معرفی ساز سرنا

 

معرفی ساز سرنا

معرفی ساز سرنا
در کشور ما این ساز تحت عناوین نظیر به زرنا – ذرنا – ذورنا نامیده می شود. ساز سرنا در بین اقوامی نظیر بلوچ ها – کردها – گیلانها – ترک ها و فارس و مازندران وجود دارد. البته در همه اقوام به این نام معروف نیست مثلاً در میان بلوچ ها به شیدی ( shidi ) در میان کردها شمال خراسان به پیق ( pjg ) معروف است در مازندران به سرنا ( serna ) یا درنا ( zerna ) معروف است.

ساز سرنا معمولاً به دسرکوتن یا نقاره همراه است. در مازندران از سرنای نوع بم بیشتر استفاده می شود.
سرنا از چهار قسمت تشکیل شد :
۱ – قمیش

۲ – لب گیر

۳ – انبرک

۴ – بدنه ساز
۱ – قمیش : از نوعی نی نرم به نام آکس ( aks ) تهیه می گردد که آن را با آب ولرم می خیسانند و داخل دهان قرار می دهند و بوسیله مجرای باریکی که در وسط قمیش قرار دارد بازدم سرنا می شود. طول قمیش که به لب گیر بسته می شود حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر است.

 

۲ – لب گیر : بصورت دایره ای واشر مانند است. که جنس آن فلزی است و ما بین لب نوازنده و سرنا قرار می گیرد قطر آن ۴ سانتیمتر یا کمتر و طول آن ۱۴ سانتیمتر یا کمتر است.

۴ – بدنه سرنا : بصورت لوله ای مخروطی از جنس چوب شمشاد یا آزاد یا گردو ، گاهی اوقات هم از توت ساخته می شود. اما نوع شمشاد صدا دهی بهتری دارد.
انتهای بدنه سرنا بصورت مخروطی و مثل سازهای شیپوری طراحی شده است. سرنای مازندرانی ۶ سوراخ در قسمت بالا و یک سوراخ در قسمت پایین دارد. قبل از نواختن ساز آن را با آب ولرم خیس می نمایند ، اینکار برای صدا دهی بهتر است.

طول سرنا کامل نبوده و از ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر و در بعضی نقاط تا ۶۰ سانتیمتر می رسد. سرنای بلند تر صدای بم تری نسبت به سرنای کوتاهتر دارد. حدود صوتی صدای سرنای مازنداران دو اکتاو است . سرنا را بصورت نفس برگردان می نوازند .

 

معرفی ساز سرنا

آهنگهای مخصوص سرنا شامل :

پیشنمازی – یک چوبه – دو چوبه – سه چوبه – ترکمنی – کتولی – ورساقی و … است .
این ساز همواره در اعیاد – جشن ها – مراسم ورزشی و … نواخته می شده است.
ریشه لغت سرنا
سُرنا و کَرنا هر دو به معنی بوق و با لغت (به انگلیسی: Horn) در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است. شاهد دیگری که به این ادعا و مشابهت مهر تائید می‌زند نام ذوالقرنین، به معنی دارنده دو شاخ است. قَرن که مُعَرَّب کَرن است (که در اسم کَرنا مشاهده می‌شود) به معنی شاخ می‌باشد. البته سُرنای کنونی به مراتب از بوقهای شاخی اولیه پیشرفته تر است، ولی عضوی از خانواده سازهای بادی یا بوقی به شمار می‌آید.
سرنا در ایران
سرنا سازی نه تنها محلی، بلکه قدیمی است. در اشعار شعرای ایران بسیار نام سرنا، سورنا و سورنای آمده است. این ساز در سیستان و بلوچستان ، خراسان و لرستان از دیرباز رواج داشته و حتی امروزه نیز در مجالس شادی و به هنگام خواندن ترانه های محلی این نواحی بکار می رود. در نواحی لرستان سرنای کوچک و در نواحی بختیاری سرنای بلند معمول است، سرنای محلی معمولاً با دهل نواخته می‌شود. در میان سرنا نوازان مشهور ایرانی می توان از علی‌اکبر مهدی‌پور دهکردی، نوازنده نوروزنامه یا همان موسیقی هنگام تحویل سال نو و نیز رضا مریدی دلفان و شامیرزا مرادی مشهورترین نوازنده سرنای کوچک (کوتاه) نام برد.

علت دیر انزالی در مردان علت دیر انزالی در مردان تاخیر در انزال (دیر انزالی) و انزال عقب مانده چیست؟ برخی از مردان به این عارضه ها مبتلا هستند. در کمی بیش از نیمی از این ا...
تغذیه مادر شیرده، چند کالری در روز؟ سوالبا سلام من سه ماه است که به فرزندم شیر میدهم.قدم 162 وزنم78اگر روزانه 1900 کالری مصرف کنم میزان شیرم کم میشود؟ جوابسلام مادر گرامیدر زنان شیر...
سرطان پستان، خودتان تشخیص دهید! موثرترین روش برای شناسایی سرطان سینه ماموگرافی است؛ البته بررسی بالینی سینه نیز می‌تواند به نوعی تکمیل کننده این فرایند باشد. اما سازمان‌های پزشک...
خطر سقط جنین، کاری که نباید بکنید! محققان دریافتند که دویدن، ورزشهای توپی و ورزشهایی که با راکت انجام میشود خطر سقط  را افزایش میدهد، همچنین بیش از هفت ساعت ورزش در هفته افزایش خطر سق...
واکسن های دوران بارداری، چه چیزایی ممنوعه؟ سوال:سلام سوالی داشتم در رابطه با واکسیناسیون. 28سالمه قصد بارداری دارم از 15سالگی تا الان هیچ واکسنی نزدم و اصلا بخاطر ندارم چه واکسنهایی زده ام...
لاغری بعد از زایمان، چهار گام! کاهش وزن پس از زایماناز بین بردن اضافه وزن بعد از زایمان همیشه ذهن بسیاری از مادران جوان را به خود مشغول می کند، با این وجود بازگشت خوش اندامی بع...
شب ادراری کودکان، تمسخر ممنوع!/ صدای دکتر  شب هایی که این امر تکرار نشده باشد کودک باید مورد تشویق قرار گیرد. چرا که این تشویق در روحیه کودک بسیار تاثیر گذار است همچنین اگر این امر تکرار ...
نظام و حکومت هخامنشیان چگونه بود؟ تورج دریایی مورخ و ایرانشناس در دانشگاه کالیفرنیا، علی موسوی مدرس تاریخ در دانشگاه کالیفرنیا و خداداد رضاخانی محقق تاریخ از دانشگاه برلین در کتاب «واک...
جنین چه صداهایی را میشنود؟ کودکان  قبل از تولد به صداها واکنش نشان میدهندکودکان قادرند حتی قبل از تولد صداها را بشنوند. بسیاری از مردم معتقدند که صحبت کردن یا حتی آواز خوان...
این غذاهای محلی را امتحان کنید ماهنامه سفره ایرانی: در این مطلب طرز تهیه سه غذای محلی معروف و پرطرفدار را که مخصوص مازندران و شیراز است را به شما آموزش می دهیم. این غذاها را می ...
رقص این دختر و پسر ایرانی روی سن (عکس) رقص این دختر و پسر ایرانی روی سن   منطقه آزاد چیست؟ بنا به تعاریف بین‌المللی، منطقه آزاد محدوده حراست شده بندری و غیر بندری است &n...
جیغ زدن کودک نوپا، علتش چیه؟ سوالسلام و خسته نباشید دختر من دو سال و شش ماهه است الان چند وقت است که خیلی جیغ میکشه البته وقتی مهمانی هستیم یا اینکه کسی پیش ما هست نمیدونم وا...
عکس و لوگوی اسم های ایرانی ⋆ در عکس و لوگوی اسم های ایرانی  تعداد 10 در خواست طراحی رایگان از لوگوی اسم های درخواستی کاربران را قرار داده ایم که به صورت رایگان و طرح های دلخواه آ...
برای تقویت هوش جنین چه بخوریم؟ برای هوش جنین چه بخوریم؟!آهن در انتقال اکسیژن و خونرسانی به جنین نقش مهمی دارد. متاسفانه بسیاری از زنان دچار فقر آهن هستند. مصرف آهن میتواند در ا...
دوقلوهایی با والدین مشهور (۱) گروه ترجمه نی نی بان: در هفته اخیر اعلام شد بیونسی، خواننده سرشناس و امل کلونی، همسر جورج کلونی دو قلو باردارند. به همین خاطر به بررسی زوج ...