معرفی ساز سرنا

 

معرفی ساز سرنا

معرفی ساز سرنا
در کشور ما این ساز تحت عناوین نظیر به زرنا – ذرنا – ذورنا نامیده می شود. ساز سرنا در بین اقوامی نظیر بلوچ ها – کردها – گیلانها – ترک ها و فارس و مازندران وجود دارد. البته در همه اقوام به این نام معروف نیست مثلاً در میان بلوچ ها به شیدی ( shidi ) در میان کردها شمال خراسان به پیق ( pjg ) معروف است در مازندران به سرنا ( serna ) یا درنا ( zerna ) معروف است.

ساز سرنا معمولاً به دسرکوتن یا نقاره همراه است. در مازندران از سرنای نوع بم بیشتر استفاده می شود.
سرنا از چهار قسمت تشکیل شد :
۱ – قمیش

۲ – لب گیر

۳ – انبرک

۴ – بدنه ساز
۱ – قمیش : از نوعی نی نرم به نام آکس ( aks ) تهیه می گردد که آن را با آب ولرم می خیسانند و داخل دهان قرار می دهند و بوسیله مجرای باریکی که در وسط قمیش قرار دارد بازدم سرنا می شود. طول قمیش که به لب گیر بسته می شود حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر است.

 

۲ – لب گیر : بصورت دایره ای واشر مانند است. که جنس آن فلزی است و ما بین لب نوازنده و سرنا قرار می گیرد قطر آن ۴ سانتیمتر یا کمتر و طول آن ۱۴ سانتیمتر یا کمتر است.

۴ – بدنه سرنا : بصورت لوله ای مخروطی از جنس چوب شمشاد یا آزاد یا گردو ، گاهی اوقات هم از توت ساخته می شود. اما نوع شمشاد صدا دهی بهتری دارد.
انتهای بدنه سرنا بصورت مخروطی و مثل سازهای شیپوری طراحی شده است. سرنای مازندرانی ۶ سوراخ در قسمت بالا و یک سوراخ در قسمت پایین دارد. قبل از نواختن ساز آن را با آب ولرم خیس می نمایند ، اینکار برای صدا دهی بهتر است.

طول سرنا کامل نبوده و از ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر و در بعضی نقاط تا ۶۰ سانتیمتر می رسد. سرنای بلند تر صدای بم تری نسبت به سرنای کوتاهتر دارد. حدود صوتی صدای سرنای مازنداران دو اکتاو است . سرنا را بصورت نفس برگردان می نوازند .

 

معرفی ساز سرنا

آهنگهای مخصوص سرنا شامل :

پیشنمازی – یک چوبه – دو چوبه – سه چوبه – ترکمنی – کتولی – ورساقی و … است .
این ساز همواره در اعیاد – جشن ها – مراسم ورزشی و … نواخته می شده است.
ریشه لغت سرنا
سُرنا و کَرنا هر دو به معنی بوق و با لغت (به انگلیسی: Horn) در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است. شاهد دیگری که به این ادعا و مشابهت مهر تائید می‌زند نام ذوالقرنین، به معنی دارنده دو شاخ است. قَرن که مُعَرَّب کَرن است (که در اسم کَرنا مشاهده می‌شود) به معنی شاخ می‌باشد. البته سُرنای کنونی به مراتب از بوقهای شاخی اولیه پیشرفته تر است، ولی عضوی از خانواده سازهای بادی یا بوقی به شمار می‌آید.
سرنا در ایران
سرنا سازی نه تنها محلی، بلکه قدیمی است. در اشعار شعرای ایران بسیار نام سرنا، سورنا و سورنای آمده است. این ساز در سیستان و بلوچستان ، خراسان و لرستان از دیرباز رواج داشته و حتی امروزه نیز در مجالس شادی و به هنگام خواندن ترانه های محلی این نواحی بکار می رود. در نواحی لرستان سرنای کوچک و در نواحی بختیاری سرنای بلند معمول است، سرنای محلی معمولاً با دهل نواخته می‌شود. در میان سرنا نوازان مشهور ایرانی می توان از علی‌اکبر مهدی‌پور دهکردی، نوازنده نوروزنامه یا همان موسیقی هنگام تحویل سال نو و نیز رضا مریدی دلفان و شامیرزا مرادی مشهورترین نوازنده سرنای کوچک (کوتاه) نام برد.

دلیل ترس در کودکان، تقلید از دوستان؟ والدین احتمالا راهکارهای زیادی برای برخورد با ترس فرزندان خود دارند، اما یک مطالعه جدید نشان می‌دهد واکنش کودکان به آنچه ترسناک تلقی می‌کنند، می‌...
غذا دادن به کودک، ذوقش را کور نکنید تمام کودکان در بیشتر مراحل حین غذاخوردن بی قراری می کنند.اگر کودکی در زمان غذا همیشه آرامش داشته باشد و بشقاب غذایش را همیشه تمیز کند یک در میلیو...
بارداری هفته به هفته، هفته دوم گروه ترجمه نی نی بان: در این‌جا به تحولاتی که طی هفته دوم بارداری برای‌تان رخ می‌دهد می‌پردازیم.رشد فرزند:در این هفته تخمک‌گذاری رخ می‌دهد. در حا...
زبان گریه نوزاد، دنیای رازهای نهفته! کودکان با زبان گریه نیاز خود را مطرح می کنند. پس چه خوب است ما زبان گریه ی کودکان و نوزادان را بیاموزیم. وظیفه ی پدر و مادر درک زبانِ گریه کودک ا...
تغذیه صحیح در بارداری، بهترین میوه همانطور که می دانید میل شدید به خوردن مواد غذايي مختلف و آغاز روند بارداري در بدن زنان دو عامل جدایی ناپذیر هستند! به همین دلیل، نمی توان این موضوع را...
عفونت قارچی واژن، مشکل کجاست؟ سوال:سلام خانم دکتر من عفونت قارچی مثانه داشتم رفتم دکتر قرص فلوکونازول وپماد کلتریمازول وبتامتازون داد که ترشحم خوب شد ولی سوزش وخارشم الان یه م...
سرطان پستان، خودتان تشخیص دهید! موثرترین روش برای شناسایی سرطان سینه ماموگرافی است؛ البته بررسی بالینی سینه نیز می‌تواند به نوعی تکمیل کننده این فرایند باشد. اما سازمان‌های پزشک...
نامتقارن بودن پستانها، چیکار کنم؟ سوال:سلام مجرد 25 سال. سینه نامتقارن دارم یکی از اون یکی کوچکتره ولی در کل سینه هام حتی اون که بزرگتره.. بزرگ نیستن ولی اندازش متفاوته..دکتر زنان...
بمب خبری باشگاه استقلال ترکید/ ستاره طلایی رسما رفتنی شد هافبک تیم استقلال گفت:از صمیم قلب از کسانی که به من در این مدت کمک کردند سپاسگزارم و این را می گویم که تا آخر عمر مدیونشان هستم. ستاره طلایی رسما ...
دکوراسیون آشپزخانه را چگونه مطابق مد سال ۲۰۱۷ بچینیم؟ دکوراسیون آشپزخانه یکی از مهم ترین قسمت های خانه است، مخصوصا هم در خانه های امروزی که آشپزخانه ها اوپن هستند. اگر می خواهید بدانید که چگونه می توانی...
آیا خواص شگفت انگیز جوانه ها را می دانید   جوانه ها مواد خوراکی با ارزشی هستند که از آن ها در انواع سالادها و یا غذا ها می توان استفاده کرد.در فرایند جوانه زدن بخشی از نشاسته، پروتئین و چرب...
چرا کودکم کتک میزند؟ حسادت میان فرزندان بسیار طبیعی است، البته...
سیگار کشیدن مرد، مانع بارداری؟ سوال:با عرض سلام و خسته نباشید. خانم دکتر حدود 7 ماهی هست اقدام به بارداری کردیم اما جوابی نگرفتیم من برای آزمایشات رفتم مشکلی ندارم ولی همسرم وا...
بیم یک اتفاق در فقدان آیت الله هاشمی عضو مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم گفت: آیت‌الله هاشمی مورد اعتماد امام(ره) بود و نقش مهمی در سیاست و انقلاب داشت.  آیت‌الله هاشمی نقش مهمی در ...
علت باردار نشدن، هزار راه رفته! سوال:مدت 4 سال است که برای بارداری اقدام کرده ام ولی با وجود مراجعه زیاد به دکتر هیچ نتیجه ایی نگرفته ام من قبلا بچه دار شده بودم و بچم در 2سالگی...