آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

 

نام کاخ عالی‌ قاپو
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
کاربری موزه
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۰۴
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

کاخ عالی‌قاپو (به ترکی به معنی «درگاه بلند» ساختمانی است که در واقع درب ورودی دولتخانه صفوی بوده‌است و در ابتدا شکلی ساده داشته و به مرور زمان و در طول سلطنت شاه عباس طبقاتی به آن افزوده شدند و در زمان شاه عباس دوم ایوان ستوندار به آن افزوده شد. این بنا در ضلع غربی میدان نقش جهان و روبروی مسجد شیخ لطف‌الله واقع شده‌است. ارتفاع آن ۴۸ متر است و ۶ طبقه دارد که با راه‌پله‌های مارپیچ می‌توان به آنها رسید. آنچه باعث گردیده است عالی قاپو در زمره آثار باشکوه و بسیار نفیس عصر صفوی قرار گیرد، مینیاتورهایی هست که کار هنرمند معروف عصر صفوی رضا عباسی است و همچنین گچبری‌های آخرین طبقه کاخ عالی قاپو است که تالار آن «اتاق موسیقی» یا «اتاق صوت» نیز نامیده می‌شود.

تاریخچه بنا

این بنا پس از انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان توسط شاه عباس اول بین سالهای ۹۷۳ تا ۹۷۷ خورشیدی بعنوان مقر و دولتخانه حکومتی سلاطین صفوی شروع به ساخت شد.

مدت زمان ساخت

این کاخ طی ۵ مرحله معماری و در زمان جانشینان شاه عباس اول بخصوص شاه عباس دوم و شاه سلیمان بین ۷۰ تا ۱۰۰ سال ادامه و تکمیل یافت. حتی به دلیل وجود کتیبه‌ای بخط نستعلیق در زمان شاه سلطان حسین آخرین پادشاه صفوی، تزئینات طبقه سوم اضافه یا مرمت شده‌است.

استادکاران و معماران بنا

کتیبه یا سند مستندی مبنی بر عنوان نام معمار بنا در دست نیست ولی به احتمال زیاد معمار بنا یکی از استادان و معماران مهندس معروفی چون استاد علی اکبر اصفهانی یا استاد محمدرضا ابن استاد حسین بنای اصفهانی دو معمار مشهور مساجد جامع عباسی و مسجد شیخ لطف الله بوده‌است.

دلیل نامگذاری

قاپو یا قاپی در زبان ترکی به معنی در، درگاه و ورودی است و عالی به معنی باشکوه، بزرگ و با ارزش می‌باشد. گفته می‌شود که در اصلی بنا را شاه عباس از نجف و مقبره علی بن ابی طالب به این مکان انتقال داده‌است. کتیبه بالای سردر ورودی با عنوان انا مدینه العلم و علی بابها و استقرار ۱۱۰ توپ جنگی در مقابل کاخ به حساب ابجد نام علی را عنوان می‌نماید (ع=۸۰، ل=۲۰، ی=۱۰).

تزئینات داخلی و خارجی بنا

تزئینات خارجی بوسیله آجر که در لچکها (قسمتهای هلالی در بالای هر ورودی) بوسیله کاشی هفت رنگ و تزئینات و خطوط اسلیمی می‌باشد و تزئینات داخلی بوسیله نقوش زیبای گل و بته و شکارگاه و حیوانت و پرندگان بر روی گچ (لایه چینی و کشته بری) و یا مینیاتورهای تصویری ایرانی (به سبک نقاشی‌های رضا عباسی) و خارجی (بوسیله نقاشان اروپایی که در زمان شاه سلیمان در دربار صفوی حضور داشتند به سبک نقاشی اروپایی به سبک توسط نقاشان معروفی مانند آنژل ولوکار) می‌باشد.

مراحل پنجگانه ساخت بنا

مرحله اول

ساخت بنایی تنها به عنوان ورودی جهت سایر بناها و مجموعه کاخهای سلطنتی می‌باشد

مرحله دوم

در این مرحله لزوم گسترش بنا و اضافه نمودن طبقات فوقانی بدلیل گسترش پایتخت و افزایش جمعیت شهری و با اهمیت جلوه دادن مقر حکومتی احساس گردید. بدین منظور طبقات سوم و چهارم و نیم طبقه پنجم اضافه گردیدند.

مرحله سوم

تکمیل ساختمان برجی شکل کاخ با اضافه نمودن آخرین طبقه (معروف به سالن موسیقی).

مرحله چهارم

اضافه نمودن پیش زدگی به سمت میدان نقش جهان (میدان امام خمینی) جهت افزایش طول کاخ و تبدیل آن به ایوان ستوندار در مرحله بعدی ساختمان

مرحله پنجم

اضافه نمودن ۱۸ ستون به ایوان با فضا ایجاد شده مرحله قبل بعلاوه ایجاد پله‌های شاهی و ساخت و تکمیل سیستم آبرسانی بنا جهت انتقال آب به طبقات به خصوص حوض مسی ایوان

پله‌های کاخ

این کاخ در حال حاضر دارای سه دستگاه پله، شامل دو دستگاه پله مارپیچ بصورت قرینه در قسمت غربی ساختمان و یک دستگاه پله بصورت پلکانی (بصورت چند پله و اتاقهای بین راه به شکل زیگزاگی) معروف به پله‌های شاهی که به منظور تشریفات ساخته شده‌است.

طبقات ششگانه بنای عالی قاپو

بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۴۸ متر تا کف بازار بلندترین کاخ چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده‌است. بدلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو نمایی متفاوت دارد به طوری که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف بعنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه می‌باشد.

آستانه ورودی

کمپفر دربارهٔ آستانه کاخ عالی‌قاپو چنین گفته است:

کاخ عالی‌قاپو دارای آستانه‌ای است از جنس مرمر که در تکریم و اجلال پادشاه سهم عمده‌ای دارد و عابرینی که می‌خواهند بدون شرف‌یابی به خدمت شاه برسند در آنجا به زمین می‌افتند و آستانه را می‌بوسند بنابرین همه سعی می‌کنند کفششان به آستانه نخورد وگرنه نگهبان آنان کتک جانانه‌ای می‌زند.

 

کودک اوتیسم من، بهارنارنج درمان قطعیه؟ سوال:با توجه به اوتیسم بودن بچه ام یرخاشگری شدید و خودزنی بهش چای بهارنارنج میدم تا چه مدت باید مصرف کنه؟جواب:کاربر گرامی مصرف بهار نارنج درمان ق...
عکس نوشته عاشقانه سادگی ⋆ دوشنبه ۴ بهمن ۱۳۹۵ 1 بازدید در عکس نوشته عاشقانه سادگی عکس های متن دار عاشقانه به همراه متن را قرار داده ایم که در … عکس نوشته ع...
تربیت فرزندان، اطرافیان تاثیر دارند؟ سوالسلام.سوالم اینه که برای تربیت فرزند وقتی ما مجبوریم با خانواده مون رفت و آمد کنیم بالاخره خانواده نزدیک هستند، ولی توی اونا افرادی هستند که ر...
صیغه در ایران صیغه در ایران صیغه در ایرانشهر صیغه در ایران باستان مشکلات صیغه در ایران فیلم مستند صیغه در ایران صیغه ایرانیان در مشهد صیغه ایرانیان د...
اسکولیوز در کودکان، نحوه تشخیص تشخیص انحراف ستون فقرات در کودکان یا اسکولیوزاسکولیوز هنگامی رخ می‌دهد که ستون فقرات شروع به انحنا یافتن غیرطبیعی می‌کند.این بیماری در دخترها شای...
کشف استعدادهای پنهان کودک کشف استعدادهای پنهان کودک کودک خلاق ، راههای پروش استعداد کودک ، شناخت استعداد کودک استعداد بعضی از کودکان کاملا برای اطرافیان قابل مشاهده است اما ب...
مذاکره تلفنی منصوریان با ستاره سابق استقلال مدافع ملی پوش سابق استقلال به سرمربی آبی ها گفت نمی‌تواند به این تیم ملحق شود.  علیرضا منصوریان و پژمان منتظری مدافع الاهلی به صورت تلفنی با هم صح...
مسعود زریبافان ؛ پرونده باز بنیاد شهید پرونده باز بنياد شهید تفحص از بنیاد شهید به پیچ‌وخم عجیبی رسیده، با این حال خطاهای مکرر مدیریتی مسعود زریبافان، از یاران حلقه نزدیک احمدی‌نژاد بر ک...
فیلم های ایرج قادری به عنوان بازیگر بازیگر (۷۲ فیلم) شبکه (۱۳۸۹) پاتو زمین نذار (۱۳۸۷) محاکمه (۱۳۸۵) آکواریوم (۱۳۸۴) شهرت (۱۳۷۹) برزخی‌ها (۱۳۶۱) دادا...
طالع بینی مرد متولد آبان       طالع بینی مرد متولد آبان مرد متولد آبان جذابیت مغناطیسی او سبب میشود كه جهان از چرخش حول محور خود باز بایستد و در...
بازی با بچه ها، کم راضیش نمیکنه! سوال:پرسش با سلام یه پسر 7 ساله دارم کلاس دوم است و بیشتر مواقع باهاش بازی می کنم ولی مشکل این است که باید حدود یک ساعت یا بیشتر باهاش بازی کنم ا...
دلیل ناباروری بدون علت، کشف جدید! کشف ویروس جدیدی که علت "ناباروری های بدون علت" بود!دانشمندان ارتباط بین ناباروری ناشناخته در زنان و یک ویروس کمتر شناخته شده را پیدا کردند که گفت...
توصیه های غذایی در بارداری، توجه! تنها توصیه برای زنان باردار  بر این است که مصرف نمک، روغن و غذاهای نیم پز یا کبابی به دلیل وجود انگل توکسوپلاسموز محدود شود. غذاها باید پخته یا آ...
عفونت قارچی واژن، دستورات لازم سوال:سلام دختری هستم که دچار عفونت قارچی واژن شدم باید چند روز و چه تعداد از قرص فلوکونازول استفاده کنم؟ جواب:قرص فلوکونازول 150 میلی گرمی هر 72 ...
غذاهایی برای پسردار شدن، معرفی کنید سوالبا سلاممن میخواستم رژیم غذایی مناسب برای پسر دار شدن را از شما بپرسم.در اینترنت زیاد جستجو کرده ام و تقریبا میدانم چه خوراکی هایی را باید مصر...