بیوگرافی اولین باغچه‌ بان

بیوگرافی اولین باغچه‌ بان

 

اِولین باغچه بان
Evlin Baghtcheban
تولد ۱۳۰۷ مرسین، ترکیه
ملیت ترک/فرانسوی
مرگ ۹ آبان ۱۳۸۹ ترکیه
سال‌های فعالیت ۱۳۲۹-۱۳۸۹

 

اِولین باغچه‌ بان (به ترکی: Evlin Bahceban) (زاده ۱۳۰۷، ترکیه – درگذشت ۹ آبان ۱۳۸۹، ترکیه) موسیقی‌دان، از بنیان‌گذاران اپرای تهران و از پیشگامان هنر آواز دسته‌جمعی (گروه کُر) در ایران و استاد پیانو بود.

اولین زادهٔ ترکیه بود و سال‌های پایان عمرش را نیز در همانجا سپری کرد اما ایران را نیز وطن خود می‌دانست. او روح خود را ایرانی می‌دانست و عاشق ایران بود. او معتقد بود اگر «جسم کارهای هنری» او به ترکیه تعلق داشته باشد، «روح زندگی هنری و موسیقایی» او به ایران تعلق دارد. اولین درگفتگویی بزرگترین جایزه‌اش را مهر و محبت ایرانیان نسبت به خود می‌دانست.

این گفته او بسیار معروف است:

«ترکیه وطن من است و من مثل یک درخت در آنجا رشد کردم، اما میوه‌هایم را در ایران دادم و در ایران به بار نشستم. به همین علت هر دو کشور را دوست دارم و هر دو را وطن خودم می‌دانم.»

زندگی

وی در مرسین ترکیه از مادری فرانسوی و پدری ترک متولد شد. پانزده ساله بود که به کنسرواتوار دولتی آنکارا رفت و دورهٔ پیانو و آواز را در آن جا با درجهٔ ممتاز به پایان رساند. اِولین در کنسرتوار آنکارا با ثمین باغچه‌بان آهنگساز ایرانی آشنا شد و این آشنایی به ازدواج آن دو انجامید.

کار در ایران

اِولین همراه با ثمین باغچه‌بان به ایران آمد و در ۲۲ سالگی نخستین کلاس تخصصی آواز را در هنرستان عالی موسیقی تهران بنیان گذاشت. نتیجه این کلاس‌ها پرورش خوانندگانی همچون حسین سرشار، محمد نوری، سودابه تاجبخش، پری ثمر، پری زنگنه، سودابه صفاییه و عنایت رضایی است که البته شاگردان این هنرمندان خود نیز بخش بزرگی از خوانندگان ایران را تشکیل می‌دهند.

اِولین باعچه بان به همراه منیره وکیلی، حشمت سنجری، فاخره صبا و چند هنرمند دیگر از پایه‌گذاران اپرای ایران و تالار رودکی هستند.

او همچنین نخستین گروه کر یا آواز گروهی هنرستان عالی موسیقی (کنسرتوار تهران) را تشکیل داد. گروهی که نخستین گام‌ها را در اجرای داستان‌های شاهنامه و متلهای ایرانی برداشت. پس از آن کر ملی تهران را پایه گذاری کرد.

گروه اپرا

با تعویض یکی از روسا در تالار رودکی، اولین و چند تن دیگر به اعتراض، دست از کار کشیدند. اولین بازنشسته شد، اما دورهٔ بازنشستگی او در کوتاه‌مدت به پایان رسید. از دربار به سراغش آمدند و از خواستند که گروه کری درست کند که اعضایش بچه‌های بی‌سرپرست باشند. او که عاشق مهر ورزیدن بود، این وظیفه را برعهده گرفت؛ به شهرستان‌ها رفت و از میان شش هزار کودک و نوجوان و پسر و دختر، دویست نفر را با آزمایش صدا انتخاب کرد. پیشرفت گروه آنچنان بود که کسی باور نمی‌کرد که این کودکان، همان بچه‌های بی‌سرپرستی هستند که به آن‌ها «عقب افتاده» می‌گفتند؛ کودکانی که اولین معتقد بود چون با مهر مادر بزرگ نشده بودند، در رفتارشان کمبودهایی بود. او تاثیر موسیقی در زندگی این کودکان را شگفت‌آور می‌دانست.

اولین با اختیاراتی که به او داده بودند، تصمیم گرفت با همین کودکان یک کنسرواتوار درست کند. برای ساختن این هنرستان اما به پشتوانهٔ مالی هم نیاز بود که در آن زمان، سازمان ملل، در صورت موافقت چنین کاری را برای بچه‌های بی‌سرپرست انجام می‌داد.

این گروه حدود چهل اجرا در تالار رودکی داشت و حتی در مراسم تاج‌گذاری محمدرضا پهلوی نیز برنامه‌ای اجرا کرد. اجرای ده قطعه «رنگین کمون» ساخته ثمین باغچه بان باهمکاری ارکستر سمفونیک رادیو وین اثر ماندگار این گروه‌است.

بازگشت به ترکیه

با وقوع انقلاب ایران فعالیت‌های او و ثمین باغچه‌بان متوقف گشت و «شکافی در فعالیت‌های موسیقایی‌شان ایجاد شد» تا این که در سال ۱۳۶۳ مجبور به مهاجرت به شهر استانبول ترکیه شدند. اِولین باغچه‌بان از سال ۱۳۶۳ در دانشگاه معمار سنان استانبول (Mimar Sinan University) استادی رشته پیانو را بر عهده داشت و در سال ۱۳۷۳ بازنشسته شد.

آثار و تالیفات

او در دوران بازنشستگی ده کتاب درباره تکنیک‌های پیانو و آواز به زبان ترکی و فرانسوی نوشت و حقوق تمام کتاب‌ها را به دانشگاه معمار سنان هدیه کرده‌است. آخرین کتاب او نیز موسیقی برای کودکان، هنوز منتشر نشده‌است. اما مهمترین کتاب او برای ایرانیان، کتابی است به زبان فرانسه که درباره فعالیت‌ها، آثار هنری و هنرمندان قبل از انقلاب ایران نوشته شده‌است.

اولین جدا از کار اپرا، در رسیتال‌های متعدد، آثاری از همسر خود ثمین باغچه‌بان و دوست دیرینش، حسین ناصحی را به اجرا درآورد. در میان این آثار، «درخت سرو» از ثمین و «رقص دردربار شاه سمنگان» از شهرت بیشتری یافته‌است.

مرگ

اولین باغچه‌بان روز نهم آبان ۱۳۸۹ در سن ۸۲ سالگی درگذشت.

 

بیوگرافی منصور + عکس   منصور نام اصلی منصور جعفری ممقانی نام مستعار منصور تولد ۶ مرداد ۱۳۵۰ تهران، ایران ملیت  ایرانی سبک‌ها ...
بیوگرافی معزز ارسوی   مُعزِز اَرسوی (به ترکی استانبولی: Muazzez Ersoy) از خوانندگان ترکیه است. «ارسوی» در زبان ترکی ترکیه یعنی از «تبار جوانمرد». معزز ارسو...
بیوگرافی جمشید + عکس   جمشید نام اصلی جمشید خیری مقدم تولد ۲ مهر ۱۳۵۲ ۲۴ اکتبر ۱۹۷۳ ‏ سنندج محل زندگی لس آنجلس ملیت ایرانی پی...
بیوگرافی آذر محبی ( رامش )   رامش نام اصلی آذر محبی نام مستعار رامش تولد ۲۲ آبان ۱۳۲۵ تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی ...
بیوگرافی حامد نیک پی   حامد نیک پی  (زاده ۱۳۵۶ در تهران) آهنگساز و خواننده ایرانی مقیم آمریکا ست. از وی تا کنون آلبوم‌های "گذر تنها" و "آسوده" و "دیوانه تر"...
بیوگرافی ایمان سیاهپوشان + عکس   ایمان سیاهپوشان نام اصلی ایمان سیاهپوشان تولد ۱۱ خرداد ۱۳۵۶ آبادان ملیت  ایران سبک‌ها بندری سازها نی‌ا...
بیوگرافی ربابه مرادوا   نام اصلی ربابه اشراقی(خلیل قزی) تولد ۲۱ مارس ۱۹۳۰ عالی قاپوی اردبیل ایران ملیت ایرانی‌تبار آذربایجانی سبک‌ها اپرا ف...
بیوگرافی کورس سرهنگ‌ زاده + عکس   کورس سرهنگ‌ زاده نام اصلی کوروس سرهنگ‌ زاده تولد ۱۳۱۶ پاریز ملیت ایرانی   کوروس سرهنگ‌ زاده در سال ...
بیوگرافی کاوه یغمایی   کاوه یغمایی تولد ۱۳۴۷، ۱۹۶۸ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی راک، پاپ   کاوه یغمایی (زادهٔ ۱۹۶۸ میلادی، ته...
بیوگرافی امیر کریمی + عکس   امیر کریمی تولد ١٣٤٩ ملیت ایران سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی   امیر کریمی از خوانندگان ایرانی است. ...
بیوگرافی بیژن کامکار + عکس   بیژن کامکار تولد ۲۸ آذر ۱۳۲۸ سنندج، کردستان ملیت  ایران سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی موسیقی کردی سازها دف رباب...
بیوگرافی پروین کاکس     پروین کاکس (عالی‌پور) خواننده و وکالیست ایرانی است. فعالیت حرفه‌ای پروین عالی‌ پور سابقاً در رادیو اهواز به اجرای برنامه خصوصا...
بیوگرافی افشین + عکس   افشین نام اصلی افشین جعفری نام مستعار افشین تولد ۱۶ اردیبهشت ۱۳۵۷ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی ...
بیوگرافی حسین ابلیس + عکس   حصین نام اصلی حسین رحمتی نام مستعار حصین، حسین ابلیس تولد ۱۳۶۶ ملیت ایرانی سبک‌ها رپ پارسی، هیپ‌هاپ ...
بیوگرافی معزز آباجی   معزز آباجی (ترکی استانبولی: Muazzez Abacı؛ زادهٔ ۱۹۴۷ (۶۷–۶۸ ساله) -->) یک خواننده کلاسیک اهل ترکیه است در زمینه موسیقی ارابسک دستاور...