آشنایی با مدرسه چهار باغ

آشنایی با مدرسه چهار باغ

 

نام مدرسه چهار باغ
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر مدرسه مادر شاه سلطان حسین
کاربری مدرسه، باغ
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۶
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

مدرسه چهارباغ که به نام مدرسه سلطانی و مدرسه مادرشاه نیز نامیده می‌شود، آخرین بنای تاریخی باشکوه دوران صفوی در اصفهان است که برای تدریس و تعلیم به طلاب علوم دینی در دوره شاه سلطان حسین، آخرین پادشاه صفوی، از سال ۱۱۱۶ تا ۱۱۲۶ هجری قمری ساخته شده است. مدرسه چهار باغ که به قول بسیاری از محققین هم مدرسه و هم مسجد بوده است، با ۸۵۰۰ متر مربع مساحت در ضلع شرقی خیابان چهارباغ قرار دارد.

وجه تسمیه

وجه تسمیه این مدرسه چهار ایوانی به سلطانی به این علت است که در زمان شاه سلطان حسین ساخته گشته است و مدرسه چهارباغ بدین جهت خوانده می شود که در خیابان چهارباغ واقع شده است. دلیل آنکه مدرسه مادر شاه نیز گفته می شود این است که مادر شاه سلطان حسین چند کاروانسرا و بازار و سایر نهادهای اقتصادی را وقف آن کرده است.

معماری

سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است. ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشی‌کاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطف الله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه است و نظیر ندارد. مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشی‌کاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشی‌کاری اصفهان می‌باشد. محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشی‌کاری بی‌نظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی آلت‌بُری شده از قسمت‌های بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشی‌کاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرح‌بخش و روح‌نواز کرده است.

کاروانسرا و بازار

کاروانسرای مادر شاه که مجلل‌ترین اقامتگاه مسافرین سه سده پیش بوده موقوفه و متصل به ساختمان‌های مدرسه چهارباغ، در ضلع شرقی آن است، هم اکنون تبدیل به مهمانسرایی به نام مهمانسرای عباسی شده واز لحاظ سبک معماری در بین هتل‌های درجه اول دنیا در زمان حاضر بی‌نظیر و منحصر به فرد است. دیگر موقوفه متصل به این بنا بازار هنر می‌باشد.

کتیبه‌های خوشنویسی

اکثر کتیبه‌های این بنا به خط ثلث عالی عبدالرحیم جزایری است و کتیبه سردر بازار سلطانی تاریخ ۱۱۲۲ ه‍. ق را دارد.

سنگاب‌ها

دو سنگاب در داخل مدرسه چهارباغ قرار دارند؛ یکی در سرسرای ورودی و دیگری در صحن مدرسه.

۱- سنگاب سرسرای ورودی از جنس سنگ پارسی است و بر روی آن کتیبه صلوات بر چهارده معصوم به خط ثلث برجسته در لوحه‌های کوچکی کنده‌کاری شده‌است. همچنین بر طبق کتیبه، سنگاب در ماه شعبان سال ۱۱۱۰ (قمری) توسط سنگتراشی به نام «محمد طاهر» ساخته‌شده‌است. در وسط دو لوح آخر عبارات زیر به خط نستعلیق وجوددارد:

(کتیبه اقل الطلبه محمد مهدی الحسینی عفی عنه)
(در شهر شعبان‌المعظم سنه ۱۱۱۰ به اتمام رسید عمل کمترین محمد طاهر)

۲- سنگاب موجود در صحن مدرسه روبروی ایوان جنوبی قرارگرفته و آنهم از جنس سنگ پارسی است. کتیبه این سنگاب به شرح زیر است:

(وفق حضرت امام حسین صلوات الله و سلامه علیه نمود این سنگاب را
حاجی ابوالحسن اردکانی فی شوال المکرم سنه تسعین و الف)

بر طبق کتیبه، سنگاب را در سال ۱۰۹۰ (قمری) ساخته‌اند. از آنجایی که سال ساخت مدرسه چهارباغ بین سالهای ۱۱۱۶ (قمری) و ۱۱۲۶ (قمری) و در زمان حکومت سلطان حسین صفوی است، چنین استنباط میشود که سنگاب قبل از ساختمان مدرسه در جای دیگری قرارداشته و بعداً به صحن مدرسه انتقال داده‌شده‌است.

 

ورزش برای زایمان طبیعی، نکات ضروری سوال:سلام، خسته نباشید.من در هفتهٔ ۹ بارداری هستم. می‌خواستم بدونم ورزش یا تمرین خاصی‌ هست که بتونم انجام بدم که به زایمان طبیعی کمک کنه؟آیا افرا...
نحوه صحیح رابطه زناشویی، چگونه است؟ سوالبا عرض سلام و خسته نباشدمن به تازگی ازدواج کردم ولی نحوه صحیح ارتباط جنسی و راه های جلوگیری از بارداری را نمی دانم.بخاطر همین ترس و اضطراب دا...
ژورنال جدیدترین مدل مانتو خاص زنانه و دخترانه عید ۹۶ ژورنال جدیدترین مدل مانتو خاص زنانه و دخترانه عید ۹۶ جدیدترین و شیک ترین مدل مانتو خاص زنانه و دخترانه عید ۹۶ انواع مجموعه مدل مانتو دخت...
داروهای گیاهی در بارداری، خطر داره؟ سوال:آیا خوردن داروهای گیاهی به غیر از سقط خطر مخرب دیگری روی جنین دارند؟ جواب:دوست عزیز. بستگی به نوع داروی گیاهی دارد بعضی از موارد اصلا نباید ...
دل پیچه نوزاد، یعنی شیرخشکش بده؟ پرسش سلام، من یه پسر هفت هفته ای دارم که دو روزه شروع کردم روزی دوبار بهش شیر خشک دادن الان نزدیک ٣٥ ساعته که شکمش کار نکرده، نمیدونم چه بکنم! پس...
تشخیص سرطان پستان، دکتر خودتان باشید سرطان پستان جزء سرطان های نسبتاً شایع و خطرناک در بین زنان می باشد. درمان موفقیت آمیز این سرطان بستگی به تشخیص اولیه و مراقبت های پزشکی دارد.معای...
همیشه میکروب ها برای ما خطر ندارند در میان مردم این طرز تفکر رواج یافته که هر بیماری یا مشکلی را به میکروب ربط میدهند و آن را پای میکروب میگذارند اما باید بگوییم که این طرز تفکر غلط م...
بهترین رژیم لاغری، پیشنهادی خوب برای خانم ها طرفداران این رژیم لاغری معتقدند که هر قدر بخواهید می‌توانید پروتئین و چربی مصرف کنید، اما اگر می‌خواهید لاغر شوید باید از مصرف زیاد غذاهای غنی از...
بیماری آزواسپرمی در مردان، علت براساس آمار، حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد زوج‌ها نابارور هستند و علت ناباروری در ۵۰ درصد موارد، مربوط به زنان و ۵۰ درصد بقیه مربوط به مردان است. از طرفی، علت نا...
اختلاف در دوران عقد، چگونه حلش کنیم؟ سوالبا سلام و عرض خسته نباشید میخواستم بدانم من الان 3 سال هستش که عقد هستم و هر روزی که میگذرد من رفتارم با خانومم بدتر میشه و همینطور اون و همش...
راههای غلبه بر استرس در بارداری (۱) گروه ترجمه نی نی بان: بسیاری از زنان باردار از یک سو، نسبت به مواردی نادرست بیش از حد نگرانی دارند و از آن سو، به مسائلی که به واقع می‌تواند به ب...
رشد بچه دو ساله، قد و وزن نرمال  در سال دوم زندگی ، رشد فیزیکی کودک یعنی افزایش قد ، وزن و دور سر او قدری کندتر از سال اول زندگی است به طوری که متوسط افزایش وزن حدود 5/2 کیلوگرم...
یائسگی زودرس و حاملگی، چگونه امکان دارد؟ سوالکیست تخمدان داشتم و جراحی شدم وبعدازآن پریودی نداشتم . دچار یائسگی زودرس شدم و fsh و lh بالا و ذخیره تخمدانی صفر و tpo نیز 750 است چکار کنم ب...
پرمویی در زنان، مشکل چیست؟ پیش از وارد شدن به بحث هیرسوتیسم، باید بگوییم از نظر بافت شناسی روی پوست انسان سه گونه مو رشد می کند؛ یکی موهای دوران جنینی هستند که پس از تولد از میا...
علائم کمبود آهن در کودکان، چرا عصبیه؟ یک روانشناس کودک در همدان گفت: کمبود آهن، پرکاری و یا کم‌کاری تیروئید، بدخواب بودن و یا کم‌خوابی کودکان از دلایل بارز پرخاشگری آنها محسوب می‌شود....