بیوگرافی صمصام‌ الدوله دیلمی

صمصام‌ الدوله دیلمی آرامگاه صمصام‌ الدوله دیلمی کجاست؟ دلیل مرگ صمصام‌ الدوله دیلمی تحقیق در مورد صمصام‌ الدوله دیلمی دین و مذهب صمصام‌ الدوله دیلمی نام اصلی صمصام‌ الدوله دیلمی

 

صمصام‌الدوله دیلمی (درگذشتهٔ ذی‌الحجه ۳۸۸ در ایران) دومین پسر عضدالدوله دیلمی و از امیران آل بویه بود. نام اصلی او ابوکالیجار مرزبان می‌باشد و لقب صمصام‌الدوله توسط خلیفه، الطائع به او داده شد.

زندگی

آغاز حکومت

با مرگ عضدالدوله در شوال ۳۷۲ قمری (مارس ۹۸۳ میلادی)، از آنجایی که وی جانشینی برای خود تعیین نکرده بود بزرگان قوم اعلام وفاتش را برای سه ماه به تعویق انداختند تا فرزندش ابوکالیجار مرزبان حاضر گردید و از خلیفه الطائع خواستند برای او فرمان صادر و لوازم سلطنت از قبیل خلعت و لواء و القاب را به او عطا کند. خلیفه پذیرفت و در محرم ۳۷۳ ق (ژوئن ۹۸۳ م) او را «صمصام‌الدوله» لقب داد. سپس مرگ عضدالدوله را آشکار ساختند و طبق وصیت او جسدش را در نجف به خاک سپردند.

اختلاف با شرف‌الدوله

با امارت صمصام الدوله، چون برادر دیگرش شیردل (ملقب به شرف‌الدوله) که از جانب عضدالدوله والی کرمان بود از مرگ پدر مطلع شد رهسپار فارس گردید و آنجا را به تصرف درآورد. پس از آن سپاهی را که صمصام‌الدوله به جنگ او فرستاده بود شکست داد. در سال ۳۷۵ یکی از سرداران بزرگ دیلمی به نام اَسوار به مخالفت با صمصام‌الدوله برخاست و بسیاری از سپاهیان به او پیوستند. آنان تصمیم گرفتند که از شرف‌الدوله فرمانبرداری کنند و ابونصر (ملقب به بهاءالدوله پسر سوم عضدالدوله که پانزده سال داشت) را به نیابت از طرف شرف‌الدوله در بغداد به فرمانروایی برسانند. اما چنین نشد و صمصام‌الدوله یکی از سرداران خود به نام فولاد زماندار را به جنگ اسوار فرستاد و او را شکست داد و ابونصر برادر کوچکتر خود را اسیر کرد و به زندان انداخت.

در همین سال شرف‌الدوله از شیراز به قصد اهواز بیرون آمد و آنجا را تصرف کرد. سپس بصره را نیز به دست آورد. چون صمصام‌الدوله از این موضوع آگاه شد به او پیشنهاد آشتی داد و دو برادر در ماه صفر سال ۳۷۵ قمری (ژوئن ۹۸۶) با یکدیگر پیمان بستند و شرط کردند که در عراق به نام شرف‌الدوله خطبه خوانده شود و صمصام‌الدوله در آنجا باقی بماند (به نیابت از طرف شرف‌الدوله) و شرف‌الدوله بر فارس و خوزستان و بصره حکومت کند و ابونصر از زندان آزاد گردد.

چندی بعد شرف‌الدوله به قصد تصرف بغداد به راه افتاد. سپاه صمصام‌الدوله هم از فرمان او سرپیچی کردند. وی ناگزیر با خواص خود نزد شرف‌الدوله رفت؛ اما به محض اینکه از مجلس او بیرون آمد، دستگیر شد. شرف‌الدوله در رمضان سال ۳۷۶ (ژانویه ۹۸۷) در حالی که صمصام‌الدوله را به بند کشیده بود وارد بغداد شد.

اختلاف با بهاءالدوله

شرف‌الدوله در اول جمادی‌الثانی ۳۷۹ (۶ سپتامبر ۹۸۹) درگذشت. وی در اوج بیماری فرمان کور کردن صمصام‌الدوله را صادر کرد که دستور او پس از مرگش انجام شد. پس از شرف‌الدوله برادر نوزده ساله‌اش ابونصر ملقب به بهاءالدوله به جای او نشست. بهاءالدوله از همان اوان امارت مواجه با مخالفت برادر بزرگترش صمصام‌الدوله شد. که علی‌رغم نابینایی، در فارس به طلب قدرت برخاسته بود و طالب سهم خود از قلمرو پدر بود. در سال ۳۸۰ بهاءالدوله به قصد تصرف فارس به خوزستان رفت و از آنجا وارد ارجان شد. پس از آن با سپاه صمصام‌الدوله به جنگ پرداخت و شکست خورد. آن دو سرانجام پیمانی بستند و قرار شد که فارس و ارجان متعلق به صمصام‌الدوله باشد و خوزستان و عراق متعلق به بهاءالدوله.

در سال ۳۸۲ چون صمصام‌الدوله اطلاع یافت که بهاءالئوله در نهان برای تصرف فارس آماده می‌شود، بر او پیشدستی کرد و خوزستان را به تصرف درآورد. این مناقشات تا سال ۳۸۶ ادامه یافت. در آن زمان فخرالدوله دیلمی نیز در ری فرمانروایی می‌کرد. بنابراین قلمرو آل بویه عملاً به سه سرزمین مستقل با سه امیر تقسیم شده بود.

سرانجام

در پایان قرن چهارم قمری (ده میلادی) ناآرامی و آشوب عراق و فارس را در بر گرفته بود. در سال ۳۸۸ (۹۹۸) صمصام‌الدوله به خوزستان حمله و بصره را اشغال کرد. بهاءالدوله و متحدانش بصره را پس گرفتند اما نتوانستند به پیروزی قطعی در مقابل صمصام‌الدوله دست یابند.

صمصام‌الدوله سرانجام در ذی‌الحجه ۳۸۸ (نوامبر ۹۹۸) در نزدیکی شیراز و توسط پسران عزالدوله بختیار کشته شد.

 

بیوگرافی عمرو لیث   عمرو لیث امیر صفاری دوران ۲۶۵-۲۸۷ (قمری) مرگ ۲۸۹ (قمری) محل مرگ بغداد پیش از طاهر بن محمد بن عمرولیث پ...
بیوگرافی سورنا   مقاله درباره سورنا دلیل مرگ سورنا نام اصلی سورنا سورنا مقاله در مورد سورنا زندگی نامه کامل سورنا سورنا در چه قرنی می زیست؟ تحقیق...
بیوگرافی بابک خرمدین بابک خرمدین زندگی نامه بابک خرمدین آرامگاه بابک خرمدین زندگی نامه کامل بابک خرمدین نام اصلی بابک خرمدین مقاله درباره بابک خرمدین مرگ بابک خر...
بیوگرافی شروین یکم   شروین یکم فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۷۷۱-۷۹۷ (میلادی) مرگ ۷۹۷ (میلادی) پیش از شهریار پسر شروین پس از ...
بیوگرافی هخامنش جد کوروش کبیر مقاله درباره هخامنش تحقیق در مورد هخامنش هخامنش در چه قرنی می زیست؟ عکس هخامنش هخامنش تحقیق درباره هخامنش همسر و فرزندان هخامنش بیوگرافی کامل ...
بیوگرافی عباس میرزا تحقیق در مورد عباس ميرزا عکس عباس ميرزا زندگی نامه عباس ميرزا لقب و القاب عباس ميرزا نام اصلی عباس ميرزا عباس ميرزا کی بود؟ بیوگرافی عباس مي...
بیوگرافی سبکتگین   ابو منصور سَبُکتَکین ملقب به ناصرالدین یکی از فرمانروایان غزنوی بود که در نیمهٔ دوم قرن چهارم هجری می‌زیست. او یکی از غلامان ترک‌تبار آلپ تک...
بیوگرافی شاه منصور   واپسین پادشاه سلسلهٔ آل مظفر که در سال ۷۹۵ (قمری) در نبرد با تیمور لنگ کشته شد و با مرگ وی، سلطنت آل مظفر به سرانجام خود رسید. زندگی نامه ...
بیوگرافی سهراب دوم باوندی   سهراب دوم فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۷۵۲-۷۷۱ (میلادی) مرگ پیش از شروین یکم باوندی پس از مهرمردان باوند...
بیوگرافی یزدگرد یکم ساسانی   یزدگرد یکم شاهنشاه ساسانی دوران ۳۹۹ میلادی - ۴۲۰ میلادی مرگ ۴۲۰ میلادی پیش از بهرام گور پس از بهرام چهارم ...
بیوگرافی شهریار یکم باوندی     شهریار یکم فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۷۹۷-۸۲۵ (میلادی) مرگ ۲۱۰ (قمری) ۸۲۵ (میلادی) پس از شروین یکم...
بیوگرافی سلطان محمود غزنوی   ابوالقاسم محمود بن سبکتکین (۳۶۰ ه‍.ق.-۴۲۱ ه‍.ق.)، ملقب به سیف‌الدوله، یمین‌الدوله، امین‌الملة، غازی و مشهور به سلطان محمود غزنوی پادشاه ...
بیوگرافی ارشک شاه هخامنشی   ارشک (شاه هخامنشی) دوران ۳۳۸ تا ۳۳۶ پیش از میلاد (۲ سال) تاجگذاری ۳۳۸ پیش از میلاد زادگاه ایران مرگ ۳۳۶ پیش از م...
بیوگرافی نوح یکم سامانی |  تحقیق در مورد نوح یکم سامانی |  نوح یکم سامانی در چه قرنی می زیست؟ |  نوح یکم سامانی اهل کجا بود؟ |  بیوگرافی کامل نوح یکم سامانی |  تحقیق درباره نوح یکم سا...
بیوگرافی سلطان‌الدوله دیلمی   سلطان‌الدوله دیلمی (درگذشتهٔ شوال ۴۱۵ هجری قمری در شیراز) پسر بهاءالدوله دیلمی و از امیران آل بویه بود که پس از مرگ پدرش جانشین وی شد. زندگ...