بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی عماد رام + عکس   عماد رام نام اصلی عماد رام تولد ۱۱ اسفند ۱۳۰۹ ساری، ایران ملیت  ایرانی مرگ ۳ خرداد ۱۳۸۲ بیماری سرطان گورستا...
بیوگرافی گیتی پاشایی   گیتی پاشایی تهرانی زادروز ‎۲۳ خرداد ۱۳۱۹ ۱۳ ژوئن ۱۹۴۰ تهران درگذشت ‎۱۷ اردیبهشت ۱۳۷۴ (۵۴ سال) ۷ مه ۱۹۹۵ تهران علت...
بیوگرافی بهرام سیر بهرام سیر به سال ۱۳۰۴ در شهر رشت متولد شد. در چهار سالگی همراه پدر و مادرش به تهران نقل مکان کرد. پدرش کارمند دولت بود بنا به دستور دولت و ماموریت ادا...
بیوگرافی مجید اخشابی + عکس   مجید اخشابی نام اصلی مجید اخشابی تولد ۲۷ دی ۱۳۵۱ ۱۷ ژانویهٔ ۱۹۷۳  تهران ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، سنتی س...
بیوگرافی راتبه نیشابوری   راتبه نیشابوری زمینهٔ کاری شاعر ، موسیقی اسلامی و ایرانی (خواننده و بربط‌نواز) زادروز ۲۵۰-۲۵۱(شمسی) ۲۵۹ هجری قمری ۸۷۲ میلاد...
بیوگرافی افسر شهیدی   نام اصلی افسر شهیدی تولد کازرون ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ   افسر شهیدی خواننده و آوازه خوانی ایرانی، ...
بیوگرافی ساسی مانکن + عکس   ساسی مانکن نام اصلی ساسان یافته نام مستعار ساسی مانکن تولد ۲۷ آبان ۱۳۶۷ ۱۷ نوامبر ۱۹۸۸ ‏ اهواز ملیت  ایرانی...
بیوگرافی فرامرز اصلانی + عکس   فرامرز اصلانی به سال 1331 در مریلند دیده به جهان گشود. فرامرز فارغ‌التحصیل رشته روزنامه‌نگاری است. اصلانی فارغ التحصیل رشته روزنامه ن...
بیوگرافی یسنا خوشفکر   یسنا خوشفکر ملیت  ایران سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی موسیقی مقام ایرانی ناشرین انتشارات زاگرس (کانادا) شرکت هَزار...
بیوگرافی مهدیه محمدخانی     مهدیه محمدخانی خوانندهٔ زن ایرانی، متولد سال ۱۳۶۵ در شهر تهران است. وی فارغ‌التحصیل رشتهٔ مهندسی معماری است. محمدخانی فراگی...
بیوگرافی آریا آرام نژاد + عکس   آریا آرام نژاد تولد ۱۳۶۲ بابل ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ ترنس   آریا آرام نژاد (زاده ۱۳۶۲ در بابل) خوان...
بیوگرافی جهان + عکس     جهان قشقایی ارژنگی نام اصلی غلام‌عباس قشقایی نام مستعار جهان تولد 1 مرداد ۱۳۳۳ جهرم ملیت  ایران ...
بیوگرافی رعنا فرحان     رعنا فرحان ملیت ایرانی آمریکایی سبک‌ها جاز و بلوز   رَعنا فَرحان، خواننده ایرانی در سبک موسیقی ...
بیوگرافی یعقوب ظروفچی + عکس   یعقوب ظروفچی تولد ۱۳۳۳ خورشیدی تبریز، ایران ملیت ایران سبک‌ها آذری - سنتی   یعقوب ظروفچی متولد ۱۳۳۳...
بیوگرافی شهرام شکوهی + عکس   شهرام شکوهی نام اصلی شهرام شکوهی ملیت ایرانی اصالت طرقرود نطنز سبک‌ها سنتی تلفیقی، پاپ، فلامینکو سازها گیتار...