معرفی ساز سرنا

 

معرفی ساز سرنا

معرفی ساز سرنا
در کشور ما این ساز تحت عناوین نظیر به زرنا – ذرنا – ذورنا نامیده می شود. ساز سرنا در بین اقوامی نظیر بلوچ ها – کردها – گیلانها – ترک ها و فارس و مازندران وجود دارد. البته در همه اقوام به این نام معروف نیست مثلاً در میان بلوچ ها به شیدی ( shidi ) در میان کردها شمال خراسان به پیق ( pjg ) معروف است در مازندران به سرنا ( serna ) یا درنا ( zerna ) معروف است.

ساز سرنا معمولاً به دسرکوتن یا نقاره همراه است. در مازندران از سرنای نوع بم بیشتر استفاده می شود.
سرنا از چهار قسمت تشکیل شد :
۱ – قمیش

۲ – لب گیر

۳ – انبرک

۴ – بدنه ساز
۱ – قمیش : از نوعی نی نرم به نام آکس ( aks ) تهیه می گردد که آن را با آب ولرم می خیسانند و داخل دهان قرار می دهند و بوسیله مجرای باریکی که در وسط قمیش قرار دارد بازدم سرنا می شود. طول قمیش که به لب گیر بسته می شود حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر است.

 

۲ – لب گیر : بصورت دایره ای واشر مانند است. که جنس آن فلزی است و ما بین لب نوازنده و سرنا قرار می گیرد قطر آن ۴ سانتیمتر یا کمتر و طول آن ۱۴ سانتیمتر یا کمتر است.

۴ – بدنه سرنا : بصورت لوله ای مخروطی از جنس چوب شمشاد یا آزاد یا گردو ، گاهی اوقات هم از توت ساخته می شود. اما نوع شمشاد صدا دهی بهتری دارد.
انتهای بدنه سرنا بصورت مخروطی و مثل سازهای شیپوری طراحی شده است. سرنای مازندرانی ۶ سوراخ در قسمت بالا و یک سوراخ در قسمت پایین دارد. قبل از نواختن ساز آن را با آب ولرم خیس می نمایند ، اینکار برای صدا دهی بهتر است.

طول سرنا کامل نبوده و از ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر و در بعضی نقاط تا ۶۰ سانتیمتر می رسد. سرنای بلند تر صدای بم تری نسبت به سرنای کوتاهتر دارد. حدود صوتی صدای سرنای مازنداران دو اکتاو است . سرنا را بصورت نفس برگردان می نوازند .

 

معرفی ساز سرنا

آهنگهای مخصوص سرنا شامل :

پیشنمازی – یک چوبه – دو چوبه – سه چوبه – ترکمنی – کتولی – ورساقی و … است .
این ساز همواره در اعیاد – جشن ها – مراسم ورزشی و … نواخته می شده است.
ریشه لغت سرنا
سُرنا و کَرنا هر دو به معنی بوق و با لغت (به انگلیسی: Horn) در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است. شاهد دیگری که به این ادعا و مشابهت مهر تائید می‌زند نام ذوالقرنین، به معنی دارنده دو شاخ است. قَرن که مُعَرَّب کَرن است (که در اسم کَرنا مشاهده می‌شود) به معنی شاخ می‌باشد. البته سُرنای کنونی به مراتب از بوقهای شاخی اولیه پیشرفته تر است، ولی عضوی از خانواده سازهای بادی یا بوقی به شمار می‌آید.
سرنا در ایران
سرنا سازی نه تنها محلی، بلکه قدیمی است. در اشعار شعرای ایران بسیار نام سرنا، سورنا و سورنای آمده است. این ساز در سیستان و بلوچستان ، خراسان و لرستان از دیرباز رواج داشته و حتی امروزه نیز در مجالس شادی و به هنگام خواندن ترانه های محلی این نواحی بکار می رود. در نواحی لرستان سرنای کوچک و در نواحی بختیاری سرنای بلند معمول است، سرنای محلی معمولاً با دهل نواخته می‌شود. در میان سرنا نوازان مشهور ایرانی می توان از علی‌اکبر مهدی‌پور دهکردی، نوازنده نوروزنامه یا همان موسیقی هنگام تحویل سال نو و نیز رضا مریدی دلفان و شامیرزا مرادی مشهورترین نوازنده سرنای کوچک (کوتاه) نام برد.

دیابت بارداری، تغذیه مادر سوال:برای قند بارداری رژیم غذایی می خواهم. جواب:کاربر گرامی تغذیه درمانی برای دیابت بارداری، عمدتاً شامل یک برنامه ی غذایی با کربوهیدرات کنترل شد...
ماشین دست دوم چی بخریم؟ رنو مگان یا مزدا ۳؟ ماشین دست دوم چی بخریم؟ اگر از آن دسته خریدارانی هستید که با بودجه ۶۰ تا ۷۰ میلیونی حاضر به خرید خودروهای چینی رنگارنگ بازار نیستید و ترجیح می دهید س...
اسهال شدید نوزاد، راهی به من بگین؟ سوالسلام کودک 8ماهه ام اسهال و مدفوع زرد رنگ با تعداد دفعات بیش از 10بار در روز ؟!! چکاری انجام بدم ؟؟ علت آن چیه؟؟ باتشکر سریع تر.  جواببا سلام ...
آموزش طرز تهیه آیس پک فوق العاده در این مطلب از بخش آشپزی مجله ابرتازه ها قصد داریم طرز تهیه آیس پک فوق العاده و پرطرفدار را به شما آموزش داده ایم. آیس پک یکی از دسرهایی ...
جدا خوابیدن بچه، از چه سنی؟ سوال مخاطب نی‌نی‌بان: خواستم سوال کنم از چه سنی باید بچه ها جدا بخوابن و اینکه دختر من الان 14 ماهشه و شبا خیلی بیدار میشه و شیر می خوره چج...
مشکلات مادرزادی قلب نوزادان، روش تشخیص نواقص مادرزادی قلب عیوبی هستند در ساختار قلب هستند که در هنگام تولد بروز می‌یابند، این عیوب عبارت‌اند از:دیواره‌های داخلی قلبدریچه‌های داخلی قلبسرخرگ ...
لالایی کودکانه، راحت بخواب کوچولو دیشب که می‌خواستم بخوابم، باران بارید. صدای باران مثل لالایی آرام و قشنگ بود. من آهسته گفتم: «باران، برای من لالایی می‌خوانی؟» باران گفت: «آره عز...
کنار بسترم بنشین و دستم را بگیر ای عشق ⋆ دیشب که بیاد رخ زیبای تو بودمدر وصف رخت یک غزل ناب سرودم آماده شدم بهر نمازم که به ناگاهیاد تو رسید و تو شدی بود و نبودم هنگام اقامه لبت آمد به خیال...
تشخیص سرطان پستان، دکتر خودتان باشید سرطان پستان جزء سرطان های نسبتاً شایع و خطرناک در بین زنان می باشد. درمان موفقیت آمیز این سرطان بستگی به تشخیص اولیه و مراقبت های پزشکی دارد.معای...
چگونه در مصرف آب هنگام حمام کردن صرفه جویی کنیم؟ هر شهروندی می تواند با رعایت چند اصل ساده در مصرف آب هنگام حمام کردن صرفه جویی کند. در ادامه به چند نمونه کاربردی در این زمینه اشاره خواهیم کرد. صر...
سردرد در بارداری، کی خطرناک است؟ سردرد یکی از شایع‌ترین شکایت‌های دوران بارداری است. از یک سردرد خفیف که با استراحت بهبود می‌یابد، گرفته تا یک سردرد شدید توام با علایم دیگر که مم...
کم کاری تیروئید در بارداری، نگرانی مادر سوال:سلام.من ماه سوم بارداریم و کم کاری تیرویید دارم با tsh 14.خیلی میترسم واسه بچم تو رو خدا راهنماییم کنید.۱۰روز هم هست که به دستو پزشک قرص لوو...
چاق شدن دوقلوها، ارثیه؟  تحقیقات متعدد نشان داده است که تجمع چربی در شکم و قسمت های مختلف بدن، ارثی است و به شکل خصیصه ارثی مغلوب از پدر و مادر به فرزند منتقل می شود. تح...
پاسخ مهناز افشار به شایعاتی درباره همسرش پاسخ مهناز افشار به شایعاتی درباره همسرش مهناز افشار در سومین دهه بازیگری، مجموعه ای از تجربه های متدوال، متفاوت و جسورانه را در کارنامه دارد. بازیگر...
درمان تبخال تناسلی در زنان/ صدای دکتر اگر افرادی که به تبخال تناسلی دچار می شوند سریع مورد مدوا قرار گیرند خیلی اثر بخش تر می باشد. که به این گونه بوده که وقتی فرد به پزشک مراجعه می ک...