بیوگرافی حبش حاسب

 

حبش حاسب زادهٔ مرو (اکنون ماری، جمهوری ترکمنستان) در بغداد برآمد، و در اثنای ۸۶۴ تا ۸۷۴ میلادی [ ۲۵۰ – ۲۶۰ ه. ق ] در حدود صد سالگی درگذشت. منجم ایرانی زمان مأمون و معتصم بود.(۱) ریاضی‌دان و اخترشناس.

نام کامل او احمدبن عبدالله مروزی حبش حاسب و در بعضی از منابع حبش‌بن حاسب نوشته شده‌است.

زندگی

از زندگی حاسب، حتا از سال تولد یا تاریخ دقیق درگذشت او اطلاعی در دست نیست. فقط می‌دانیم او در اوایل قرن سوم هجری خورشیدی در بغداد به عنوان ستاره‌شناس فعالیت می‌کرده‌است. و البته زیج‌های فراوانی از او به دست آمده‌است. و در اواخر قرن نهم میلادی درگذشت است

ستاره‌شناسی

  1. کار مجدد در مورد سند هند
  2. زیج ممتحن، این اثر شناخته شده‌ترین کار او است، که بر پایهٔ کار بطلمیوس قرار دارد و مبتنی بر رصدهای خود حبش است.
  3. شاه زیج، کوتاه‌ترین او
  4. زیج دمشق
  5. زیج مامونی یا زیج عربی-زیج اخیر و زیج دمشق، به جای آن که بر مبنای گاه‌شماری یزدگردی یا سلوکی باشند، مبتنی بر تقویم هجری هستند
  6. دربارهٔ رخامات و اندازه‌گیری‌ها
  7. دربارهٔ کرات آسمانی
  8. دربارهٔ اسطرلاب
  9. دربارهٔ سطوح مورب و عمودی
  10. دربارهٔ فواصل اختران.

کارهای دیگر حبش در زمینهٔ اخترشناسی مشتمل بودند بر نظریه‌های مربوط به خورشید، ماه، و سیاره‌ها، عرض جغرافیایی ماه و سیاره‌ها؛ نظریهٔ اختلاف منظر، و نظریهٔ قابلیت رویت.

مثلثات

حبش برای حل مسائل اخترشناسی کروی، تبدیل مختصات، اندازه‌گیری‌های زمان، و بسیاری مسایل دیگر به مثلثات روی آورد و با تعریف جیب (سینوس) و تنظیم جدول مماس و ابداع نسبتی به نام ظلٌ که امروزه تانژانت گفته می‌شود و سرانجام تهیه جداول معادلات اخترشناسی معیار به دست می‌دهد. حاسب اولین کسی است که جدوالی برای تابع‌های سینوس و تانژانت تهیه کرد او در حدود سال ۸۵۰ میلادی در زیج خود جدولی برای تابع‌های سینوس و تانژانت تهیه کرد. اختلاف بین دو درجه متوالی برای سینوس‌ها و تانژانت‌ها یک درجه بود و در هر دو مورد نتایج تا سه رقم شصت‌گانی درست بود.

 

پرویز جبل عاملی کیست؟ زندگی نامه کامل پرویز جبل عاملی پرویز جبل عاملی اهل کجاست؟ پرویز جبل عاملی عکس همسر و فرزندان پرویز جبل عاملی دانشگاه پرو...
بیوگرافی گوتفرید لایبنیتس   گوتفرید ویلهلم فون لایب‌نیتس (به آلمانی: Gottfried Wilhelm Leibniz) ‏ (۱۶۴۶ - ۱۷۱۶)، فیلسوف، ریاضیدان و فیزیک‌دان آلمانی بود که همچنین ن...
بیوگرافی ابن مسکویه   ابوعلی احمد بن محمد بن یعقوب مَسکَوَیه رازی(۳۲۶ - ۴۲۱ هجری) از اهالی ری بود (بخشِ آخرِ این نام، مانند آخرِ نام‌های سیبویه و ابن بابویه تلفظ ...
بیوگرافی گالیلئو گالیله   گالیلئو گالیله (به ایتالیایی: Galileo Galilei)‏ (۱۵ فوریهٔ ۱۵۶۴ - ۸ ژانویهٔ ۱۶۴۲) دانشمند و مخترع سرشناس ایتالیایی در سده‌های ۱۶ و ۱۷ می...
بیوگرافی ساموئل مورس   ساموئل فاینلی بریس مورس (به انگلیسی: Samuel Finley Breese Morse) (زاده ۲۷ آوریل ۱۷۹۱ - درگذشته ۲ آوریل ۱۸۷۲) نقاش آمریکایی و ابداعگر کد ...
بیوگرافی دکتر محمد فرهادی محمد فرهادی در سال ۱۳۲۸ در شاهرود متولد شد. او در سال ۱۳۴۷ در دانشگاه فردوسی مشهد پذیرفته شد و دوره طب عمومی و تخصصی را در این دانشگاه سپری کرد و در س...
بیوگرافی عبدالملک شیرازی ابوالحسن عبدالملک بن محمد شیرازی‌، ریاضیدان و اخترشناس مسلمان اهل ایران که در نیمه‌ٴ دوم سده‌ٴ دوازدهم‌ میلادی برآمد. او مخروطات آپولونیوس را، براس...
بیوگرافی آندره ماری آمپر   آندره-ماری آمپِر (به فرانسوی: André-Marie Ampère) ‏(۲۰ ژانویه ۱۷۷۵ - ۱۰ ژوئن ۱۸۳۶ میلادی) ریاضیدان، فیزیکدان و مکتشف فرانسوی است. وی به‌...
بیوگرافی آلبرت اینشتین   آلبرت آینشتاین به تلفظ صحیح آلمانی، ولی معروف به انیشتن، انیشتین و اینشتین در ایران (به آلمانی: Albert Einstein) (زاده ۱۴ مارس ۱۸۷۹ - در...
بیوگرافی فیثاغورس   پیتاگوراس، فیثاغورس یا فیثاغورث (به یونانی: Πυθαγόρας) فیلسوف و ریاضیدان یونان باستان (۵۶۹–۵۰۰ پیش از میلاد) بود. او نخستین کسی بود که ت...
بیوگرافی استیو جابز   استیون پاول جابز (به انگلیسی: Steven Paul Jobs) (زادهٔ ۲۴ فوریهٔ ۱۹۵۵ در سان‌فرانسیسکو — درگذشتهٔ ۵ اکتبر ۲۰۱۱ در پالوآلتو) کارآفرین، مخ...
بیوگرافی فرزاد سلیمی   فرزاد سلیمی (۱۳۴۰ در لاهیجان)، آموزگار و مخترع ایرانی است. سلیمی مدرک کارشناسی ارشد خود را در دهه شصت از دانشگاه تهران دریافت نمود. وی از...
بیوگرافی دکتر حمید رضا خزاعی   دکتر حمید رضا خزاعی زادروز شهریور ماه ۱۳۴۵  بیرجند محل زندگی بیرجند وتهران و فرانسه- کانادا -آمریکا ملیت ایرانی پ...
بیوگرافی حاکم حسکانی   نام: عبید الله بن عبد الله حسکانی عنوان: حاکم حسکانی زادروز: مرگ: ۴۹۰قمری/ ۱۰۹۷ میلادی در نیشابور تبار: عرب ای...
بیوگرافی آندرس سلسیوس   آندرس سلسیوس (به سوئدی: Anders Celsius) ‏ (۱۷۴۴-۱۷۰۱) در خانواده تحصیل کرده‌ای به دنیا آمد. پدر و پدربزرگش ریاضیدان بودند. وی به مطالعه ...