لباس و پوشش ماد ها چگونه بود؟

اطلاعات مربوط به پوشش مردم در دورهٔ مادها، عمدتاً منحصر به لباس‌های مردان است که این اطلاعات شامل دو دسته از منابع‌اند: گزارش‌هایی که از نویسندگان کلاسیک ثبت شده است و آثار باستانی. این دسته که شامل آثار با ارزش باستانی‌اند را می‌توان به پنج دسته تقسیم کرد:

سنگ‌نگاره‌های داریوش یکم (۵۲۱-۴۸۶ پ. م) در بیستون.
پیکره‌های نمایندگان ۳۰ ملتی که تحت امپراطوری هخامنشیان بودند و بر آرامگاه داریوش یکم در نقش رستم در نزدیکی تخت جمشید کنده شده‌اند و همین نقوش توسط جانشینان وی نیز تکرار شده است. هویت پیکره‌های نقش رستم با سنگ‌نوشتهٔ برجای‌مانده از آرامگاه داریوش یکم شناسایی شدند.
معماری منحصر به فرد تخت جمشید (به‌ویژه پلکان شرقی آپادانا) که جنگجویان، بزرگان و نمایندگان ملل مختلف امپراطوری هخامنشیان را نشان می‌دهد؛ آثار خشتی-لعابی شوش و تخت جمشید که سربازها را در لباس‌های نظامی متفاوت نشان می‌دهد و پیکره‌های کنده‌شده بر تندیس مصری داریوش در شوش، که هم‌اینک در موزهٔ ایران باستان در تهران نگهداری می‌شود.
نقوش متنوع، به‌ویژه هنرهای دستی: گلدان‌های یونانی، مسکوکات مصری معاصر، مهرهای «یونانی-ایرانی» ، نقاشی‌ها، به‌ویژه آن‌دسته که در آرامگاه کارابورون یکم در نزدیکی المالی، استان پیشین لیسیه در جنوب غربی ترکیه کشف شده است. مجسمه‌ها، به‌ویژه آن دسته که از صیدا و لیسیه به دست آمده‌است، «گنجینهٔ جیحون» و مهم‌تر از همه، صحنه‌های نبرد و شکار که بر روی تابوت سنگی منسوب به اسکندر واقع در صیدا (کمی پس از ۳۲۰ پ. م) کنده شده است و موزاییک اسکندر واقع در کف معبد فون در پُمپئی (سدهٔ اول پ. م تقریباً هم‌دوره با تابوت سنگی اسکندر، برگرفته از یک نقاشی هلندی.)
تاریخ فرهنگ ماد را می‌توان به دو دوره تقسیم کرد؛ یکی مربوط به دوران متقدم ماد و قبل از استقرار سلطهٔ کیش مُغان و دورهٔ دوم مربوط به زمان مُغان. مرز میان این دوره پایان قرن هفتم قبل از میلاد است. زندگی مردم نقاط دوردست غربی ظاهرأ تحت تأثیر رسوم بابلیان قرار گرفته بود. مثلأ در مورد لباس چنین بوده است. در سمت شرقی جبال زاگرس لباسی که لولوبیان در هزارهٔ سوم قبل از میلاد می‌پوشیدند معمول بوده است: روی نیم تنه (پیراهنی آستین کوتاه-زانو) پوستی افکنده، بر شانهٔ چپ استوار می‌ساختند و گاهی پوست را از زیر کمربند رد می‌کردند. مردم ثروتمند پوست یوزپلنگ و مستمندان پوست گوسفند به کار می‌بردند. لباس مانائیان و دیگر قبایل اتحادیهٔ ماد و خود مادیها همین گونه بوده است. این رسم- یعنی افکندن پوست گوسفند بر شانه تا به امروز نیز در میان شبانان کوهستانی آذربایجان و کردستان محفوظ مانده است. موها را با نواری سرخ می‌بستند و ریش را می‌زدند. در تصاویر آشوری کلاه بلند نمدی یا تاج- که به زبان یونانی تیار نامیده می‌شود و مخصوص ساکنان ماد بوده- دیده نمی‌شود ولی چون کلاه مزبور هم در هزارهٔ سوم قبل از میلاد و هم در عصر هخامنشیان (قرن‌های ۴ و ۶ قبل از میلاد) متداول بوده بی شک در دوران مورد نظر نیز مرسوم بوده است. پاپوش مردم ماد موزه‌های نرم و نوک برگشته بود.

لباس ساکنان ماد شرقی؛ پیراهنی گشاد (ساراپیس) با آستین‌های بلند و شلواری گشاد و چین دار، که در واقع دامن درازی بود که میان دو پا جمع کرده بودند، بالاپوشی کوتاه از پارچهٔ رنگارنگ و یا کارزده از پشم بود. این نوع لباس را باشلقی که بر سر می‌کشیدند تکمیل می‌کرد.

ادیث پرادا تأکید می‌کند که «در کُل، در هنر خاور نزدیک، تفاوت میان مردم غالباً بر اساس پوشاک آن‌ها مشخص می‌شد». مردان باستانی خاور نزدیک به پوشیدن لباس‌های گُشاد و آزاد، متشکل از دامن‌های چین‌دار، تن‌پوش‌های رویی پیچیده‌شده به دور بدن و تُنیک علاقه داشتند. احتمالاً در انتهای هزارهٔ دوم پیش از میلاد، ایرانیان مهاجر که در اوراسیا، جایی که آب و هوای متغیری زیادی داشته و زندگی به گله‌داری و استفاده از از اسب، به‌ویژه برای جنگ‌ها وابسته بود، لباسی با خود به درون ایران آورده باشند که در مسکن اولیه‌شان شکل گرفته بود. این لباس شامل کلاهی بلند، نیم‌تنه و شلوار چرمی تنگ و چسبان، بالاپوشی آستین‌بلند و چکمه می‌گردید.

ایرانی‌ها پیراهن چین‌دار خاور نزدیک را پذیرفته و آن را اصلاح کردند و به آن سربند و کلاه شیاردار بلندی که احتمالاً از سربند پَردار آشوری اقتباس شده بود، افزودند. از این رو گاهی اوقات پژوهشگران این سبک را «جامهٔ پارسی» و لباس برگرفته از آسیای میانه را «جامهٔ مادی» می‌نامند. این نام‌ها همیشه دقیق نیستند، با این حال هرودوت گواهی می‌دهد که «پارسیان» برحسب عادت، لباس «مادها» را می‌پوشیدند.

مقابله با عفونت بدن، تاثیر جویدن غذا نتایج یک تحقیق جدید نشان می‌دهد: خوب جویدن مواد غذایی باعث تولید نوعی سلول‌ ایمنی در بدن می‌شود.محققان در بررسی‌های خود دریافتند: جویدن صحیح مواد...
دندان درآوردن نوزاد، چه کنیم؟ آنچه که باید در خصوص دندان درآوردن نوزاد بدانیدهنگامی که نوزادی دندان در می آورد والدین خوشحال خواهند شد و در کنار این خوشحالی باید مواردی را وال...
ختم بارداری با سزارین، هفته چند؟ سوال مخاطب نی‌نی‌بان: من هفته 38 بارداری از نظر تاریخ اخرین پریودم و هفته 36 از نظر سونو گرافی. وضعیت جنینم بریچه دکترم میگه باید سزارین بش...
بیماری سرخچه در بارداری، مشکلات جنین بیماری سرخچه یکی از بیماریهای ویروسی شایع کودکان می باشد. مشخصات این بیماری پیدایش دانه هایی در پوست صورت و بدن می باشد. شیرخواران به علت ایمنی م...
بهتر است بجای چیپس و پیتزا از این مواد خوراکی استفاده کنید پیتزا و چیپس دو خوراکی مورد علاقه میان مردم هستند که مصرف شان در طول روز بسیار بالاست اما مضرات زیادی دارند که یکی از آن ها چاقی است.بعضی اوقات نیاز ن...
ممنوعیت های ماه دوم بارداری در ماه دوم  بارداری برخی مواد غذایی را نباید میل کنند و از مصرف آن ها پرهیز کنند تا دچار سقط جنین نشوند بانوانی که تجربه سقط داشته اند بیشتر باید به...
گیاهان دارویی چه گیاهانی هستند؟ گیاهان دارویی گیاهانی هستند که یک یا برخی از اندام‌های آنها حاوی مادهٔ مؤثره است. این ماده که کمتر از ۱٪ وزن خشک گیاه را تشکیل می‌دهد، دارای خواص دارو...
کادوی تولد یک سالگی، چی بخریم؟ خرید کادو برای جشن تولد فرزند دلبتان کار دشواری است، ما دراینجا برای شما چند پیشنهاد داریم :1. نخستین آی‌فوناین آی‌فون چوبی برای دندان درآوردن کو...
سریال پایتخت ۴ پایتخت ۴ نام فصل چهارم از مجموعهٔ تلویزیونی پایتخت است که در رمضان ۱۳۹۴ از شبکه ۱ سیما پخش شد. این سریال ساختهٔ سیروس مقدم می‌باشد.   کارگرد...
مشکلات روابط زناشویی، ناگفته‌های زنانه بر خلاف اختلالات جنسی در مردان که تا حدودی در رسانه‌ها به آن پرداخته می شود، تقریباً در مورد مشکلات زناشوئی در خانمها سکوت کامل حکمفرما است. موضو...
ماساژ دادن نوزاد، چه باحال! برخی از والدین از دست زدن به نوزاد خود اجتناب می‌کنند و در واقع ترس دارند. نوزادان تماس مثبت را بسیار دوست دارند و از طریق آن احساس امنیت می‌کنند...
نوزاد پس از تولد، معاینه های رایج پرستاران بخش زایمان پس از تولد نوزاد بلافاصله دست به کار می شوند و حرف هایی در مورد نمره آپگار، سوراخ کردن پاشنه پای کودک و اندازه گیری می زنند. ...
یائسگی زودرس در زنان، دلایل باور نکردنی!  گروه ترجمه نی نی بان: نتایج یک مطالعه جدید نشان می دهد بین بچه دار نشدن و شروع زودهنگام یائسگی ارتباط وجود دارد. در عین حال که نکته قابل توجه دی...
خونریزی های غیر طبیعی رحم، حالا چیکار کنم؟ داخل رحم به دو لایه تقسیم میشود. لایه داخلی نازک endometrium نامیده می‌شود. لایه بیرونی  عضلانی myometrium نامیده میشود. در شرایط عادی،رحم یک زن ...
مصرف اسید فولیک در بارداری، ضروری است؟ به اعتقاد کارشناسان سلامت بیشتر مکمل‌ها و ویتامین‌های موجود نه تنها بی‌استفاده هستند بلکه می‌توانند برای سلامتی هم خطرناک باشند. اما در این میان ...