بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی هانا کامکار     نام اصلی هانا کامکار تولد ۱۳۵۹ تهران، ایران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی سازها دف س...
بیوگرافی سلنا گومز   نام اصلی سلنا ماری گومز تولد ۲۲ ژوئیهٔ ۱۹۹۲ ملیت  ایالات متحده آمریکا سبک‌(ها) پاپ، موسیقی رقص، الکتروپاپ، داب‌اس...
بیوگرافی عرفان + عکس   عرفان نام اصلی عرفان حاج‌ رسولی‌ها نام مستعار عرفان تولد ۳ اوت ۱۹۸۳ ‏(۳۱ سال) ۱۲ مرداد ۱۳۶۲ اصفهان ملیت  ای...
بیوگرافی کریستف رضاعی + عکس   کریستف رضاعی تولد ۱۹۶۶  تولوز فرانسه ملیت فرانسوی-ایرانی سبک‌ها موسیقی متن فیلم سازها پیانو   ...
بیوگرافی تارا تیبا + عکس   تارا تیبا تولد ۱۳۶۳ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی سازها پیانو، ویلون   تارا تیبا، خوا...
بیوگرافی رشید وطن‌ دوست رشید وطن‌ دوست (زاده ۱۳۲۴ در تبریز) خواننده ایرانی است. رشید وطن‌ دوست در اسفند ۱۳۲۴ در شهر تبریز به دنیا آمد. وی پس از اخذ دیپلم در تبریز به ت...
بیوگرافی جلال همتی   جلال همتی ملیت  ایران مرگ مهر ۱۳۸۵ خورشیدی لوس آنجلس سال‌های فعالیت از دهه ۱۳۴۰ تا ۱۳۸۵   جلال همتی...
بیوگرافی سوسن دیهیم   سوسن دیهیم تولد تهران ملیت ایران سبک‌ها موسیقی تجربی سال‌های فعالیت از ۱۳۶۵   سوسن دیهی...
بیوگرافی سپیده افشار ( سپیده )   نام اصلی سپیده افشار نام مستعار سپیده تولد ۲۴ دی ۱۳۵۴ اصفهان ملیت ایرانی-آمریکایی سبک‌ها موسیقی پاپ، موسیقی...
بیوگرافی شهین دخت شبیری   شهین دخت شبیری بانوی خواننده ایرانی و یکی از شاگردان علی تجویدی می‌باشد که از اویل دهه ۱۳۴۰ همکاری خود را با رادیو شروع کرد، و شاخه گل ۱...
بیوگرافی ایرج + عکس   ایرج نام اصلی حسین خواجه‌ امیری نام مستعار ایرج تولد ۱۱ دی ۱۳۱۱ شهر خالدآباد نطنز اصفهان ملیت ایرانی سب...
بیوگرافی جو جوناس   نام اصلی ژوزف آدام جوناس نام مستعار دی جی دنجر تولد ۱۵ اوت ۱۹۸۹ ‏ کازا گرانده، آریزونا، ایالات متحده ملیت  ویکاف،...
بیوگرافی فتانه گودرزی     نام اصلی فتانه گودرزی نام مستعار فتانه ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ   فتانه خواننده پاپ ایرانی است...
بیوگرافی جنیفر لوپز Jennifer Lynn Lopez بیوگرافی جنیفر لوپز Jennifer Lynn Lopez نام: جنیفر لین لوپز نام مستعار: جی لو  تاریخ تولد: 24 ژوئیهٔ 1969 ‏ محل تولد: لس آنجلس، کالیفرنیا ...
بیوگرافی نجمه تجدد   نجمه تجدد تولد ۱۳۳۰ سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی سازها سه تار   نجمه تجدد (۱۳۳۰ تهران) از خوانندگان زن ایر...