بیوگرافی لرتا + عکس

بیوگرافی لرتا + عکس

 

لرتا
نام اصلی لرتا هایراپتیان تبریزی
Լորետա Հայրապետեան
زمینه فعالیت تئاتر سینما و تلویزیون
تولد ۱۲۹۰ خورشیدی
۱۹۱۱ (میلادی) محله زرگنده تهران ایران
مرگ ۷ فروردین ۱۳۷۷
۲۸ مارس ۱۹۹۸ وین Vienna اتریش اتریش
ملیت ایرانی ارمنی تبار
پیشه بازیگر
سال‌های فعالیت در تئاتر -۱۳۱۴ در سینما ۱۳۵۳-۱۳۴۹
همسر(ها) عبدالحسین نوشین (۱۳۵۰-۱۳۱۳)
فرزندان کاوه
مدرک تحصیلی رشته تئاتر دانشگاه مسکو

 

لرتا با نام کامل لرتا هایراپتیان تبریزی (به ارمنی: Լորետա Հայրապետեան) (۱۲۹۰ – ۷ فروردین ۱۳۷۷) بازیگر تئاتر و سینما. در ۱۳۳۲ از ایران رفت و سپس در ۱۳۴۲ بازگشت

 

زندگی
لرتا هایراپتیان در سال ۱۲۹۰ در تهران متولد شد به مدرسه ی فرانسوی ژاندارک رفت و از کلاس سوم دبستان خود را به مدرسه روس ها منتقل کرد وارد گوره تئاتری مدرسه شد و در ده سالگی بر صحنه رفت. در چهارده سالگی در نمایشی موزیکال به کارگردانی ساتنیک آقابابیان (ساتو پری) در تئاتر گراند هتل (در نقش یک غنچه گل) ظاهر شد و در پانزده سالگی برای بازی در نمایش های هایک کاراکاش به آموختن زبان فارسی پرداخت. پس از گرفتن دیپلم از مدرسه ی روس ها لرتا فعالیت تئاتری اش را به طور حرفه ای دنبال می کند و به زودی گل سرسبد گروها و مجامع تئاتری دوران خود می شود و در کلوپ موزیکال کمدی اخوان کمدی ایران جامعه ی باربد گروه نکیسا کانون ایران جوان کانون صنعتی مجمع تئاترال تهران همراه با چهره های برجسته ی تئاتر همکاری می کند. در سال ۱۳۱۲ در نمایش های واهرام پاپازیان (کارگردان و بازیگر بزرگ تئاتر ارمنستان و روسیه که به دعوت سازمان شیر و خورشید برای احیاء تئاتر به ایران آمده بود) بازی می کند و در همین سال در سه نمایش (تابلو) از داستان های شاهنامه در جشن هزاره فردوسی (که به همت نوشین و مجتبی مینوی و حسین خیرخواه در کلوب فردوسی برگزار شد به ایفای نقش می پردازد.
در هجده سالگی در تعدادی از نمایش‌های ویلیام شکسپیر به کارگردانی واهرام پاپازیان بازی کرد و در ۱۳۱۴ پس از ازدواج با نوشین فعالیت تئاتری اش را گسترش داد و در کلوب ایران در نمایش اتللو بازی کرد از دیگر نمایش هایی که بازی کرده میتوان به ولپن پرنده آبی و چراغ گاز اشاره کرد.
در سال ۱۳۱۳ با عبدالحسین نوشین (برجسته ترین چهره ی تئاتری وقت) ازدواج می کند. در سال ۱۳۱۶ همراه با نوشین و خیرخواه به جشنواره ی تئاتر مسکو دعوت می شود. در بازگشت به ایران گروه نوشین چندین نمایش (ولپن مستنطق سرنوشت پرنده آبی شنل قرمز) در تئاتر سعدی بر صحنه می برد که لرتا مثل همیشه نقش اول زن را برعهده دارد. در پی کودتا و تعطیلی تئاترها و غارت تئاتر سعدی نوشین دستگیر می شود به زندان می افتد اما ارتباطش را با جریان تئاتر قطع نمی کند. لرتا در این دوره با جمعی از یاران نوشین نمایش نامه هایی را که او در زندان می نوشت یا ترجمه می کرد به اجرا در می آورد. در سال ۱۳۳۲ (پس از خروج پنهانی نوشین از زندان و کشور) لرتا نیز از طریق فرانسه برای پیوستن به او به شوروی رفت و در دوران هجرت (۱۳۳۲ تا ۱۳۴۲) در استودیوی تئاتر هنری مسکو تحصیل کرد. با اعلام ممنوع الورود بودن نوشین لرتا به ایران بازگشت و همراه با همکاران قدیمی تئاتر کسری را تشکیل داد و به عنوان اعلام موجودیت نمایش “گناهکاران بی گناه” را بر صحنه برد.
در دهه پنجاه او به جمع جوانان “کارگاه نمایش” می پیوندد و در چند نمایش (به کارگردانی آربی آوانسیان ایرج انور و داریوش فرهنگ) بازی می کند. به افتخار پنجاه سال خدمت تئاتری سالن چارسو (در مجتمع تئاتر شهر) با اجرای نمایش “خلوت خفتگان” (به کارگردانی آربی آوانسیان و بازی لرتا و سوسن تسلیمی) به نام لرتا افتتاح می شود و …
لرتا هایراپتیان بدون تردید در قلمرو تئاتر حضوری تاریخی دارد و به وِیژه پس از همفکری و همکاری با نوشین زندگی او با حساس ترین و مهم ترین برهه ی تاریخ سیاسی تئاتر معاصر ایران گره خورده است اما حضور او در سینمای ایران بیشتر شبیه به یک زنگ تفریح است.
نخستین فبلمش را در ۱۳۴۹ نام به شب اعدام (داود ملاپور) بازی کرد و سپس در پنج فیلم دیگر حضور یافت که همگی در سال‌های ۱۳۵۰ و ۱۳۵۱ تولید شدند که از آن جمله همای سعادت به عنوان یک محصول مشترک با هند و اسرار گنج دره جنی به کارگردانی ابراهیم گلستان قابل اشاره اند. هم چنین در فیلم احساس داغ و معرکه نیز با کارگردان ارمنی روبیک زادوریان همکاری کرد . مجموعه تلویزیونی خسرو میرزای دوم (نصرت کریمی) آخرین کار تصویری این بانوی بازیگر است.
در ۱۳۵۸ همراه تنها پسرش کاوه از ایران مهاجرت کرد و سال‌های آخر عمرش را در وین-اتریش گذراند در ۱۳۷۷ درگذشت

 

آثار
نمایش ها
عمده نمایش های لرتا عبارتند از:

اتللو (۱۳۱۴)
ازدواج به سبک ایتالیائی
اودیپوس شهریار
اوژنی گرانده
بادبزن خانم ویندرمیر
پرنده آبی
پیراهن ابریشمی
تاجر ونیزی
توپاز
چراغ گاز
دو جلاد
سرگذشت وشمگیر
شنل قرمز
عشق و اتفاق
گناهکاران بی گناه
مردم
مستطق
ولپن

 

سینمایی

ردیف نام فیلم سال کارگردان
۱ شب اعدام ۱۳۴۹ داوود ملاپور
۲ احساس داغ ۱۳۵۰ روبیک زادوریان
۳ معرکه ۱۳۵۰ روبیک زادوریان
۴ همای سعادت ۱۳۵۰ فابی چاناکیا
۵ باشرف‌ها ۱۳۵۱ قدرت الله بزرگی
۶ اسرار گنج دره جنی ۱۳۵۳ ابراهیم گلستان

 

 

بیوگرافی شبنم فرشادجو + عکس   شبنم فرشادجو زمینه فعالیت سینما تلویزیون و تئاتر تولد بهمن ۱۳۵۶ تهران ملیت  ایران پیشه بازیگر &...
بیوگرافی نیوشا ضیغمی + عکس   نیوشا ضیغمی زمینه فعالیت سینما تولد ۱۸ تیر ۱۳۵۹ ۹ ژوئیهٔ ۱۹۸۰  تهران والدین محسن ضیغمی فهیمه رستم پور محل ز...
بیوگرافی جان سینا   جان سینا لقب(ها) John Cena Mr. P The Prototype Juan Cena قد معرفی‌شده 6 پا و ۱ اینچ وزن معرفی‌شده ۲۴۰ پوند (۱۱۰...
بیوگرافی مهدی سلطانی + عکس   مهدی سلطانی نام اصلی محمدمهدی سلطانی سروستانی زمینه فعالیت تئاتر، سینما و تلویزیون تولد ۱۳۵۰ خورشیدی سروستان ...
بیوگرافی ساناز کیهان + عکس     ساناز کیهان زمینه فعالیت سینما، تلویزیون، تئاتر تولد ۱۳۵۹ مرگ ۲۵ دی ۱۳۹۰ مقابل حسیینیه ارشاد، تهران ...
بیوگرافی رضا حاجیان رضا حاجیان زمینه فعالیت سینما والدین زلفعلی مرگ ۱۷ آبان ۱۳۹۱ مدفن قطعه هنرمندان بهشت زهرا ملیت  ایرانی پیشه ...
بیوگرافی محسن یوسف‌بیک + عکس   محسن یوسف بیک زمینه فعالیت بازیگر تئاتر و تلویزیون تولد ۱۳۱۹ تهران مرگ ۱۶ بهمن ۱۳۸۹ آسایشگاهی در نزدیکی شهر کرج ...
بیوگرافی مرجان شیرمحمدی + عکس   مرجان شیرمحمدی تولد ۴ فروردین ۱۳۵۲ تهران ملیت ایرانی پیشه بازیگر و نویسنده سال‌های فعالیت ۱۳۷۵ همسر(ها...
بیوگرافی ناصر رحمانی‌نژاد + عکس   ناصر رحمانی نژاد بازیگر، کارگردان و یکی از بنیانگزاران انجمن تئاتر ایران است. تئاتر اجتماعی معاصر ایران با نام وی عجین است. در نما...
بیوگرافی مریم سلطانی + عکس   مریم سلطانی تولد تهران،ایران محل زندگی تهران،ایران ملیت  ایران پیشه بازیگری سال‌های فعالیت از ۱۳۷۹ تاک...
بیوگرافی آذر شیوا + عکس بیوگرافی آذر شیوا + عکس   زمینه فعالیت سینما ، رادیو تولد ۱۳۱۹ تهران ، ایران محل زندگی پاریس ملیت ایرانی نام(های) دیگر آذر شیوا ...
بیوگرافی بهروز بقایی + عکس بیوگرافی بهروز بقایی + عکس   بهروز بقایی لاکه (زاده ۱۷ تیر ۱۳۳۲ در تهران) بازیگر، کارگردان و فیلمنامه‌نویس ایرانی است.   زند...
بیوگرافی چکامه چمن‌ماه + عکس بیوگرافی چکامه چمن‌ماه + عکس   Chakame Chamanmah نام اصلی چکامه چمن ماه زمینه فعالیت بازیگر سینما ، تلویزیون و تئاتر تولد ۱۴ آبان ۱۳...
بیوگرافی پوری بنایی + عکس بیوگرافی پوری بنایی+ عکس   نام اصلی صدیقه بنایی زمینه فعالیت سینما تولد ۱۹ مهر ۱۳۱۹ اراک، ایران محل زندگی تهران ملیت ایرانی پیشه ...
بیوگرافی ناصر ملک‌مطیعی + عکس   ناصر ملک مطیعی زمینه فعالیت بازیگر تولد ۱۳۰۹ هـ.ش تهران ملیت ایرانی سال‌های فعالیت ۱۳۶۱ - ۱۳۲۸ فرزندان ...