معرفی ساز قیچک

قِـیچَک یا غیژک یکی از سازهای زهی در موسیقی ایرانی است که مانند کمانچه با آرشه نواخته می‌شود. جنس کاسهٔ طنینی قیچک از چوب گردو یا توت بوده و سیم‌های آن فلزی هستند. ساز قیچک دارای قدمت بسیار زیادی است و در موسیقی نواحی ایران کاربرد فراوانی داشته و دارد. این ساز از نظر نوازندگی شبیه به ویولن‌سل است و حتی در نوع بزرگ‌تر آن که به قیچک بم معروف است، از آرشهٔ ویولن‌سل استفاده می‌شود.

 

قیچک‌نواز هنگام نوازندگی، قیچک را نشسته به صورت عمودی با دست چپ نگه می‌دارد و با دست راست آرشه را به صورت افقی در حرکات رفت و برگشت بر سیم‌های آن می‌کشد. طول ساز قیچک‌ حدود ۵۶ سانتی متر است.

 

• خاستگاه ساز قیچک
ساز قیچک اساساً محلی است و بیشترین رواج را در نواحی جنوب شرقی ایران و خصوصاً استان سیستان و بلوچستان و هرمزگان دارد. در سال‌های اخیر این ساز در شهرهای دیگر نیز استفاده می‌شود. در آن نواحی طبق عقیده و سنت اهالی، برای معالجه امراض به کار می‌رود. در شمال افغانستان نیز قیچک در موسیقی سنتی رواج وسیعی دارد. در ولایات مثل بغلان، کندز و بلخ از قیچک در محافل عروسی و دیگر مراسم خوشی استفاده می‌شود.

 

معرفی ساز قیچک

طول ساز قیچک‌ حدود ۵۶ سانتی متر است

 

انواع ساز قیچک
با رواج بیشتر قیچک، با حمایت وزارت فرهنگ و هنر ساختمان و کوک آن تکمیل و تنظیم شد و سه گونه قیچک تکمیل‌تر به نام‌های قیچک سوپرانو (به طول ۵۶٫۵ سانتی‌متر)، قیچک آلتو (۶۳ سانتیمتر) و قیچک باس به همان نسبت بزرگ‌تر ساخته‌اند. وسعت هریک از این انواع حدود سه اکتاو است. قیچک سوپرانو سازی است که قابلیت تکنوازی و همنوازی هر دو را حائز است ولی دو نوع دیگر (آلتو و باس) بیشتر به منظور همنوازی در ارکستر به کار می‌رود. آرشهٔ قیچک، پس از استاندارد سازی، عیناً همان آرشه ویولن است.

 

اجزای اصلی ساز قیچک:
کاسه طنینی : بدنه اصلی قیچک از چوب یک تکه و معمولا گردو، توت یا چوب های محکم دیگر ساخته می‌شود. کاسه طنینی، حجیم و دو فرو رفتگی بزرگ در طرفین، آن را به ۲ قسمت بزرگتر و کوچکتر تقسیم می‌کند. قسمت کوچکتر در پایین ساز قرار دارد و بر دهانه آن پوست کشیده می شود و خرک روی قسمت پوست قرار می‌گیرد. دهانه قسمت بزرگتر باز است و دسته، تا روی نیمی از این قسمت ادامه می‌یابد.

 

پوست: معمولا در ساخت قیچک از پوست آهو یا گوسفند استفاده می‌شود.

گوشی‌ها: قیچک دارای ۴ گوشی است که به صورت میخ سر پهن ، ۲ به ۲ در طرفین سر پنجه قرار دارد.

 

معرفی ساز قیچک

ساز قیچک توانایی اجرای تکنوازی و گروه نوازی را دارد

 

شیطانک: قطعه چوبی کم ار تفاع و باریک است به عرض دسته ساز که بین سرپنجه و دسته قرار دارد و سیم‌ها از درون شیارهای کم عمق آن عبور می‌کنند و به طرف گوشی‌های می‌روند.

دسته: جنس دسته قیچک از همان جنس چوب بدنه است که به صورت یک تکه با بدنه تراشیده می‌شود. دسته این ساز کوتاه است و از یک طرف به قسمت بزرگ تر کاسه، و از طرف دیگر به سر پنجه متصل است. قیچک فاقد دستان بندی ست و تمام فواصل موسیقی ملی (پرده، نیم پرده، ربع پرده) بر روی آن قابل اجراست.

 

سر پنجه: جعبه‌ای کوچک و تو خالی و از جنس چوب است. در ابتدای طول دسته مجموعا چهار گوشی (به تعداد سیم‌ها) در طرفین آن قرار دارند و در انتهای آن تاج قیچک با خمیدگی رو به عقب قرار دارد.
خرک: خرک قیچک از جنس چوب یا استخوان است به ارتفاع تقریبی ۲ سانتی متر که با ۲ پایه کوچک خود، روی پوست کاسه کوچک ساز قرار می‌گیرد و سیم‌ها از درون آن عبور می‌کنند.

سیم‌گیر: قطعه ای کوچک و از جنس چوب یا فلز است که در انتهای بدنه کاسه قیچک نصب شده و سر ِگره دار سیم به آن بسته می‌شود.
تعداد و جنس سیم‌ها: قیچک دارای ۴ سیم از جنس فلز است که چهارمین سیم، روکش دار و ضخیم تر است. طول سیم‌ها در قیچک معمولی از سیم گیر تا شیطانک حدود ۳۳ سانتی متر است.

آرشه: در نوع محلی این ساز از کمانه استفاده می‌شد اما امروزه از آرشه ویلن و در نوع بزرگتر (قیچک باس) از آرشه ویلنسل استفاده می‌شود.

تشخیص بیماری ها از روی تغییرات ناخن تغییرات ناخن تغييرات ناخن تغییرات ناخن در پسوریازیس تغییر ناخن تغییرات رنگ ناخن تغيير فرم ناخن تغییر رنگ ناخن در فتوشاپ تغییر شکل ناخن تغییر رنگ ناخن...
زیبایی بدون آرایش، چگونه جذاب باشیم؟ امروزه بیشتر خانم ها سعی دارند طوری آرایش کنند که طبیعی به نظر برسد. اما برای داشتن زیبایی طبیعی نیازی نیست حتما از مواد آرایشی استفاده کنید. رعایت کر...
کنار آمدن با ناباروری، تمام ذهنم درگیره دورانی که همسرها پیشگیری را کنار می‌گذارند و منتظرخبر خوش بارداری می‌شوند، لحظه‌هایی پر از امید و ناامیدی است.آنچه پایه دغدغه‌های این دوران است ب...
بدبینی به همسر، خودم کلافه شدم! برای اینکه بتوانید به همسرتان اعتماد کنید و مطمئن شوید که او به شما وفادار است باید از خودتان شروع کنید.آیا شما شرط وفاداری را می‌دانید؟ اگر شما و همس...
فواید سیر برای نوزاد، کی میتونه بخوره؟ سیر شاید کمی تند باشد اما فواید سلامتی بیشماری هم برای کودکان و هم برای بزرگترها دارد. این گیاه به قدری برای سلامتی مفید است که نمی توانید از فوا...
فاصله بین دو بارداری، کم یا زیاد؟ یکی از اهداف تنظیم خانواده فاصله گذاری مناسب بین فرزندان است. در زمان های نه چندان دور والدین به خاطر ناآگاهی به فاصله سنی فرزندان خود اهمیتی نمی...
تقویت رابطه زناشویی، داروهای موثر اگر در پی تقویت میل جنسی خود هستید، گزینه های مختلف از داروها تا رژیم غذایی و ورزش می توانند مد نظر قرار بگیرند. موارد مختلفی می توانند بر کاهش م...
آلبوم عکس دخترونه فانتزی روز سرد ⋆ دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۹۵ 1 بازدید در آلبوم عکس دخترونه فانتزی روز سرد گالری کامل از عکس نوشته های پروفایل دخترونه زیبا را قرار داده ای...
دندان شیری کودک، زمان افتادن سن افتادن دندان شیری، زمان افتادن اولین دندان شیری. پسرم ۷ سالش را پر کرده ولی هنوز دندان‌های شیری او حتی لق هم نشده‌اند.با توجه به اینکه بیشتر ک...
آموزش بافت مو دخترانه ۹۶ آموزش بافت مو دخترانه ۹۶ در این قسمت آموزش تصویری مدل مو دخترانه به همراه بافت مو دخترانه ۹۶ برای شما عزیزان گردآوری کردیم. آموزش ... The post آموزش ب...
عفونت قارچی واژن، چرا درمان نمیشم؟ سوال:سلام و خسته نباشید. به مدت هشت ماه دچار عفونت قارچی واژن با تیکه های پنیری شکل شده ام، تاکنون سه بار از روشهای گوناگون استفاده کرده ام ( قرص...
علت نازایی زنان، می تواند مشکل کلیوی باشد؟ سوالیک سوال آیا مشکلات غدد فوق کلیوی تاثیری در نازایی زنان دارد با تشکر .جوابسلام علیکمبله می تواند نازایی بدهد.بیماری های مختلفی ایجاد می کنند. ...
نوزاد پس از تولد، معاینه های رایج پرستاران بخش زایمان پس از تولد نوزاد بلافاصله دست به کار می شوند و حرف هایی در مورد نمره آپگار، سوراخ کردن پاشنه پای کودک و اندازه گیری می زنند. ...
توده در پستان زنان، دوباره عود کرده سوال:سلام من دوبار به دلیل داشتن توده در سینه راستم عمل شدم که خوش خیم بودند مجددا در همان سینه توده دیگری که بزرگ هم هست احساس میکنم آیا مراجعه ...
ناگفته هایی از سید محمد حسینی سید محمد حسینی سید محمد حسینی مجری سید محمد حسینی شیرازی سید محمد حسینی در تبعید سید محمد حسینی یوتیوب سید محمد حسینی جدید سید محمد حسینی فیس بوک سید...