش سیر وب سایت روزیاتو: این غذا به دلیل داشتن سس پستو که عطر غنی از سیر دارد، بسیار خوش طعم است و پیشنهاد می کنیم دست کم یک بار آن را امتحان کنید. موا...
معنی زندگی مشترک، چطوری یاد همسرم بدم؟ سوالبا عرض سلام. من حدود 10 ماهه عقد کردم و با یه سری سوال و مشکل برخورد کردم ان هم این که بعضی مواقع ها بدونم چه اتفاقی افتاده وهمسرم از چی نارا...
آموزش مسائل زناشویی به کودکان، خیلی کنجکاو! سوال:سلام، من پسری، شش ساله دارم، که مدتی پیش از پسر دوستم، در مورد، ارتباط زناشویی زن بامرد ،چیزهایی شنیده،که شامل بوس کردن،و لمس کردن بدن زن و ...
حرف شنوی بچه ها، چگونه وادارشان کنیم؟ سوالسلام. دختر 2ساله دارم توانایی بیان جملات 2کلمه ای دارد، که فکر می کنم یکی دو ماهی است که ذهنش جزئی شده است. مثلا به حرفمان گوش نمی دهد مگر ری...
چگونه بفهمم دوقلو باردارم؟ چه زمانی و چگونه می توانم بفهمم که آیا بیش از یک جنین در شکم دارم؟چند دهه پیش، اکثر خانم هایی که چندقلو حامله بودند تا زمان زایمان از این مطلب اط...
عکس حمیدرضا پگاه و همسرش در یک فروشگاه لوازم آرایشی بهداشتی حمیدرضا پگاهِ خوشتیپ و همسر جان در یک فروشگاه لوازم آرایشی بهداشتی.
اندازه مناسب فولیکول برای بارداری، می دانید؟ در ابتدا می خواهیم درباره فولیکول توضیح بدهیم. فولیکول اووسیت یا همان سلول تخم نیست.خیلی از بیماران این دو را باهم به اشتباه می گیرند.گامت زن، تخ...
تغذیه هنگام شیردهی، تازه مادرها بخوانند برای سلامتی خودتان بهتر است که مطمئن شوید مواد مغذی مورد نیاز بدنتان را با گنجاندن انواع مختلف غذاهای سالم دوران شیر دهی به دست می‌آورید:ماهی سال...
روانشناسی بچه، چرا دست تو شلوارش میکنه؟ سوالبا سلام.پسر من 20 روز دیگه دو سالش میشه. ولی حدود یک ماهی هست کارهایی می کنه که خیلی زیاد من رو نگران کرده. به محض این که حواسم بهش نباشه میر...
بارداری پوچ، یکبار برای همیشه! حاملگی یکی از شیرین ترین دوران زندگی هر مادری است. اما این دوران یکی از حساس ترین دوران زندگی است. در این دوران بیماری های زیادی مادر را تهدید می...
بخور نخورهای دوران شیردهی، می دانید؟ شیر مادران می‌بایست غنی از پروتئین، آهن، کلسیم و ویتامین باشد تا نوزاد به خوبی رشد کند. پس مصرف خوراکی‌ها را در برنامه غذایی‌تان بگنجانید زیرا این موا...
لکه بینی در بارداری، جفت سرراهی سوال:سلام، من هفته ١٦ باردارى هستم. چند روز هست که لکه بینى دارم و در ناحیه کمر و زیر شکم درد دارم. سونوگرافى انجام دادم و کفتند که جفت سر دهانه ...
کنده شدن ناخن کودک، مشکل کجاست؟ سوال:با سلام دختری 5ساله دارم که مدتی است ناخنهای دستش در حال کنده شدن میباشد ودر زیر آنها ناخنهای جدید در حال رویش است. میخواستم بدانم این مسئله...