بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی محسن چاووشی + عکس   محسن چاووشی زادروز ۸ مرداد ۱۳۵۸  خرمشهر، خوزستان ملیت ایران پیشه خواننده آهنگساز تنظیم کننده سال‌های فعالیت ...
بیوگرافی و عکس های کایلی مینوگ   بیوگرافی کایلی مینوگ + تصاویر کایلی مینوگ نام : کایلی آن مینوگ زادروز :  ۲۸ مهٔ ۱۹۶۸ سبک‌ها :  پاپ، راک، دنس، الکترونیک سال‌های فعال...
بیوگرافی امینم   نام اصلی مارشال بروس مدرز سوم نام مستعار امینم اسلیم شیدی تولد ۱۷ اکتبر ۱۹۷۲ ‏(۴۲ سال) ۲۵ مهر ۱۳۵۱ سنت جوزف، میسوری ...
بیوگرافی پیروز پاینده آزاد + عکس     پیروز نام اصلی پیروز پاینده آزاد نام مستعار پیروز تولد ۱۹۶۵ تهران ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، ری...
بیوگرافی سعید مدرس + عکس   سعید مدرس تولد ۱ مرداد ۱۳۵۶ ۲۳ ژوئیهٔ ۱۹۷۷ ملیت  ایران سبک‌ها موسیقی الکترونیک، موسیقی پاپ ایرانی سازها گیت...
بیوگرافی امل سایین   امل ساین تهیه کننده، بازیگر و خواننده مشهور تُرک در ۲۰ نوامبر ۱۹۴۵ در سیواس ترکیه بدنیا آمد. زندگی امل سایین در سال ۱۹۴۵ در شهر سیوا...
بیوگرافی جهان + عکس     جهان قشقایی ارژنگی نام اصلی غلام‌عباس قشقایی نام مستعار جهان تولد 1 مرداد ۱۳۳۳ جهرم ملیت  ایران ...
بیوگرافی فاطمه واعظی   پریسا نام اصلی فاطمه واعظی نام مستعار پریسا تولد ۲۵ اسفند ۱۳۲۸  شهسوار ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی کلاسی...
بیوگرافی هلن ماتووسیان ( هلن )   نام اصلی هلن ماتووسیان نام مستعار هلن تولد تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی   هلن م...
بیوگرافی استاد محمدرضا لطفی + تصاویر مراسم تشییع محمدرضا لطفی، هنرمند فقید موسیقی ایران صبح امروز 14 اردیبهشت ماه با حضور حسین فریدون، نماینده ویژه رئیس جمهور، علی جنتی، وزیر فرهنگ ...
بیوگرافی سیاوش قمیشی + عکس   سیاوش قمیشی نام اصلی سیاوش قمیشی تولد ۲۱ خرداد ۱۳۲۴ ۱۱ ژوئن ۱۹۴۵  دزفول، خوزستان، ایران ملیت ایران سبک‌ها پ...
بیوگرافی کامل مرتضی برجسته + عکس   مرتضی برجسته نام اصلی مرتضی برجسته نام مستعار مرتضی تولد ۱۳۳۰ خورشیدی  تهران ملیت  ایرانی سبک‌ها پاپ ...
بیوگرافی رعنا فرحان     رعنا فرحان ملیت ایرانی آمریکایی سبک‌ها جاز و بلوز   رَعنا فَرحان، خواننده ایرانی در سبک موسیقی ...
بیوگرافی مریم آخوندی   مریم آخوندی تولد ۱۳۳۶ تهران ملیت ایران سبک‌ها موسیقی اصیل ایرانی، موسیقی تلفیقی سال‌های فعالیت از ۱۳۶۵ ...
بیوگرافی قمرالملوک وزیری ( قمر )   نام مستعار قمر هزاردستان آواز ایران تولد ۱۲۸۴ تاکستان، قزوین، ایران ملیت ایرانی مرگ ۱۴ مرداد، ۱۳۳۸ شمیران، ایرا...