بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی ماهسون قرمزی‌ گل   محسون کرمزیگول (به ترکی استانبولی: Mahsun Kırmızıgül) محسون کرمزیگول خواننده و کارگردان مسلمان مشهور کردتبار-زازاتبار ترکیه می‌باشد که ت...
بیوگرافی مریم ابراهیم‌ پور   مریم ابراهیم‌ پور تولد ۱۳۴۷ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی سازها ویلن قیچک وب‌گاه maryamebrahim...
بیوگرافی محمد اصفهانی + عکس     محمد اصفهانی محمدمهدی واعظی‌اصفهانی زادروز ۱۴ تیر ۱۳۴۵ ۵ ژوئیه ۱۹۶۶ تهران، ایران محل زندگی تهران ...
بیوگرافی شمسی اشتری ( نلی )   نام اصلی شمسی اشتری نام مستعار نلی تولد ۱۳۳۴ تهران ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ   شمسی اشتری با نا...
بیوگرافی جوجو خواننده   نام اصلی جوانا نوئل بلاگدِن لِوِسکه نام مستعار جوجو تولد ۲۰ دسامبر ۱۹۹۰ ‏ ورمانت ملیت  آمریکایی سبک‌(ها) پا...
بیوگرافی رحیم شهریاری + عکس   رحیم شهریاری آقباش نام اصلی رحیم شهریاری تولد ۱۳۴۹ محله شنب غازان تبریز ملیت ایرانی سازها آکاردئون &...
بیوگرافی سامی بیگی + عکس   سامی بیگی نام اصلی سامان اسحاق بیگی نام مستعار سامی بیگی تولد ۱۳۶۱ آذر ۳ (31 سال) ملیت  ایران سبک‌ها پ...
بیوگرافی عباس قادری + عکس   عباس قادری نام اصلی عباس قادری تولد ۲۶ شهریور ۱۳۲۶ ۱۸ سپتامبر ۱۹۴۷ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی مردمی &...
بیوگرافی مانیکا جلیلی   مانیکا جلیلی ملیت  ایالات متحده آمریکا سبک‌ها موسیقی ایرانی و موسیقی محلی ایران   مونیکا جلیلی (تلفظ آمری...
بیوگرافی سعید مدرس + عکس   سعید مدرس تولد ۱ مرداد ۱۳۵۶ ۲۳ ژوئیهٔ ۱۹۷۷ ملیت  ایران سبک‌ها موسیقی الکترونیک، موسیقی پاپ ایرانی سازها گیت...
بیوگرافی اعظم علی   نام اصلی اعظم علی تولد ۱۹۷۰ تهران، ایران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی ملل سازها سنتور، دف، تنبور هندی &...
بیوگرافی و عکس های مرتضی پاشایی نام: مرتضی  نام خانوادگی: پاشایی تاریخ تولد: 1363/5/20 تاریخ غروب: 1393/8/23 تحصیلات: دانشجوی گرافیک ----------------------------...
بیوگرافی کورس سرهنگ‌ زاده + عکس   کورس سرهنگ‌ زاده نام اصلی کوروس سرهنگ‌ زاده تولد ۱۳۱۶ پاریز ملیت ایرانی   کوروس سرهنگ‌ زاده در سال ...
بیوگرافی فاخره صبا   فاخره صبا تولد ۱۲۹۹آبادان ایران ملیت ایرانی مرگ ۲۲ تیر ۱۳۸۶ سبک‌ها کلاسیک   فاخره صبا (زاده ...
بیوگرافی محمد رضا شجریان + عکس   محمد رضا شجریان نام اصلی محمد رضا شجریان نام مستعار سیاوش بیدگانی (تا قبل از دهه ۵۰) تولد ۱ مهر ۱۳۱۹ مشهد ۲۳ سپتا...