بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی ایمان سیاهپوشان + عکس   ایمان سیاهپوشان نام اصلی ایمان سیاهپوشان تولد ۱۱ خرداد ۱۳۵۶ آبادان ملیت  ایران سبک‌ها بندری سازها نی‌ا...
بیوگرافی مامک خادم   مامک خادم تولد تهران ملیت  ایرانی سبک‌ها موسیقی تلفیقی   مامک خادم نوازنده و موسیقیدان ایرانی است. ...
بیوگرافی عهدیه بدیعی   نام اصلی عهدیه بدیعی نام مستعار عهدیه تولد ۱۳۲۹ تهران سپتامبر ۱۹۵۰ ملیت ایرانی سبک‌ها ترانه‌های فیلم فارس...
بیوگرافی سرتاب ارنر   سَرتاب ارَنَر (به ترکی: Sertab Erener) (متولد ۴ دسامبر ۱۹۶۴ در استانبول) خواننده پاپ ترکی است. وی خواننده بسیار موفق و محبوبی است. بیشتر...
بیوگرافی فتانه ولیدی ( فتانه )   نام اصلی فتانه ولیدی نام مستعار فتانه تولد ۱۳۳۲ ملیت ایرانی سبک‌ها سنتی   فتانه ولیدی متولد ...
بیوگرافی راتبه نیشابوری   راتبه نیشابوری زمینهٔ کاری شاعر ، موسیقی اسلامی و ایرانی (خواننده و بربط‌نواز) زادروز ۲۵۰-۲۵۱(شمسی) ۲۵۹ هجری قمری ۸۷۲ میلاد...
بیوگرافی جوجو خواننده   نام اصلی جوانا نوئل بلاگدِن لِوِسکه نام مستعار جوجو تولد ۲۰ دسامبر ۱۹۹۰ ‏ ورمانت ملیت  آمریکایی سبک‌(ها) پا...
بیوگرافی گیتی پاشایی   گیتی پاشایی تهرانی زادروز ‎۲۳ خرداد ۱۳۱۹ ۱۳ ژوئن ۱۹۴۰ تهران درگذشت ‎۱۷ اردیبهشت ۱۳۷۴ (۵۴ سال) ۷ مه ۱۹۹۵ تهران علت...
بیوگرافی احسان خواجه‌ امیری + عکس   احسان خواجه‌ امیری تولد ۷ آبان ۱۳۶۳ ۲۹ اکتبر ۱۹۸۴ ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ سازها ویولن، پیانو سال‌های فع...
بیوگرافی ملوک ضرابی   ملوک ضرابی (نام هنری) زادروز ۱۲۸۹ کاشان درگذشت دی ۱۳۷۸ تهران محل زندگی کاشان، تهران ملیت  ایران نام‌های...
بیوگرافی مریم ابراهیم‌ پور   مریم ابراهیم‌ پور تولد ۱۳۴۷ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی سازها ویلن قیچک وب‌گاه maryamebrahim...
بیوگرافی امل سایین   امل ساین تهیه کننده، بازیگر و خواننده مشهور تُرک در ۲۰ نوامبر ۱۹۴۵ در سیواس ترکیه بدنیا آمد. زندگی امل سایین در سال ۱۹۴۵ در شهر سیوا...
بیوگرافی بتول عباسی ( روح انگیز )   نام اصلی بتول عباسی نام مستعار روح‌انگیز تولد ۱۲۸۳ ملیت ایرانی مرگ ۱۳۶۳ سبک‌ها موسیقی کلاسیک ایرانی ...
بیوگرافی سپیده افشار ( سپیده )   نام اصلی سپیده افشار نام مستعار سپیده تولد ۲۴ دی ۱۳۵۴ اصفهان ملیت ایرانی-آمریکایی سبک‌ها موسیقی پاپ، موسیقی...
بیوگرافی هولیا آوشار   هولیا اوشار (به ترکی: Hülya Avşar) متولد ۱۰ اکتبر ۱۹۶۳ در ادرمیت، بالیکسیر ترکیه است. وی یک بازیگر زن محبوب کردتبار ترکیه ای ، خواننده ف...