بیوگرافی صاحب بن عباد

 

صاحب بن‌عباد
نام اصلی ابوالقاسم اسماعیل بن عباد بن عباس صاحب طالقانی
زادروز ۳۲۴ یا ۳۲۶ خورشیدی طالخونچه، اصفهان
مرگ ۳۷۴ یا ۳۷۵ خورشیدی
جایگاه خاکسپاری اصفهان
پیشه وزیر دیلمیان
کتاب‌ها المحیط

 

ابوالقاسم اسماعیل بن عباد بن عباس صاحب فرزند ابوالحسن عباد بن عباس طالقانی ادیب، شاعر و وزیر شیعه مذهب ایرانی دیلمیان است.

سال های اول زندگی

کنیه او ابوالقاسم و ملقب به کافی الکفاه و صاحب است. وی در چهارم ذیقعده الحرام سال ۳۲۴ هجری مطابق با سپتامبر ۹۳۸میلادی متولد شد. روستای تکیه ناوه از استان تهران منسوب به اوست.(به نقل از : میرشکار،شاعروپژوهشگر).

اقدامات

درباره اقدامات وی آورده اند: مدت سی و هشت سال کتابت و وزارت خود، نظم و نثر عربی، یعنی ادبیات فارسی را که به زبان عربی انتشار می یافت از حضیض فترت و زوال به اوج وسعت و کمال رسانید. به همین جهت قرن چهارم را قرن «صاحبی» نیز می نامند.

مهم‌ترین اثر وی یک واژه‌نامهٴ بزرگ عربی است به نام کتاب المحیط. صاحب بن عباد تکیه ناوایی ط‌القانی

تاسیس اولین کتابخانه عمومی جهان اسلام

صاحب بن عباد در اصفهان و ری کتابخانه هایی تاسیس کرد. هنگامی که نوح بن منصور سامانی حاکم خراسان؛ مخفیانه از وی دعوت کرد تا عهده دار وزارتش شود؛ صاحب بن عباد به چند دلیل از جمله وفای به عهد و اینکه فقط برای جابجایی کتاب ها چهارصد بار شتر احتیاج است؛ پیشنهاد وی را رد کرد.

اما مهمتر از همه منش و بزرگواری صاحب در گشودن درب های این کتابخانه ها به سوی اهل علم است چنانچه مولف تاریخ قم می نویسند: «پیش از صاحب، ملوک و وزرا را رسم برآن بود که کتب خود را مانند جواهر و زر و سیم در خزانه ای می نهادند و اهل علم و طلبه را از مطالعه آنها محروم می گذاردند… ولی صاحب بن عباد دفاتر و دواوین و کتب بسیار از انواع علوم و اشعار و اصناف فنون و اخبار بر طلبه و اهل علم وقف کرد تا مطالعه آن می نمودند و از آن فوائد بسیار بر می داشتند و می نوشتند و این صفت گزیده ترین خصال مولاناست که هیچ وزیر و امیر و ملک و سلطان را این توفیق دست نداده است.» از این رو صاحب را موسس اولین کتابخانه عمومی جهان اسلام خوانده اند. تعمیر برج و باروی شهر قزوین و همچنین تاسیس مسجد جامع صغیر یا مسجد جورجیر در اصفهان از اقدامات وی است.

اساتید

  • ابوالفضل بن عمید وزیر دیلمیان
  • ابوعمرو صباغ
  • ابوالحسن احمد بن فارس بن زکریا همدانی

درگذشت

وی در سال ۳۸۶ هجری در ری درگذشت و جنازه اش به اصفهان منتقل شد و در ملک شخصی اش دفن شد. نمونه های فراوانی از اشعاری که در سوگ وی سروده شده در تاریخ یمینی آمده است.

 

بیوگرافی جابر ابن حیان   جابر ابن حیان زادروز احتمالاً ۷۲۱میلادی توس، ایران درگذشت احتمالاً ۸۱۵میلادی کوفه محل زندگی ایران ملیت ایران...
بیوگرافی مظفر پرتوماه   کتاب های مظفر پرتوماه مظفر پرتوماه چند سالشه؟ عکس مظفر پرتوماه مظفر پرتوماه کیست؟ عکس همسر و فرزندان مظفر پرتوماه بیوگرافی کامل مظفر ...
بیوگرافی فیثاغورس   پیتاگوراس، فیثاغورس یا فیثاغورث (به یونانی: Πυθαγόρας) فیلسوف و ریاضیدان یونان باستان (۵۶۹–۵۰۰ پیش از میلاد) بود. او نخستین کسی بود که ت...
بیوگرافی حبش حاسب   حبش حاسب زادهٔ مرو (اکنون ماری، جمهوری ترکمنستان) در بغداد برآمد، و در اثنای ۸۶۴ تا ۸۷۴ میلادی در حدود صد سالگی درگذشت. منجم ایرانی زمان مأ...
بیوگرافی جان نش ؛ نابغه ریاضیات جان نش، نابغه ریاضیات که داستان زندگی اش الهام بخش فیل تحسین شده «ذهن زیبا» بود که در آن راسل کرو نقش او و جنیفر کانلی نقش همسرش آلیشیا را بازی کرد، ه...
بیوگرافی حاکم حسکانی   نام: عبید الله بن عبد الله حسکانی عنوان: حاکم حسکانی زادروز: مرگ: ۴۹۰قمری/ ۱۰۹۷ میلادی در نیشابور تبار: عرب ای...
بیوگرافی ابوریحان بیرونی   ابوریحان بیرونی زادروز ۱۴ شهریور ۳۵۲ کاث، خوارزم درگذشت ۲۲ آذر ۴۲۷ غزنین محل زندگی ایران ملیت ایرانی تبار ...
بیوگرافی رستم گرگانی   رستم گرگانی پزشک ایرانی میانه قرن ۱۶ میلادی بود که در هند زندگی می کرد. رستم پزشک مخصوص دو تن از سلاطین دکن بود، ملک احمد شاه اول(۱۵۱۰-۱۴...
بیوگرافی دکتر عبدالرضا حاجی پور آثار دکتر عبدالرضا حاجی پور دکتر عبدالرضا حاجی پور دکتر عبدالرضا حاجی پور اهل کجاست؟ بیوگرافی کامل دکتر عبدالرضا حاجی پور مقاله درباره دکتر عبدالرض...
بیوگرافی آلبرت اینشتین   آلبرت آینشتاین به تلفظ صحیح آلمانی، ولی معروف به انیشتن، انیشتین و اینشتین در ایران (به آلمانی: Albert Einstein) (زاده ۱۴ مارس ۱۸۷۹ - در...
بیوگرافی استیو جابز   استیون پاول جابز (به انگلیسی: Steven Paul Jobs) (زادهٔ ۲۴ فوریهٔ ۱۹۵۵ در سان‌فرانسیسکو — درگذشتهٔ ۵ اکتبر ۲۰۱۱ در پالوآلتو) کارآفرین، مخ...
بیوگرافی برادران رایت   برادران رایت، ارویل رایت (به انگلیسی: Orville) متولد ۱۹ اوت ۱۸۷۱ (میلادی) در گذشته در ۳۰ ژانویه ۱۹۴۸ (میلادی) و ویلبر رایت (به انگلیسی: ...
بیوگرافی دکتر محمد سلطانی‌فر دکتر محمد سلطانی‌فر متولد سال ۱۳۴۰ در تهران است   سوابق تحصیلاتی: وی لیسانس شیمی را از  دانشگاه تربیت معلم تهران و فوق لیسانس و دکترای علوم ...
بیوگرافی ساموئل مورس   ساموئل فاینلی بریس مورس (به انگلیسی: Samuel Finley Breese Morse) (زاده ۲۷ آوریل ۱۷۹۱ - درگذشته ۲ آوریل ۱۸۷۲) نقاش آمریکایی و ابداعگر کد ...