معرفی ساز سرنا

 

معرفی ساز سرنا

معرفی ساز سرنا
در کشور ما این ساز تحت عناوین نظیر به زرنا – ذرنا – ذورنا نامیده می شود. ساز سرنا در بین اقوامی نظیر بلوچ ها – کردها – گیلانها – ترک ها و فارس و مازندران وجود دارد. البته در همه اقوام به این نام معروف نیست مثلاً در میان بلوچ ها به شیدی ( shidi ) در میان کردها شمال خراسان به پیق ( pjg ) معروف است در مازندران به سرنا ( serna ) یا درنا ( zerna ) معروف است.

ساز سرنا معمولاً به دسرکوتن یا نقاره همراه است. در مازندران از سرنای نوع بم بیشتر استفاده می شود.
سرنا از چهار قسمت تشکیل شد :
۱ – قمیش

۲ – لب گیر

۳ – انبرک

۴ – بدنه ساز
۱ – قمیش : از نوعی نی نرم به نام آکس ( aks ) تهیه می گردد که آن را با آب ولرم می خیسانند و داخل دهان قرار می دهند و بوسیله مجرای باریکی که در وسط قمیش قرار دارد بازدم سرنا می شود. طول قمیش که به لب گیر بسته می شود حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر است.

 

۲ – لب گیر : بصورت دایره ای واشر مانند است. که جنس آن فلزی است و ما بین لب نوازنده و سرنا قرار می گیرد قطر آن ۴ سانتیمتر یا کمتر و طول آن ۱۴ سانتیمتر یا کمتر است.

۴ – بدنه سرنا : بصورت لوله ای مخروطی از جنس چوب شمشاد یا آزاد یا گردو ، گاهی اوقات هم از توت ساخته می شود. اما نوع شمشاد صدا دهی بهتری دارد.
انتهای بدنه سرنا بصورت مخروطی و مثل سازهای شیپوری طراحی شده است. سرنای مازندرانی ۶ سوراخ در قسمت بالا و یک سوراخ در قسمت پایین دارد. قبل از نواختن ساز آن را با آب ولرم خیس می نمایند ، اینکار برای صدا دهی بهتر است.

طول سرنا کامل نبوده و از ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر و در بعضی نقاط تا ۶۰ سانتیمتر می رسد. سرنای بلند تر صدای بم تری نسبت به سرنای کوتاهتر دارد. حدود صوتی صدای سرنای مازنداران دو اکتاو است . سرنا را بصورت نفس برگردان می نوازند .

 

معرفی ساز سرنا

آهنگهای مخصوص سرنا شامل :

پیشنمازی – یک چوبه – دو چوبه – سه چوبه – ترکمنی – کتولی – ورساقی و … است .
این ساز همواره در اعیاد – جشن ها – مراسم ورزشی و … نواخته می شده است.
ریشه لغت سرنا
سُرنا و کَرنا هر دو به معنی بوق و با لغت (به انگلیسی: Horn) در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است. شاهد دیگری که به این ادعا و مشابهت مهر تائید می‌زند نام ذوالقرنین، به معنی دارنده دو شاخ است. قَرن که مُعَرَّب کَرن است (که در اسم کَرنا مشاهده می‌شود) به معنی شاخ می‌باشد. البته سُرنای کنونی به مراتب از بوقهای شاخی اولیه پیشرفته تر است، ولی عضوی از خانواده سازهای بادی یا بوقی به شمار می‌آید.
سرنا در ایران
سرنا سازی نه تنها محلی، بلکه قدیمی است. در اشعار شعرای ایران بسیار نام سرنا، سورنا و سورنای آمده است. این ساز در سیستان و بلوچستان ، خراسان و لرستان از دیرباز رواج داشته و حتی امروزه نیز در مجالس شادی و به هنگام خواندن ترانه های محلی این نواحی بکار می رود. در نواحی لرستان سرنای کوچک و در نواحی بختیاری سرنای بلند معمول است، سرنای محلی معمولاً با دهل نواخته می‌شود. در میان سرنا نوازان مشهور ایرانی می توان از علی‌اکبر مهدی‌پور دهکردی، نوازنده نوروزنامه یا همان موسیقی هنگام تحویل سال نو و نیز رضا مریدی دلفان و شامیرزا مرادی مشهورترین نوازنده سرنای کوچک (کوتاه) نام برد.

درمان کیست تخمدان، چه‌کنم‌های زنانه سوال:سلام من تازه نامزد کردم دوسال پیش کیست داشتم جراحی کردم. قرص ها و امپول های مختلفی هم طی این دوسال مصرف کردم. الان دوباره برام قرص dapenنوشت...
درمان نفخ معده در بارداری، راهکار یکی از عوارض بارداری که ممکن است از همان روزهای ابتدای بارداری شخص را دچار کند نفخ میباشد که با رعایت یکسری مسایل میتوان میزان آن را کمتر نمود .ب...
تغذیه مناسب در دیابت بارداری در واقع دیابت بارداری کاهش حساسیت به انسولین به همراه اختلالات گیرنده‌های انسولین، اختلال کارکرد سلول‌های بتا و در مواردی تخریب اتوایمیون سلول‌ها...
مهمانی رفتن کودکان، زیاد نریم چی میشه؟ سوالبا عرض سلام و احترام خدمت شما اثر کم مهمانی رفتن بر روح و روان کودکان چیست؟ جوابباسلامدوست گرامی فقدان یا کمبود ارتباط با اطرافیان، باعث اسیب...
اعلام یک دقیقه سکوت در اجلاس ژنو به مناسبت درگذشت آیت‌الله هاشمی اعلام یک دقیقه سکوت در اجلاس کشورهای عضو گروه ٧٧ در ژنو به مناسبت درگذشت آیت‌الله هاشمی   یک دقیقه سکوت در اجلاس ژنو به یاد هاشمی رفسنجانی در روز س...
علائم بلوغ زودرس، علل ایجادکننده/ پادکست در اکثر دخترها علت خاصی برای بلوغ زودرس دیده نمی شود و بیشتر جنبه خانوادگی دارد. البته تقریبا به شکل ارثی بوده است یعنی ممکن است در خواهر ها یا د...
کارت پستال ویژه ماه رمضان خدایا ... رمضان ماه مهمانی توست ... سفره ات هر روزِ سال پهن بوده ، ولی این روزها ، پذیرایی ها ویژه است ... از خوان گسترده ات چشم و دلی سیر میخواهم...
سرویس خواب کودک، آرامش خیال با آپادانا انتخاب سرویس تخت و کمد کودک همیشه جزوسخت ترین کارهای پدر و مادرها چه در خرید سیسمونی و چه برای بچه های بزرگتر و نوجوان است. اینکه چه جنس و کیفیتی...
اصول فرزندپروری موفق، حتما بخوانید برای آموزش رفتار خوب و پسندیده بهترین کار این است که خودتان آن رفتار را اجرا کنید. کودکان از عمل ما می‌آموزند نه از حرف ما....
لگد زدن جنین، شروع آن چه زمانی است؟ بدون شک یکی از عجیب‌ترین و در عین حال جالب‌ترین مراحل بارداری، احساس حرکت‌های جنین در بدن مادر است.این حرکات معمولا از هفته هفتم تا هشتم بارداری شروع ...
شروع غذای کمکی نوزاد، سرآغاز با چی؟ سوال:باعرض سلام و خسته نباشید. دخترم 6ماه و 27 روزش هست از ماه آینده کم کم باید شروع به خوردن غذا بکنه میخواستم بدونم برای شروع چه چیزهایی باید د...
عوارض سقط جنین، چگونه کنار بیایید؟ پس از سقط ناخواسته جنین، احساس شوک، سوگ، افسردگی، گناه، خشم، شکست و آسیب‌پذیری مسئله‌ای طبیعی است. برای درک موقعیت و کنار آمدن با این موضوع بهتر ...
چاقی در کودکان، تغییر سایز در بلوغ/ صدای دکتر قطعا سایز بدن برای پزشکان اهمیت دارد ولی بیشتر درسنین بلوغ البته نه از دیدگاه خوش اندامی بلکه از دیدگاه سلامتی می باشد. دلیل اینکه چاقی در این سن...
بی میلی مرد به زن، دردسر زناشویی! سوال:سلام خانم دکتر خانمی 58ساله ام و همسرم 64ساله مدت دوساله که میل جنسی همسرم خیلی کم شده و نزدیکی انجام نمیده خواستم بدونم دلیل خاصی داره واین...
عوارض آمپول پرولوتون بر جنین چیست؟  سوال مخاطب نی‌نی‌بان: از هفته ۱۱ پرولوتون هفتگی مصرف کردم. آیا این دارو بر جنسیت جنین دختر تاثیر می گذارد؟ آیا دستگاه تناسلی اش را شبیه پسر می کند؟...