بیوگرافی اولین باغچه‌ بان

بیوگرافی اولین باغچه‌ بان

 

اِولین باغچه بان
Evlin Baghtcheban
تولد ۱۳۰۷ مرسین، ترکیه
ملیت ترک/فرانسوی
مرگ ۹ آبان ۱۳۸۹ ترکیه
سال‌های فعالیت ۱۳۲۹-۱۳۸۹

 

اِولین باغچه‌ بان (به ترکی: Evlin Bahceban) (زاده ۱۳۰۷، ترکیه – درگذشت ۹ آبان ۱۳۸۹، ترکیه) موسیقی‌دان، از بنیان‌گذاران اپرای تهران و از پیشگامان هنر آواز دسته‌جمعی (گروه کُر) در ایران و استاد پیانو بود.

اولین زادهٔ ترکیه بود و سال‌های پایان عمرش را نیز در همانجا سپری کرد اما ایران را نیز وطن خود می‌دانست. او روح خود را ایرانی می‌دانست و عاشق ایران بود. او معتقد بود اگر «جسم کارهای هنری» او به ترکیه تعلق داشته باشد، «روح زندگی هنری و موسیقایی» او به ایران تعلق دارد. اولین درگفتگویی بزرگترین جایزه‌اش را مهر و محبت ایرانیان نسبت به خود می‌دانست.

این گفته او بسیار معروف است:

«ترکیه وطن من است و من مثل یک درخت در آنجا رشد کردم، اما میوه‌هایم را در ایران دادم و در ایران به بار نشستم. به همین علت هر دو کشور را دوست دارم و هر دو را وطن خودم می‌دانم.»

زندگی

وی در مرسین ترکیه از مادری فرانسوی و پدری ترک متولد شد. پانزده ساله بود که به کنسرواتوار دولتی آنکارا رفت و دورهٔ پیانو و آواز را در آن جا با درجهٔ ممتاز به پایان رساند. اِولین در کنسرتوار آنکارا با ثمین باغچه‌بان آهنگساز ایرانی آشنا شد و این آشنایی به ازدواج آن دو انجامید.

کار در ایران

اِولین همراه با ثمین باغچه‌بان به ایران آمد و در ۲۲ سالگی نخستین کلاس تخصصی آواز را در هنرستان عالی موسیقی تهران بنیان گذاشت. نتیجه این کلاس‌ها پرورش خوانندگانی همچون حسین سرشار، محمد نوری، سودابه تاجبخش، پری ثمر، پری زنگنه، سودابه صفاییه و عنایت رضایی است که البته شاگردان این هنرمندان خود نیز بخش بزرگی از خوانندگان ایران را تشکیل می‌دهند.

اِولین باعچه بان به همراه منیره وکیلی، حشمت سنجری، فاخره صبا و چند هنرمند دیگر از پایه‌گذاران اپرای ایران و تالار رودکی هستند.

او همچنین نخستین گروه کر یا آواز گروهی هنرستان عالی موسیقی (کنسرتوار تهران) را تشکیل داد. گروهی که نخستین گام‌ها را در اجرای داستان‌های شاهنامه و متلهای ایرانی برداشت. پس از آن کر ملی تهران را پایه گذاری کرد.

گروه اپرا

با تعویض یکی از روسا در تالار رودکی، اولین و چند تن دیگر به اعتراض، دست از کار کشیدند. اولین بازنشسته شد، اما دورهٔ بازنشستگی او در کوتاه‌مدت به پایان رسید. از دربار به سراغش آمدند و از خواستند که گروه کری درست کند که اعضایش بچه‌های بی‌سرپرست باشند. او که عاشق مهر ورزیدن بود، این وظیفه را برعهده گرفت؛ به شهرستان‌ها رفت و از میان شش هزار کودک و نوجوان و پسر و دختر، دویست نفر را با آزمایش صدا انتخاب کرد. پیشرفت گروه آنچنان بود که کسی باور نمی‌کرد که این کودکان، همان بچه‌های بی‌سرپرستی هستند که به آن‌ها «عقب افتاده» می‌گفتند؛ کودکانی که اولین معتقد بود چون با مهر مادر بزرگ نشده بودند، در رفتارشان کمبودهایی بود. او تاثیر موسیقی در زندگی این کودکان را شگفت‌آور می‌دانست.

اولین با اختیاراتی که به او داده بودند، تصمیم گرفت با همین کودکان یک کنسرواتوار درست کند. برای ساختن این هنرستان اما به پشتوانهٔ مالی هم نیاز بود که در آن زمان، سازمان ملل، در صورت موافقت چنین کاری را برای بچه‌های بی‌سرپرست انجام می‌داد.

این گروه حدود چهل اجرا در تالار رودکی داشت و حتی در مراسم تاج‌گذاری محمدرضا پهلوی نیز برنامه‌ای اجرا کرد. اجرای ده قطعه «رنگین کمون» ساخته ثمین باغچه بان باهمکاری ارکستر سمفونیک رادیو وین اثر ماندگار این گروه‌است.

بازگشت به ترکیه

با وقوع انقلاب ایران فعالیت‌های او و ثمین باغچه‌بان متوقف گشت و «شکافی در فعالیت‌های موسیقایی‌شان ایجاد شد» تا این که در سال ۱۳۶۳ مجبور به مهاجرت به شهر استانبول ترکیه شدند. اِولین باغچه‌بان از سال ۱۳۶۳ در دانشگاه معمار سنان استانبول (Mimar Sinan University) استادی رشته پیانو را بر عهده داشت و در سال ۱۳۷۳ بازنشسته شد.

آثار و تالیفات

او در دوران بازنشستگی ده کتاب درباره تکنیک‌های پیانو و آواز به زبان ترکی و فرانسوی نوشت و حقوق تمام کتاب‌ها را به دانشگاه معمار سنان هدیه کرده‌است. آخرین کتاب او نیز موسیقی برای کودکان، هنوز منتشر نشده‌است. اما مهمترین کتاب او برای ایرانیان، کتابی است به زبان فرانسه که درباره فعالیت‌ها، آثار هنری و هنرمندان قبل از انقلاب ایران نوشته شده‌است.

اولین جدا از کار اپرا، در رسیتال‌های متعدد، آثاری از همسر خود ثمین باغچه‌بان و دوست دیرینش، حسین ناصحی را به اجرا درآورد. در میان این آثار، «درخت سرو» از ثمین و «رقص دردربار شاه سمنگان» از شهرت بیشتری یافته‌است.

مرگ

اولین باغچه‌بان روز نهم آبان ۱۳۸۹ در سن ۸۲ سالگی درگذشت.

 

بیوگرافی سپیده افشار ( سپیده )   نام اصلی سپیده افشار نام مستعار سپیده تولد ۲۴ دی ۱۳۵۴ اصفهان ملیت ایرانی-آمریکایی سبک‌ها موسیقی پاپ، موسیقی...
بیوگرافی شمسی اشتری ( نلی )   نام اصلی شمسی اشتری نام مستعار نلی تولد ۱۳۳۴ تهران ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ   شمسی اشتری با نا...
بیوگرافی پروین زهرایی منفرد ( پروین )   پروین نام اصلی پروین زهرایی منفرد نام مستعار پروین تولد ۱۳۱۷خورشیدی ملیت  ایرانی سبک‌ها موسیقی کلاسیک ...
بیوگرافی دی‌ جی مریم     نام اصلی محشر نصراللهی نام مستعار دی‌ جی مری، مریم رها تولد ۲۱ اردیبهشت ۱۳۶۰ ملیت تهران، ایران سبک...
بیوگرافی عبدالوهاب شهیدی + عکس     عبدالوهاب شهیدی نام اصلی عبدالوهاب شهیدی تولد مهر، ۱۳۰۱، میمه، استان اصفهان ملیت  ایران سبک‌ها موس...
بیوگرافی بهرام سیر بهرام سیر به سال ۱۳۰۴ در شهر رشت متولد شد. در چهار سالگی همراه پدر و مادرش به تهران نقل مکان کرد. پدرش کارمند دولت بود بنا به دستور دولت و ماموریت ادا...
بیوگرافی بابک جهانبخش + عکس     بابک جهانبخش نام اصلی علی جهانبخش تولد ۱ فروردین ۱۳۶۲ ۲۱ مارس ۱۹۸۳ ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ سا...
بیوگرافی عبدی بهروانفر + عکس     عبدی بهروانفر زادروز ۱۳۵۴ مشهد، خراسان، ایران پیشه نوازنده (ساز تخصصی:گیتار الکتریک، گیتار آکوستیک، هارمونیکا)...
بیوگرافی کورس سرهنگ‌ زاده + عکس   کورس سرهنگ‌ زاده نام اصلی کوروس سرهنگ‌ زاده تولد ۱۳۱۶ پاریز ملیت ایرانی   کوروس سرهنگ‌ زاده در سال ...
بیوگرافی شاپور رحیمی شاپور رحیمی (زاده ۱۳۲۶ در تهران) خواننده و نوازنده عود، مدیر سابق مرکز حفظ و اشاعه موسیقی است. فراگیری موسیقی وی در سال ۱۳۴۵ در برنامهٔ کودک ر...
بیوگرافی مامک خادم   مامک خادم تولد تهران ملیت  ایرانی سبک‌ها موسیقی تلفیقی   مامک خادم نوازنده و موسیقیدان ایرانی است. ...
بیوگرافی درویش مصطفی جاویدان + عکس   سید مصطفی موسوی مشهور به درویش مصطفی جاویدان درهفت آبان ۱۳۲۵ در کرمانشاه متولد شد. وی با خواندن ترانه‌های مذهبی و ملی معروف شد. ...
بیوگرافی و عکسهای علیرضا قربانی   بیوگرافی علیرضا قربانی خواننده سنتی نام: علیرضا نام خانوادگی: قربانی تاریخ تولد: 1351/11/15 محل تولد: تهران ---------------...
بیوگرافی افسانه جهانگیری   افسانه جهانگیری خواننده قشقایی اهل ایران می‌باشد. زندگی‌نامه و فعالیت‌هنری افسانه جهانگیری از طوایف ایل قشقایی می‌باشد.وی در موسیقی ...
بیوگرافی فرمان فتحعلیان + عکس   فرمان فتحعلیان تولد ۲۹ آذر ماه ۱۳۴۹ 20 دسامبر 1970 ملیت  ایرانی سبک‌ها پاپ سازها گیتار   فرم...