معرفی ساز سرنا

 

معرفی ساز سرنا

معرفی ساز سرنا
در کشور ما این ساز تحت عناوین نظیر به زرنا – ذرنا – ذورنا نامیده می شود. ساز سرنا در بین اقوامی نظیر بلوچ ها – کردها – گیلانها – ترک ها و فارس و مازندران وجود دارد. البته در همه اقوام به این نام معروف نیست مثلاً در میان بلوچ ها به شیدی ( shidi ) در میان کردها شمال خراسان به پیق ( pjg ) معروف است در مازندران به سرنا ( serna ) یا درنا ( zerna ) معروف است.

ساز سرنا معمولاً به دسرکوتن یا نقاره همراه است. در مازندران از سرنای نوع بم بیشتر استفاده می شود.
سرنا از چهار قسمت تشکیل شد :
۱ – قمیش

۲ – لب گیر

۳ – انبرک

۴ – بدنه ساز
۱ – قمیش : از نوعی نی نرم به نام آکس ( aks ) تهیه می گردد که آن را با آب ولرم می خیسانند و داخل دهان قرار می دهند و بوسیله مجرای باریکی که در وسط قمیش قرار دارد بازدم سرنا می شود. طول قمیش که به لب گیر بسته می شود حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر است.

 

۲ – لب گیر : بصورت دایره ای واشر مانند است. که جنس آن فلزی است و ما بین لب نوازنده و سرنا قرار می گیرد قطر آن ۴ سانتیمتر یا کمتر و طول آن ۱۴ سانتیمتر یا کمتر است.

۴ – بدنه سرنا : بصورت لوله ای مخروطی از جنس چوب شمشاد یا آزاد یا گردو ، گاهی اوقات هم از توت ساخته می شود. اما نوع شمشاد صدا دهی بهتری دارد.
انتهای بدنه سرنا بصورت مخروطی و مثل سازهای شیپوری طراحی شده است. سرنای مازندرانی ۶ سوراخ در قسمت بالا و یک سوراخ در قسمت پایین دارد. قبل از نواختن ساز آن را با آب ولرم خیس می نمایند ، اینکار برای صدا دهی بهتر است.

طول سرنا کامل نبوده و از ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر و در بعضی نقاط تا ۶۰ سانتیمتر می رسد. سرنای بلند تر صدای بم تری نسبت به سرنای کوتاهتر دارد. حدود صوتی صدای سرنای مازنداران دو اکتاو است . سرنا را بصورت نفس برگردان می نوازند .

 

معرفی ساز سرنا

آهنگهای مخصوص سرنا شامل :

پیشنمازی – یک چوبه – دو چوبه – سه چوبه – ترکمنی – کتولی – ورساقی و … است .
این ساز همواره در اعیاد – جشن ها – مراسم ورزشی و … نواخته می شده است.
ریشه لغت سرنا
سُرنا و کَرنا هر دو به معنی بوق و با لغت (به انگلیسی: Horn) در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است. شاهد دیگری که به این ادعا و مشابهت مهر تائید می‌زند نام ذوالقرنین، به معنی دارنده دو شاخ است. قَرن که مُعَرَّب کَرن است (که در اسم کَرنا مشاهده می‌شود) به معنی شاخ می‌باشد. البته سُرنای کنونی به مراتب از بوقهای شاخی اولیه پیشرفته تر است، ولی عضوی از خانواده سازهای بادی یا بوقی به شمار می‌آید.
سرنا در ایران
سرنا سازی نه تنها محلی، بلکه قدیمی است. در اشعار شعرای ایران بسیار نام سرنا، سورنا و سورنای آمده است. این ساز در سیستان و بلوچستان ، خراسان و لرستان از دیرباز رواج داشته و حتی امروزه نیز در مجالس شادی و به هنگام خواندن ترانه های محلی این نواحی بکار می رود. در نواحی لرستان سرنای کوچک و در نواحی بختیاری سرنای بلند معمول است، سرنای محلی معمولاً با دهل نواخته می‌شود. در میان سرنا نوازان مشهور ایرانی می توان از علی‌اکبر مهدی‌پور دهکردی، نوازنده نوروزنامه یا همان موسیقی هنگام تحویل سال نو و نیز رضا مریدی دلفان و شامیرزا مرادی مشهورترین نوازنده سرنای کوچک (کوتاه) نام برد.

علت اختلال در عادت ماهانه، قابل تأمل سوال:باسلام وخسته نباشید خواستم بپرسم برای اندازه گیری سطح هورمون مردانه در خون چه ازمایشی در خانم ها باید صورت بگیرد سوال دیگه اینکه قرص دوفاستو...
آلرژی در کودکان، چگونه مدیریت کنیم؟ کودک می‌تواند زمینه داشتن آلرژی را به ارث ببرد اما این مسئله الزاما درباره آلرژی‌های خاص صدق نمی‌کند. برای مثال اگر یکی از والیدن کودک به لحاظ بیولوژی...
عوارض روحی خودارضایی در پسران اعتیاد به خودارضایی در پسران آسیب های زیادی از نظر جنسی به فرد وارد می‌سازد مضرات خود ارضایی پسران یکی از عوارض خود ارضایی پسران این است که پس ا...
بهترین روش پیشگیری از بارداری، کدام است؟ سوال:با سلام، من حدود دوماه دیگه عروسیمه میخوام پیشگیری کنم از چه روشی استفاده کنم قرص بهتره یا روش های دیگه؟ قاعدگیم هم میوفته حدود چند روز قبلش...
ترس از زایمان طبیعی، روش های کاهش درد رئیس انجمن علمی مامایی ایران، گفت: بسیاری از زنان ما به خاطر ترس از درد زایمان متقاضی سزارین هستند ولی می توانیم با روش های کم تهاجمی تر درد را م...
غذای مناسب بعد از زایمان، چی بخورم؟ خوردن کاچی پس از زایمان از زمان های دور در میان بانوان بسیار مرسوم بوده و هست ولی آیا دلیلش را می دانید؟ و یا اینکه اصلا نیازی به خوردن آن هست ی...
خانم های باردار، پرسش های بی پاسخ این مساله بسیار شگفت انگیز است که چگونه به سرعت همکاران، غریبه ها، و حتی اعضای خانواده فراموش می کنند که یک خانوم باردار همچنان یک فرد عادی است و...
چاقی باعث نازایی میشود؟ سوالبا سلام من 24سالمه ومتاهل هستم وقبل از ازدواج 2با عمل جراحی تخمدان داشتم که یکی از تخمدان هامو برداشتن از اخرین جراحیم حدودا 4سال میگذره الان...
تاثیر سن بر بارداری (۲) گروه ترجمه نی نی بان: آن‌چه شما باید درباره بارداری در سال‌های دهه 20 سالگی، 30 سالگی و 40 سالگی عمرتان بدانید.بلوغ مادرشوشانا بنت، روان‌شناس بار...
تاثیر رابطه مقعدی بر زندگی جنسی   تاثیر رابطه مقعدی بر زندگی جنسی 1-مهمترين عارضه اي که مجامعت از طريق مقعد (پشت- دُبُر) براي زن دارد اين است که چون لذت حقيقي جنسي براي ...
وای از این حال پریشان که من امشب دارم ⋆ جمعه ۲۴ دی ۱۳۹۵ 1 بازدید در وای از این حال پریشان که من امشب دارم  متن های زیبا و دلنشین عاشقانه را مشاهده خواهید کرد که به فراز ...
درآوردن رحم زنان، میل زناشویی کم میشه؟ سوالسلام همسرم عمل کرده و رحمشو در اورده بعد از 3ماه بخاطر درد فریز کرده حالا از زناشویی ومن متنفر شده و اجازه نمیده حتی تو اتاقش بخوابم من باید ...
شنیدن صدا توسط جنین، کدام هفته؟ بچه دار شدن تجربه شیرینی است؛ اما در دوره بارداری اتفاقات عجیبی در شکم مادر می افتد که شاید همه از آن باخبر نباشند. شاید دانستن این نکات شما را م...
تیم والیبال پارسه رسماً منحل شد حضور تیم والیبال پارسه در لیگ برتر والیبال منتفی شد.   حضور تیم والیبال پارسه تهران پس از فرصتی که فدراسیون والیبال به این تیم داد، سرانجام در لیگ ...