سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

عالی قاپو،  یکی از مهم‌ترین شاهکارها‌ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری

 

عالى قاپو بزرگ‌ترین کاخى است که ممکن است در یک پایتخت وجود داشته باشد.‌ این کاخ در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفته و‌ دارای همه مزایا و محاسن بوده و آنچه لازمه یک کاخ سلطنتى بوده در آن وجود داشته است.کاخ عالی قاپو، عمارتی است ‌برافراشته در غرب میدان نقش جهان و روبه‌روی مسجد شیخ لطف‌الله‌ و به عنوان یکی از مهم‌ترین شاهکارها‌ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری از شهرتی عالم‌گیر برخوردار است‌. تاریخ ساخت بنای تاریخی عالی قاپو به ۱۰۵۴ هـ.ق باز‌می‌گردد و بانی آن شاه عباس اول است.‌
عالی قاپو دروازه مرکزی و مدخل کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان نقش جهان بنا شده بودند‌. این امارت، مرکب از دو کلمه عالی و قاپو است که با هم به معنای «‌سر‌در بلند‌» یا «‌درگاه بلند‌» هستند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 تاریخ ساخت عالی قاپو به ۱۰۵۴ هـ.ق باز‌می‌گردد و بانی آن شاه عباس اول است

بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۳۶ متر تا کف بازار، بلندترین عمارت چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده است. این کاخ ‌به دلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو، نمایی متفاوت دارد، به گونه‌ای که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف به عنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه است.

   سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

عالی قاپو دروازه مرکزی کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان نقش جهان بنا شده بودند‌

 

به طور کلی عمارت عالى قاپو از دو قسمت متمایز تشکیل شده است؛ قسمت جلویى و مدخل عمارت و ساختمان اصلى کاخ.

قسمت جلویى ساختمان از ساختمان اصلى جلوتر ‌و مدخل وسیع عمارت در همین بخش واقع است. مدخل داراى تاق جناغى است و در دو طبقه طرفین آن درها و تاق‌نماهاى کوچکترى وجود دار‌د.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 عمارت عالى قاپو از دو قسمت متمایز تشکیل شده است

بالاى مدخل، ایوانى هست که از ۳ جهت باز است و اتاق چوبى دارد. در زمان‌هاى گذشته به هنگام ضرورت اطراف ایوان را با پرده مى‌‌پوشانیده‏‌اند.

حوضى با لبه‌‌هاى مرمرین و فواره‌هایی در وسط ایوان قرار دارد که ‌کف آن را از مس ساخته‏‌اند. از نوشته‏ هاى جهانگردانى چون تارونیه و شاردن چنین بر‌مى‏‌آید که در گذشته دور، دیوار انتهاى ایوان و سطوح ستون‌ها آینه کارى بوده است.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

  بناى اصلى عالى قاپو از ۶ طبقه تشکیل شده است

بناى این ایوان یا به عبارت دیگر، تالار بر اساس کتاب قصص الخاقانى در سال ۱۰۵۳ هجرى قمرى آغاز شده در مدتى بسیار اندک به اتمام رسیده است.

مدخل به دهلیزى راه مى‌‏یابد که به صورت شمالى – جنوبى ساخته شده. در پشت این دهلیز عمارت اصلى عالى قاپو قرار دارد که در آن مقابل مدخل که از آن نام بردیم، قرار دارد.

اما بناى اصلى عالى قاپو از ۶ طبقه تشکیل شده است. در طرفین در ورودى عمارت ۶ طبقه دو سکوى سنگى وجود دارد. کتبه‌‌اى نیز در بالاى این در قرار دارد که قسمتى از آن با گذشت زمان از بین رفته است.

کرباسى که پس از در ورودى قرار گرفته سقفى بلند به اندازه مدخل جلویى ساختمان دارد. در همین کرباس مقابل در ورودى عمارت اصلى درى دیگر با دو سکو در طرفین هست که کرباس را به حیاط پشت ارتباط مى ‏دهد.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 آنچه عالی قاپو را در عدد آثار باشکوه و بسیار نفیس قرار داده،گچبری های آخرین طبقه است

 

بالاى این در، پنجره‏اى مشبک قرار دارد که از آن نور به داخل کرباس مى ‏تابد. اتاق هاى اطراف همین کرباس در حقیقت محل ادارات دولتى بوده است.

دو راه پله مارپیچ در دو گوشه طبقه اول راه‌هاى ارتباطى را تشکیل مى‌‏دهند. بالاى طبقه اول کاخ عالی قاپو ، چهار طبقه هست که هر دو طبقه علاوه بر اتاق‌هایى که دارند، داراى تالار بزرگ هستند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 راه پله های کاخ عالی قاپو

نخستین تالار عالی قاپوپ، به وسیله درى بزرگ به ایوان بخش جلویى عمارت باز مى‏‌شود. بر در و دیوار این تالار نقوشى زیبا و رنگارنگ وجود دارد که اغلب از آثار رضا عباسى است.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

هر طبقه از عمارت عالی قاپو،  تزئینات مخصوصی دارد

 

طبقه ششم کاخ عالی قاپو،  تالارى بزرگ دارد که تماماً گچ کارى است. این تالار که به اتاق صوت نیز شهرت دارد، بر اساس شناخت فیزیکى صوت و انعکاس آن به نحوى ساخته شده که مثل یک استودیوى مجهز به ضبط صدا طنین‏ه‌اى اضافى صدا را از بین مى ‏برده ‌و اصوات را ‌صاف به تمام قسمت‌هاى تالار می‌رسانده است. دیوارهاى اتاق‌هاى اطراف نیز با نقاشی‌هاى زیبا تزیین شده‌‏اند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 بنای عالی قاپو به عنوان یک بنای تشریفاتی خوش ساخت و زیبا از هنر معماری دوران صفویه است

 

آنچه عالی قاپو را در عدد آثار باشکوه و بسیار نفیس قرار داده، علاوه بر مینیاتورهای رضا عباسی، گچبری های آخرین طبقه است که به “اتاق موسیقی” یا “اتاق صوت” نیز معروف است. در این قسمت از کاخ، شکل انواع جام و صراحی در دیوار تعبیه شده که ساختن و پرداختن این اشکال به غیر از نمایش زیبایی، خلاقیت و ابتکار هنرمندان گچکار، برای این بوده که انعکاسات حاصل از نغمه های نوازندگان و اساتید موسیقی، به وسیله این اشکال گرفته شده و صداها طبیعی و بدون انعکاس به گوش برسند.

به طورکلی بنای عالی قاپو به عنوان یک بنای تشریفاتی خوش ساخت و زیبا دستاورد دیگری از هنر معماری دوران صفویه است.
با آنکه بعد از دوره صفویه به تزئینات بناها خسارات جبران ناپذیری وارد شده، هنوز شاهکارهایی از گچ‌بری‌ها و نقاشی‌های عهد صفویه را در بر دارد و بازدید‌کنندگان را به تحسین وا‌می‌دارد.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 کاخ عالی قاپو در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفت

 

مینیاتورهای هنرمندانه رضا عباسی، نقاش معروف عهد شاه عباس، نقاشی‌های گل و بوته، شاخ و برگ، اشکال وحوش و طیور و گچبری‌های زیبای آن به شکل انواع جام و صراحی در تاق‌ها و دیوارها تعبیه شده است و شاه صفوی و مهمانان او، از تالار همین عمارت مناظر بازی چوگان، چراغانی، آتش بازی‌ها و نمایش‌های میدانی را تماشا می‌کردند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

کاخ عالی قاپو ‌به دلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو، نمایی متفاوت دارد

 

عالى قاپو بزرگترین کاخى است که ممکن است در یک پایتخت وجود داشته باشد. پس می‌توان گفت ‌این کاخ در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفته و از این روی، دارای همه مزایا و محاسن بوده و آنچه لازمه یک کاخ سلطنتى بوده در آن وجود داشته است.

مهدی و محسن هاشمی در مراسم ترحیم آیت الله+ عکس مهدی هاشمی امروز در مراسم ترحیم آیت الله هاشمی در حسینه امام خمینی حضور یافت. او از 4 روز پیش در پی درگذشت پدر از زندان اوین به مرخصی آمده است.  مر...
تاثیر خشونت بر کودکان، عقده ای بارشون نیارید! یک کارشناس مذهبی در خراسان‌جنوبی گفت: کودکان والدین پرخاشگر از زندگی مردود می‌شوند و عقده‌های روانی خود را به صورت بزه نشان می‌دهند.حجت‌الاسلام و...
سریال اختاپوس اختاپوس یک مجموعه تلویزیونی ایرانی به کارگردانی پرویز صیاد است که در بیش از ۲۰۰ قسمت تهیه و طی سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۳ (نزدیک به چهار سال) از تلویزیون مل...
ماساژ صورت، پیشگیری از چین و چروک  آیسان نوزاد، متخصص طب سنتی گفت: ماساژ صورت به وسیله روغن کدو یا سایر مواد نرم کننده به صورت 10 دقیقه در هنگام شب می‌تواند نقش به‌سزایی در پیشگیر...
فاصله بین دو بارداری، کم یا زیاد؟ یکی از اهداف تنظیم خانواده فاصله گذاری مناسب بین فرزندان است. در زمان های نه چندان دور والدین به خاطر ناآگاهی به فاصله سنی فرزندان خود اهمیتی نمی...
رشد قد نوزاد، چگونه بفهمیم طبیعی است؟ سوالبا عرض سلام. پسری7  ماهه دارم با وزن 8 کیلو وقد 66.نگران قدش هستم.چیکار کنم؟  جواببا سلاموضعیت قد  شیرخوار شما با توجه به  مواردی که بیان داش...
خطرات عفونت رحم، لطفا توضیح دهید سوالسلام خسته نباشید خانم دکتر کدوم نوع عفونت رحم خطرناک میباشد؟ و چه خصوصیاتی دارد؟با تشکر.جوابسلام علیکمهمه عفونتها خطرناک اند. و می توانند باع...
بهترین تغذیه در دوران شیردهی زنان شیرده بهتر است به تغذیه و خورد و خوراک خود اهمیت بیشتری بدهند این بانوان نیازمند دریافت انواع املاح ، ویتامین ها و موادمعدنی از طریق غذایی ب...
دستور یک غذای مقوی، کودکی سالمتر یکی از غذاهای فوق‌العاده محبوب و مقوی مخصوص کشور دومنیکن خوراک گوشت قرمز چرخ شده با سس گوجه فرنگی است. بسیاری از مادران از این خوراک برای تغذیه ف...
عکس آنا نعمتی و دخترش رائیکا عکس زیبا و احساسی آنا نعمتی و دخترش رائیکا.
اندام قبل از بارداری، چگونه به آن برگردیم؟ محو کردن چربی هایی که ۹ ماه در دوران بارداری در بدن جا خوش کرده، برای خیلی از خانم ها بعد از زایمان کار سختی است. به طوری که خیلی از زنان بعد از ...
بچم زردی داره، نور درمانی کنیم؟ سوالسلام خسته باشید نوزاد ما 17 روز دارد و پسر میباشد همچنین گروه خونی او با مادرش یکی است .از روز سوم به بعد زردی گرفت چهار آزمایش خون از نوزاد ...
تغذیه با شیر مادر، بایدهای مهم! عده‌ای از خانم‌ها هم تصور می‌کنند شیر دادن به کودک‌شان باعث می‌شود شکل ظاهری پستان‌ها به‌هم بریزد؛ اما اعتقاد بیشتر جراحان زیبایی پستان این است ک...
مراقبت های بارداری، فرمول فرزند زیبا سوال:سلام خسته نباشید خدمت شما خانم دکتر عزیز. باردارم فرزند اولم هم هست میخواستم از شما خواهش کنم کمکم کنید که چه چیزهایی در دوران باردارییم بخو...
شگفت انگیزترین خواص کنجد در زیبایی پوست و مو خانم ها شگفت انگیزترین خواص کنجد در زیبایی پوست و مو خانم ها از خواص کنجد هر چه بگویم باز هم کم است ازنظر طب قدیم ایران، کنجد گرم است. کنجد بسیار م...

آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

 

نام کاخ عالی‌ قاپو
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
کاربری موزه
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۰۴
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

کاخ عالی‌قاپو (به ترکی به معنی «درگاه بلند» ساختمانی است که در واقع درب ورودی دولتخانه صفوی بوده‌است و در ابتدا شکلی ساده داشته و به مرور زمان و در طول سلطنت شاه عباس طبقاتی به آن افزوده شدند و در زمان شاه عباس دوم ایوان ستوندار به آن افزوده شد. این بنا در ضلع غربی میدان نقش جهان و روبروی مسجد شیخ لطف‌الله واقع شده‌است. ارتفاع آن ۴۸ متر است و ۶ طبقه دارد که با راه‌پله‌های مارپیچ می‌توان به آنها رسید. آنچه باعث گردیده است عالی قاپو در زمره آثار باشکوه و بسیار نفیس عصر صفوی قرار گیرد، مینیاتورهایی هست که کار هنرمند معروف عصر صفوی رضا عباسی است و همچنین گچبری‌های آخرین طبقه کاخ عالی قاپو است که تالار آن «اتاق موسیقی» یا «اتاق صوت» نیز نامیده می‌شود.

تاریخچه بنا

این بنا پس از انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان توسط شاه عباس اول بین سالهای ۹۷۳ تا ۹۷۷ خورشیدی بعنوان مقر و دولتخانه حکومتی سلاطین صفوی شروع به ساخت شد.

مدت زمان ساخت

این کاخ طی ۵ مرحله معماری و در زمان جانشینان شاه عباس اول بخصوص شاه عباس دوم و شاه سلیمان بین ۷۰ تا ۱۰۰ سال ادامه و تکمیل یافت. حتی به دلیل وجود کتیبه‌ای بخط نستعلیق در زمان شاه سلطان حسین آخرین پادشاه صفوی، تزئینات طبقه سوم اضافه یا مرمت شده‌است.

استادکاران و معماران بنا

کتیبه یا سند مستندی مبنی بر عنوان نام معمار بنا در دست نیست ولی به احتمال زیاد معمار بنا یکی از استادان و معماران مهندس معروفی چون استاد علی اکبر اصفهانی یا استاد محمدرضا ابن استاد حسین بنای اصفهانی دو معمار مشهور مساجد جامع عباسی و مسجد شیخ لطف الله بوده‌است.

دلیل نامگذاری

قاپو یا قاپی در زبان ترکی به معنی در، درگاه و ورودی است و عالی به معنی باشکوه، بزرگ و با ارزش می‌باشد. گفته می‌شود که در اصلی بنا را شاه عباس از نجف و مقبره علی بن ابی طالب به این مکان انتقال داده‌است. کتیبه بالای سردر ورودی با عنوان انا مدینه العلم و علی بابها و استقرار ۱۱۰ توپ جنگی در مقابل کاخ به حساب ابجد نام علی را عنوان می‌نماید (ع=۸۰، ل=۲۰، ی=۱۰).

تزئینات داخلی و خارجی بنا

تزئینات خارجی بوسیله آجر که در لچکها (قسمتهای هلالی در بالای هر ورودی) بوسیله کاشی هفت رنگ و تزئینات و خطوط اسلیمی می‌باشد و تزئینات داخلی بوسیله نقوش زیبای گل و بته و شکارگاه و حیوانت و پرندگان بر روی گچ (لایه چینی و کشته بری) و یا مینیاتورهای تصویری ایرانی (به سبک نقاشی‌های رضا عباسی) و خارجی (بوسیله نقاشان اروپایی که در زمان شاه سلیمان در دربار صفوی حضور داشتند به سبک نقاشی اروپایی به سبک توسط نقاشان معروفی مانند آنژل ولوکار) می‌باشد.

مراحل پنجگانه ساخت بنا

مرحله اول

ساخت بنایی تنها به عنوان ورودی جهت سایر بناها و مجموعه کاخهای سلطنتی می‌باشد

مرحله دوم

در این مرحله لزوم گسترش بنا و اضافه نمودن طبقات فوقانی بدلیل گسترش پایتخت و افزایش جمعیت شهری و با اهمیت جلوه دادن مقر حکومتی احساس گردید. بدین منظور طبقات سوم و چهارم و نیم طبقه پنجم اضافه گردیدند.

مرحله سوم

تکمیل ساختمان برجی شکل کاخ با اضافه نمودن آخرین طبقه (معروف به سالن موسیقی).

مرحله چهارم

اضافه نمودن پیش زدگی به سمت میدان نقش جهان (میدان امام خمینی) جهت افزایش طول کاخ و تبدیل آن به ایوان ستوندار در مرحله بعدی ساختمان

مرحله پنجم

اضافه نمودن ۱۸ ستون به ایوان با فضا ایجاد شده مرحله قبل بعلاوه ایجاد پله‌های شاهی و ساخت و تکمیل سیستم آبرسانی بنا جهت انتقال آب به طبقات به خصوص حوض مسی ایوان

پله‌های کاخ

این کاخ در حال حاضر دارای سه دستگاه پله، شامل دو دستگاه پله مارپیچ بصورت قرینه در قسمت غربی ساختمان و یک دستگاه پله بصورت پلکانی (بصورت چند پله و اتاقهای بین راه به شکل زیگزاگی) معروف به پله‌های شاهی که به منظور تشریفات ساخته شده‌است.

طبقات ششگانه بنای عالی قاپو

بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۴۸ متر تا کف بازار بلندترین کاخ چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده‌است. بدلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو نمایی متفاوت دارد به طوری که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف بعنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه می‌باشد.

آستانه ورودی

کمپفر دربارهٔ آستانه کاخ عالی‌قاپو چنین گفته است:

کاخ عالی‌قاپو دارای آستانه‌ای است از جنس مرمر که در تکریم و اجلال پادشاه سهم عمده‌ای دارد و عابرینی که می‌خواهند بدون شرف‌یابی به خدمت شاه برسند در آنجا به زمین می‌افتند و آستانه را می‌بوسند بنابرین همه سعی می‌کنند کفششان به آستانه نخورد وگرنه نگهبان آنان کتک جانانه‌ای می‌زند.

 

درآمد زن شاغل، شوهر حق دخالت داره؟ تا زمانی که رابطه ی زناشویی رابطه ی معامله ای باشد، عشق و عاطفه هم معامله ای می شود.
زایمان طبیعی بدون‌ درد، امتحان کنید دکتر ذوالبخش ترکستانی: یکی‌از بزرگترین دردهای خانم‌ها درد زایمان است و اغلب برای رهایی ازآن به‌این‌دلیل ترجیح می‌دهند تا به سزارین روی بیاورند ام...
توصیه های خوراکی برای رفع سرماخوردگی    آیا تابحال برای درمان سرماخوردگی تان از ا|ب پرتقال کمک گرفته ایدویتامین سی موجود در این نوشیدنی می تواند در درمان و بهبود شما نقش بسزایی ایفا کند...
تغذیه در دوران بارداری، رژیم های گیاهی اکثر زنان باردار در مورد تأثیر رژیم غذایی خود بر جنین در حال رشدشان در دوران بارداری، نگران هستند. با این حال با یک برنامه ی غذایی دقیق، جایی برا...
خوردن قرص اورژانسی، حامله ام؟ سوال:سلام. من 2 روزه که قرص جلوگیری میخورم. امروز بدون هیچ جلوگیری رابطه داشتم. بعد رابطه هم از ترس که حامله نشم 2 تا قرص اضطراری خوردم. میخاستم ...
افتادگی پستان بعد از شیردهی، درمان در طی دوران بارداری هر اندازه که سینه ها پرتر و سنگین تر می شوند لیگامان هایی که وزن سینه ها را تحمل می کنند نیز تحت کشش بیشتری قرار می گیرند.چه ...
مصرف کلداستاپ در بارداری، ضرر دارد؟ کثر داروهای سرماخوردگی از مواد تشکیل دهنده یکسانی تولید شده و همچنین دارای عملکردهای یکسان می باشند. قرص کلداکس یکی از قرص های سرماخوردگی می باشد...
کم کاری تیروئید در بارداری، مشکلات نوزاد اگر در خود علائمی از قبیل خستگی دائم ، افزایش یا کاهش وزن ناگهانی ، ریزش موی شدید ، درد در مفاصل ، یبوست ، تغییر در الگوی قاعدگی ، اختلال در خوا...
اضطراب جدایی در کودکان پیش دبستانی، راهکار شاید‌ برای شمایی که مستقل و نترس هستید‌، د‌اشتن فرزند‌ی که از ریسمان سیاه و سفید‌ ‌می‌ترسد‌ و از کنار شما تکان نمی‌خورد‌، عجیب باشد‌.اما بهتر است کمی ...
عکس نوشته عشق نبود ⋆ در عکس نوشته عشق نبود مجموعه جدیدی از عکس نوشته های عاشقانه زیبا را قرار داده ایم که در مورد …. عکس نوشته عشق نبود افکارم شبیه تو تراشیده شده. آغوشم...
راه حل های طلایی برای درمان بی خوابی طبق آمار ابتلا به بی خوابی در زنان چهار برابر مردان بوده و در هر سنی احتمال بروز این اختلال وجود دارد انواع بی خوابی از نظر مدت زمان وجود چنین حالتی ...
مبارزه با پارکینسون و آلزایمر با گیاهان مدیترانه ای Parkinson’s Disease که مخففش PD میباشد نام بیماری به نام پارکینسون است که دانشمند بریتانیایی به نام James Parkinson(دکتر جیمز پارکینسون)در سال 1817 ...
یبوست در بارداری، باعث بیماریه؟ یبوست مشکل رایجی در طول بارداری است که نیمی از زنان باردار به آن دچار می‌شوند. یکی از دلایل آن، افزایش هورمون پروژسترون است که حرکت‌ ماهیچه‌های ص...
ذخیره خون بندناف، موارد منعی دارد؟ وقتی که اولین پیوند موفق سلولهای بنیادی خون بندناف در درمان کودک مبتلا به آنمی آپلاستیک توسط پروفسورگلوکمن انجام شدایده ذخیره خون بند ناف نیز مورد...
قتل دختر ۱۵ ساله در مخروبه‌های ‌نصرآباد قتل دختر ۱۵ ساله در مخروبه‌های ‌نصرآباد اخبار حوادث به گزارش ابرتازه ها از فارس، ۷:۵۵ دقیقه صبح سه‌شنبه ۱۴ دی ماه در یک روز سرد زمستانی زمانی که همه...