بیوگرافی لرتا + عکس

بیوگرافی لرتا + عکس

 

لرتا
نام اصلی لرتا هایراپتیان تبریزی
Լորետա Հայրապետեան
زمینه فعالیت تئاتر سینما و تلویزیون
تولد ۱۲۹۰ خورشیدی
۱۹۱۱ (میلادی) محله زرگنده تهران ایران
مرگ ۷ فروردین ۱۳۷۷
۲۸ مارس ۱۹۹۸ وین Vienna اتریش اتریش
ملیت ایرانی ارمنی تبار
پیشه بازیگر
سال‌های فعالیت در تئاتر -۱۳۱۴ در سینما ۱۳۵۳-۱۳۴۹
همسر(ها) عبدالحسین نوشین (۱۳۵۰-۱۳۱۳)
فرزندان کاوه
مدرک تحصیلی رشته تئاتر دانشگاه مسکو

 

لرتا با نام کامل لرتا هایراپتیان تبریزی (به ارمنی: Լորետա Հայրապետեան) (۱۲۹۰ – ۷ فروردین ۱۳۷۷) بازیگر تئاتر و سینما. در ۱۳۳۲ از ایران رفت و سپس در ۱۳۴۲ بازگشت

 

زندگی
لرتا هایراپتیان در سال ۱۲۹۰ در تهران متولد شد به مدرسه ی فرانسوی ژاندارک رفت و از کلاس سوم دبستان خود را به مدرسه روس ها منتقل کرد وارد گوره تئاتری مدرسه شد و در ده سالگی بر صحنه رفت. در چهارده سالگی در نمایشی موزیکال به کارگردانی ساتنیک آقابابیان (ساتو پری) در تئاتر گراند هتل (در نقش یک غنچه گل) ظاهر شد و در پانزده سالگی برای بازی در نمایش های هایک کاراکاش به آموختن زبان فارسی پرداخت. پس از گرفتن دیپلم از مدرسه ی روس ها لرتا فعالیت تئاتری اش را به طور حرفه ای دنبال می کند و به زودی گل سرسبد گروها و مجامع تئاتری دوران خود می شود و در کلوپ موزیکال کمدی اخوان کمدی ایران جامعه ی باربد گروه نکیسا کانون ایران جوان کانون صنعتی مجمع تئاترال تهران همراه با چهره های برجسته ی تئاتر همکاری می کند. در سال ۱۳۱۲ در نمایش های واهرام پاپازیان (کارگردان و بازیگر بزرگ تئاتر ارمنستان و روسیه که به دعوت سازمان شیر و خورشید برای احیاء تئاتر به ایران آمده بود) بازی می کند و در همین سال در سه نمایش (تابلو) از داستان های شاهنامه در جشن هزاره فردوسی (که به همت نوشین و مجتبی مینوی و حسین خیرخواه در کلوب فردوسی برگزار شد به ایفای نقش می پردازد.
در هجده سالگی در تعدادی از نمایش‌های ویلیام شکسپیر به کارگردانی واهرام پاپازیان بازی کرد و در ۱۳۱۴ پس از ازدواج با نوشین فعالیت تئاتری اش را گسترش داد و در کلوب ایران در نمایش اتللو بازی کرد از دیگر نمایش هایی که بازی کرده میتوان به ولپن پرنده آبی و چراغ گاز اشاره کرد.
در سال ۱۳۱۳ با عبدالحسین نوشین (برجسته ترین چهره ی تئاتری وقت) ازدواج می کند. در سال ۱۳۱۶ همراه با نوشین و خیرخواه به جشنواره ی تئاتر مسکو دعوت می شود. در بازگشت به ایران گروه نوشین چندین نمایش (ولپن مستنطق سرنوشت پرنده آبی شنل قرمز) در تئاتر سعدی بر صحنه می برد که لرتا مثل همیشه نقش اول زن را برعهده دارد. در پی کودتا و تعطیلی تئاترها و غارت تئاتر سعدی نوشین دستگیر می شود به زندان می افتد اما ارتباطش را با جریان تئاتر قطع نمی کند. لرتا در این دوره با جمعی از یاران نوشین نمایش نامه هایی را که او در زندان می نوشت یا ترجمه می کرد به اجرا در می آورد. در سال ۱۳۳۲ (پس از خروج پنهانی نوشین از زندان و کشور) لرتا نیز از طریق فرانسه برای پیوستن به او به شوروی رفت و در دوران هجرت (۱۳۳۲ تا ۱۳۴۲) در استودیوی تئاتر هنری مسکو تحصیل کرد. با اعلام ممنوع الورود بودن نوشین لرتا به ایران بازگشت و همراه با همکاران قدیمی تئاتر کسری را تشکیل داد و به عنوان اعلام موجودیت نمایش “گناهکاران بی گناه” را بر صحنه برد.
در دهه پنجاه او به جمع جوانان “کارگاه نمایش” می پیوندد و در چند نمایش (به کارگردانی آربی آوانسیان ایرج انور و داریوش فرهنگ) بازی می کند. به افتخار پنجاه سال خدمت تئاتری سالن چارسو (در مجتمع تئاتر شهر) با اجرای نمایش “خلوت خفتگان” (به کارگردانی آربی آوانسیان و بازی لرتا و سوسن تسلیمی) به نام لرتا افتتاح می شود و …
لرتا هایراپتیان بدون تردید در قلمرو تئاتر حضوری تاریخی دارد و به وِیژه پس از همفکری و همکاری با نوشین زندگی او با حساس ترین و مهم ترین برهه ی تاریخ سیاسی تئاتر معاصر ایران گره خورده است اما حضور او در سینمای ایران بیشتر شبیه به یک زنگ تفریح است.
نخستین فبلمش را در ۱۳۴۹ نام به شب اعدام (داود ملاپور) بازی کرد و سپس در پنج فیلم دیگر حضور یافت که همگی در سال‌های ۱۳۵۰ و ۱۳۵۱ تولید شدند که از آن جمله همای سعادت به عنوان یک محصول مشترک با هند و اسرار گنج دره جنی به کارگردانی ابراهیم گلستان قابل اشاره اند. هم چنین در فیلم احساس داغ و معرکه نیز با کارگردان ارمنی روبیک زادوریان همکاری کرد . مجموعه تلویزیونی خسرو میرزای دوم (نصرت کریمی) آخرین کار تصویری این بانوی بازیگر است.
در ۱۳۵۸ همراه تنها پسرش کاوه از ایران مهاجرت کرد و سال‌های آخر عمرش را در وین-اتریش گذراند در ۱۳۷۷ درگذشت

 

آثار
نمایش ها
عمده نمایش های لرتا عبارتند از:

اتللو (۱۳۱۴)
ازدواج به سبک ایتالیائی
اودیپوس شهریار
اوژنی گرانده
بادبزن خانم ویندرمیر
پرنده آبی
پیراهن ابریشمی
تاجر ونیزی
توپاز
چراغ گاز
دو جلاد
سرگذشت وشمگیر
شنل قرمز
عشق و اتفاق
گناهکاران بی گناه
مردم
مستطق
ولپن

 

سینمایی

ردیف نام فیلم سال کارگردان
۱ شب اعدام ۱۳۴۹ داوود ملاپور
۲ احساس داغ ۱۳۵۰ روبیک زادوریان
۳ معرکه ۱۳۵۰ روبیک زادوریان
۴ همای سعادت ۱۳۵۰ فابی چاناکیا
۵ باشرف‌ها ۱۳۵۱ قدرت الله بزرگی
۶ اسرار گنج دره جنی ۱۳۵۳ ابراهیم گلستان

 

 

بیوگرافی گوئینت پالترو     نام اصلی گوئینت کِیت پالترو زمینه فعالیت سینما تولد ۲۷ سپتامبر ۱۹۷۲ لس‌آنجلس، کالیفرنیا ملیت  ایالات م...
بیوگرافی سیامک صفری + عکس   سیامک صفری زمینه فعالیت بازیگر تولد 1343 تهران ملیت ایرانی همسر(ها) بتول علیزاده میناب   سیامک صفری بازیگر تئاتر و تلویز...
بیوگرافی کاترینا کایف   کاترینا کایف (به انگلیسی: Katrina Kaif) (زاده ۱۶ ژولای ۱۹۸۴ با نام کاترینا تورگوت) بازیگر هندی بریتانیایی و مدل سابق که در فیلم‌های هندی...
بیوگرافی شهره لرستانی + عکس   شهره لرستانی نام اصلی شهره صالحی لرستانی زمینه فعالیت بازیگر، فیلم‌نامه‌نویس تولد ‎۲۶ مهر ۱۳۴۵ خرم آباد ملیت ایرانی سال‌های فعالیت...
بیوگرافی مهسا کرامتی + عکس   مهسا کرامتی زمینه فعالیت سینما و تلویزیون تولد ۱۳۶۳ تهران ملیت  ایران پیشه بازیگر سال‌های فعالیت ۱۳۶۵ ...
بیوگرافی فرهاد آئیش + عکس   فرهاد آئیش زمینه فعالیت تئاتر: بازیگر، کارگردان و نویسنده سینما: بازیگر تولد ۱۳۳۱ ملیت  ایرانی سال‌های فعالیت ۱۳۷۹ تا کنون همسر(ها...
بیوگرافی رامین کریملو + عکس   رامین کریملو زمینه فعالیت خواننده و بازیگر تولد ۲۸ شهریور ۱۳۵۷ ۱۹ سپتامبر ۱۹۷۸ ‏(۳۶ سال) تهران، ایران ملیت ایرانی - کانادایی &nb...
بیوگرافی کتی بیتس     نام اصلی کاترین دویل بیتس زمینه فعالیت سینما تولد ۲۸ ژوئن ۱۹۴۸ ممفیس، تنسی ملیت آمریکایی پیشه باز...
بیوگرافی فریبا کوثری + عکس       فریبا کوثری زمینه فعالیت بازیگر سینما ، تلویزیون و تئاتر تولد ۱ آذر ۱۳۴۵ ۲۲ نوامبر ۱۹۶۶ ‏زاهدان ، ا...
بیوگرافی مری آپیک + عکس   مری آپیک زمینه فعالیت سینما ، تئاتر تولد ۱۳۳۳ یا ۱۳۳۶ تهران والدین آپیک یوسفیان (مادر) بازیگر سینما محل زندگی...
بیوگرافی گرشا رئوفی + عکس   گرشا رئوفی نام اصلی گرشاب رئوفی زمینه فعالیت بازیگر تولد ۱۳۱۲ ۱۹۳۳ تهران، ایران مرگ ۱۷ آذر ۱۳۸۶ ۸ دسامبر ۲۰۰۷ بیمارستان شهدای تج...
بیوگرافی کیت بلانشت     نام اصلی کاترین الیز بلانشت تولد ۱۴ مهٔ ۱۹۶۹ ملبورن، استرالیا ملیت  استرالیایی پیشه بازیگر تهیه کننده ...
بیوگرافی تقی ظهوری + عکس   زمینه فعالیت سینما ، تئاتر ، آواز تولد ۱ بهمن ۱۲۹۱ تهران مرگ ۹ اسفند ۱۳۷۰ تهران مدفن امامزاده طاهر کرج ملیت ایرانی پیشه بازیگر ، دو...
بیوگرافی عصمت صفوی + عکس   عصمت صفوی نام اصلی عصمت السادات صفوی گلپایگانی زمینه فعالیت سینما تولد ۱۲۸۱ تهران مرگ  ۱۳۵۳تهران ملیت ...
بیوگرافی پرویز پورحسینی + عکس بیوگرافی پرویز پورحسینی + عکس پرویز پورحسینی زمینه فعالیت بازیگر تولد ۲۰ شهریور ۱۳۲۰ تهران ملیت ایرانی   پورحسینی پرویز (زاده ۱۳...