معرفی ساز سرنا

 

معرفی ساز سرنا

معرفی ساز سرنا
در کشور ما این ساز تحت عناوین نظیر به زرنا – ذرنا – ذورنا نامیده می شود. ساز سرنا در بین اقوامی نظیر بلوچ ها – کردها – گیلانها – ترک ها و فارس و مازندران وجود دارد. البته در همه اقوام به این نام معروف نیست مثلاً در میان بلوچ ها به شیدی ( shidi ) در میان کردها شمال خراسان به پیق ( pjg ) معروف است در مازندران به سرنا ( serna ) یا درنا ( zerna ) معروف است.

ساز سرنا معمولاً به دسرکوتن یا نقاره همراه است. در مازندران از سرنای نوع بم بیشتر استفاده می شود.
سرنا از چهار قسمت تشکیل شد :
۱ – قمیش

۲ – لب گیر

۳ – انبرک

۴ – بدنه ساز
۱ – قمیش : از نوعی نی نرم به نام آکس ( aks ) تهیه می گردد که آن را با آب ولرم می خیسانند و داخل دهان قرار می دهند و بوسیله مجرای باریکی که در وسط قمیش قرار دارد بازدم سرنا می شود. طول قمیش که به لب گیر بسته می شود حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر است.

 

۲ – لب گیر : بصورت دایره ای واشر مانند است. که جنس آن فلزی است و ما بین لب نوازنده و سرنا قرار می گیرد قطر آن ۴ سانتیمتر یا کمتر و طول آن ۱۴ سانتیمتر یا کمتر است.

۴ – بدنه سرنا : بصورت لوله ای مخروطی از جنس چوب شمشاد یا آزاد یا گردو ، گاهی اوقات هم از توت ساخته می شود. اما نوع شمشاد صدا دهی بهتری دارد.
انتهای بدنه سرنا بصورت مخروطی و مثل سازهای شیپوری طراحی شده است. سرنای مازندرانی ۶ سوراخ در قسمت بالا و یک سوراخ در قسمت پایین دارد. قبل از نواختن ساز آن را با آب ولرم خیس می نمایند ، اینکار برای صدا دهی بهتر است.

طول سرنا کامل نبوده و از ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر و در بعضی نقاط تا ۶۰ سانتیمتر می رسد. سرنای بلند تر صدای بم تری نسبت به سرنای کوتاهتر دارد. حدود صوتی صدای سرنای مازنداران دو اکتاو است . سرنا را بصورت نفس برگردان می نوازند .

 

معرفی ساز سرنا

آهنگهای مخصوص سرنا شامل :

پیشنمازی – یک چوبه – دو چوبه – سه چوبه – ترکمنی – کتولی – ورساقی و … است .
این ساز همواره در اعیاد – جشن ها – مراسم ورزشی و … نواخته می شده است.
ریشه لغت سرنا
سُرنا و کَرنا هر دو به معنی بوق و با لغت (به انگلیسی: Horn) در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است. شاهد دیگری که به این ادعا و مشابهت مهر تائید می‌زند نام ذوالقرنین، به معنی دارنده دو شاخ است. قَرن که مُعَرَّب کَرن است (که در اسم کَرنا مشاهده می‌شود) به معنی شاخ می‌باشد. البته سُرنای کنونی به مراتب از بوقهای شاخی اولیه پیشرفته تر است، ولی عضوی از خانواده سازهای بادی یا بوقی به شمار می‌آید.
سرنا در ایران
سرنا سازی نه تنها محلی، بلکه قدیمی است. در اشعار شعرای ایران بسیار نام سرنا، سورنا و سورنای آمده است. این ساز در سیستان و بلوچستان ، خراسان و لرستان از دیرباز رواج داشته و حتی امروزه نیز در مجالس شادی و به هنگام خواندن ترانه های محلی این نواحی بکار می رود. در نواحی لرستان سرنای کوچک و در نواحی بختیاری سرنای بلند معمول است، سرنای محلی معمولاً با دهل نواخته می‌شود. در میان سرنا نوازان مشهور ایرانی می توان از علی‌اکبر مهدی‌پور دهکردی، نوازنده نوروزنامه یا همان موسیقی هنگام تحویل سال نو و نیز رضا مریدی دلفان و شامیرزا مرادی مشهورترین نوازنده سرنای کوچک (کوتاه) نام برد.

دیابت نوع یک و حاملگی، امکان دارد؟ سوالسلام خانمی که 26 سالشه و مبتلا به دیابت نوع یک میباشد" میتواند بچه دار شود؟ و برای بچه چی " احتمال بیماری برای بچه هست؟ ازدواج با همچین موردی...
دختری که در سال ۳۶ بار میمیرد! روزنامه “دیلی استار” چاپ لندن نوشت، دختر ۲۱ ساله انگلیسی به نام “ساره بروتیگام” که به نوعی بیماری نادر قلبی مبتلاست، هر سال ۳۶ بار می میرد. هر بار...
عفونت گلو در کودکان، نازک نارجی نباش! سوال:سلام پسری دارم 6 ساله که با هر هوای سرد و آلوده ای دچار عفونت گلو میشه و لوزه هاش عفونت میکنه و ته حلقش برجستگیهایی وجوداره میخواستم ببینم خ...
راه های درمان اسهال کودکان/ صدای دکتر درمورد اسهال در بچه ها یکی از موارد خیلی مهم مصرف شیر بدون لاکتوز بوده است. البته بعضی اوقات هم هست که بچه شیری را مصرف کرده که باعث از بین رفتن ...
تعیین دقیق زمان تخمک گذاری، چگونه؟ سوال باعرض سلام و خسته نباشید. من 27 سالمه و حدود 7ماهه که ازدواج کردم و قصد دارم برای دو سه ماه آینده اقدام به بارداری نمایم.از آنجایی که بدلیل ...
بلوغ زودرس کودکان، مشکل کجاست؟ استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران هشدار داد: مصرف بیش از اندازه نوشابه تاثیر غیرمستقیمی بر بلوغ زودرس دارد.دکتر محمدرضا وفا اظهار کرد: نوشابه به دلی...
تاثیر آلودگی هوا در بارداری، خطرات پیش رو دکتر فاطمه شریف زاده متخصص زنان زایمان و نازایی گفت : به طور کلی می توان گفت تنفس در هوای آلوده به مرور زمان می تواند به صورت مستقیم بر بارداری ا...
علت دل درد بچه ها چیست؟ اگر کودک شما به صورت غیر عادی بهانه گیری می کند و شما را کلافه کرده است در این مورد ممکن است این احتمال وجود داشته باشد که کودک دل درد دارد. وقتی...
مشکلات شیردهی، دوشیدن راه خوبیه؟ سوالسلام.دختر من 8 ماهه هست.شیر خودم و میدم اما به دلیل اینکه از یکی از سینه هام فقط شیر خورد سینه دیگه ام کوچیک شده و شیر توش جریان نمیگیره آیا ...
نرمی استخوان در بچه ها، علائم سوال:سلام.من یک پسر 17 ماهه دارم که هنوز راه نمیرود فقط میتواند برای مدت کوتاهی بایستد آیا امکان دارد مبتلا به نرمی استخوان باشد؟ جواب:احتمال نرم...
دوران بارداری، احتیاط مادر بارداری دوممه. اما نمیدانم از چه چیزهایی باید پرهیز کنم.
فیلم: راه حلی ساده برای تمیز کردن غذای سوخته از سینی فر حتما برای شما هم پیش آمده که برای تمیز کردن غذای سوخته از سینی فر دچار مشکل شوید. این ویدیو یک راهکار ساده برای حل این مشکل را به شما نشان می دهد....
روش کشورداری سلوکیان چگونه بود؟ سلوکیان قلمرو خود را به ۷۲ ساتراپی بخش کردند و بر هر ساتراپی یک ساتراپ گماردند. هر ساتراپی به چند اپارخیا و هر اپارخیا به چند هیپارخیا و هیپارخیا نیز ...
علت گریه کودک، سرم رفت معمولاً کودکان برای اجابت خواسته‌هایشان گریه می‌کنند و سر و صدا راه می‌اندازند. خواستن بستنی و شکلات بیشتر جزو مواردی است که کودکان را وادار به گ...
سوپ مقوی برای بچه، روش تهیه مناسب برای سن 1 تا 3 سال  مواد لازم سوپ گوجه فرنگی و ریحانروغن زیتون      1 قاشق سوپخوریپیاز خرد کرده     1 عددسیر له کرده     3 حبهریحان خرد کرد...