بیوگرافی دکتر عبدالرحمان قاسملو

بیوگرافی دکتر عبدالرحمان قاسملو

 

زادروز ۱ دی ۱۳۰۹
۲۲ دسامبر ۱۹۳۰

شهر ارومیه، استان آذربایجان غربی، ایران (اصالتاً اهل روستای قاسملو)
درگذشت ۲۲ تیر ۱۳۶۸

۱۳ ژوئیه ۱۹۸۹ میلادی (۵۸ سال)
وین، اتریش

علت مرگ ترور
آرامگاه گورستان پر-لاشز، پاریس، فرانسه
ملیت ایرانی
شناخته‌شده برای فعال سیاسی چپ
نقش‌های برجسته دبیرکل حزب دموکرات کردستان ایران از ۱۳۵۰ تا ۱۳۶۸
نمایندهٔ مردم استان آذربایجان غربی در مجلس خبرگان قانون اساسی
پس از قاضی محمد
پیش از صادق شرفکندی
حزب سیاسی حزب توده
حزب دموکرات کردستان ایران
مخالفان جمهوری اسلامی ایران
دین اسلام
مذهب سنی
آثار چهل سال جان‌فدایی برای آزادی
کرد و کردستان
همسر Helen Krulich (نسرین قاسملو)
فرزندان مینا (۱۹۵۳) و هیوا (۱۹۵۵)

 

عبدالرحمان وثوق معروف به قاسملو (به کردی: عه‌بدولڕه‌حمان قاسملوو) (زادهٔ ۱ دی ۱۳۰۹ در ارومیه، ایران – درگذشتهٔ ۲۲ تیر ۱۳۶۸ در وین، اتریش) فعال سیاسی چپ و دبیرکل حزب دموکرات کردستان ایران و نمایندهٔ مردم استان آذربایجان غربی در مجلس خبرگان قانون اساسی بود.

زندگی

قاسملو ۲۲ دسامبر سال ۱۹۳۰ م برابر با ۱ دیماه ۱۳۰۹ خورشیدی در شهر ارومیه مرکز استان آذربایجان غربی متولد شد. پدر او، محمد قاسملو، از فئودال‌های ناسیونالیست ایل شکاک بود. در انتهای سده ۱۹ میلادی، شاه به او لقب وثوق‌الدیوان داد. مادر او زن سوم پدرش بود و یک مسیحی آشوری بود که به اسلام تغییر دین داده بود. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را ابتدا در ارومیه و سپس در تهران به پایان رسانید و به کالج آمریکایی‌ها در تهران رفت.

قاسملو علاوه بر زبان مادریش که کردی بود، زبانهای فارسی، عربی، ترکی آذری، ترکی استانبولی، آشوری، فرانسوی، انگلیسی، چکی و اسلواکی را نیز به روانی صحبت می‌کرد و به آلمانی نیز آشنایی داشت.

بزرگسالی

قاسملو در سال ۱۳۲۴ فعالیت سیاسی خود را با تشکیل اتحادیهٔ جوانان دمکرات کردستان در شهر ارومیه آغاز کرد. سال ۱۳۲۵ جمهوری مهاباد سقوط کرد. متعاقب آن وی نیز جهت تحصیل راهی تهران گشت و در سال ۱۳۲۷ برای ادامه تحصیل به پاریس، پایتخت فرانسه رفت. رسیدن به پاریس مصادف با تیراندازی به سوی شاه در دانشگاه تهران (۱۵ بهمن ۱۳۲۷) بود. در همان مدت اقامت خود در فرانسه با همکاری چند تن دیگر از دانشجویان کرد انجمن دانشجویان کرد در اروپا را تأسیس کرد.

قاسملو به عنوان اولین بورسیه ایرانی «اتحادیه بین‌المللی دانشجویان» به پراگ پایتخت چکسلواکی رفت.

طی مدتی که در پراگ مشغول تحصیل بود در فعالیتهای اتحادیهٔ بین‌المللی دانشجویان نیز شرکت داشت. سال ۱۳۳۰ به نمایندگی از سوی دانشجویان ایرانی در دومین کنگرهٔ آن سازمان که در شهر پراگ برگزار گردید شرکت کرد. در همان مدت به عنوان نمایندهٔ ایران در بیشتر گردهمایی‌ها و کنفرانسهای فدراسیون جهانی جوانان در شهر بوداپست، پایتخت مجارستان شرکت می‌کرد.

در سال ۱۳۳۱ در زمان حکومت دکتر مصدق، دکتر قاسملو بعد از اینکه در دانشگاه پراگ موفق به اخذ لیسانس علوم اجتماعی و سیاسی شد، به ایران بازگشت. در آن موقع میان حزب دمکرات کردستان و حزب توده ایران وحدت تشکیلاتی وجود داشت. قاسملو پس از شش ماه فعالیت در تهران به مهاباد برگشت و در آنجا مسۆلیت کار حزبی را به عهده گرفت. بعد از کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ ناچار شد به فعالیت مخفی روی آورده و مخفیانه در تهران و کردستان مشغول فعالیت حزبی شود. در این فاصله سرپرستی روزنامه «کردستان»، ارگان مرکزی حزب را بر عهده داشت که تنها پنج شماره آن مخفیانه به چاپ رسید و نیز در همین مدت بود که یک کمیته سراسری جهت فعالیتهای حزب دمکرات کردستان به سرپرستی وی تشکیل گردید.

بعد از شکست جمهوری مهاباد، سطح رشد و تنزل جنبش کردها، به سطح اختلاف میان روابط ایران و عراق بستگی پیدا کرد. در آن زمان مرکز حزب دمکرات کردستان ایران به عراق انتقال یافت. در زمان عبدالرحمان قاسملو روابط بین حزب دمکرات کردستان با حزب بعث عراق به سطح همکاری رسید.
عبدالرحمن قاسملو پس از پنج سال فعالیت سیاسی در ایران و بویژه در کردستان، سال ۱۳۳۶ بار دیگر به چکسلوواکی رفت. در سال ۱۳۳۷(۱۹۵۸) پس از پیروزی انقلاب عراق همراه با تنی چند از اعضای مسئول حزبی کوشش نمودند با اقامت در خاک عراق، سازمانهای حزبی را در داخل کشور احیا نمایند.

سال ۱۳۴۱(۱۹۶۲) قاسملو در دانشگاه پراگ به اخذ درجه دکترا در رشته علوم اقتصادی نایل آمد و تا سال ۱۳۴۹ در آن دانشگاه درس «اقتصاد سرمایه‌داری و اقتصاد سوسیالیستی و تئوری رشد اقتصادی» را تدریس می‌کرد.

در این فاصله دکتر قاسملو چند کتاب و جزوه را در رابطه با مشکلات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به رشته تحریر درآورد که معروفترین آنها کتاب «کرد و کردستان» می‌باشد . این کتاب که در اصل به زبان چکی به رشته تحریر درآمده‌است تاکنون به زبانهای انگلیسی، سلواکی، لهستانی، عربی، کردی، فارسی و بخش‌هایی از آن نیز به فرانسه ترجمه و منتشر شده‌است. یکی از کارهای به یاد ماندنی وی نوشتن دیباچه دیوان هیمن می‌باشد. قاسملو با زبانهای کردی، فارسی، ترکی، عربی، فرانسه، انگلیسی، چکی و روسی آشنایی کامل داشت.

سال ۱۳۴۹ بعد از صدور بیانیهٔ ۱۱ مارس و توافق میان رهبری جنبش کردستان عراق با دولت آن کشور امکان فعالیت سیاسی در کردستان ایران بیشتر شد. در این فرصت دکتر قاسملو از اروپا بازگشت و به یاری چند نفر از یاران نزدیک خود مسئولیت احیای سازمانهای حزب دمکرات کردستان را به عهده گرفت.

در کنگره سوم حزب که در خردادماه سال ۱۳۵۰ برگزار شد، دکتر قاسملو به عضویت کمیتهٔ مرکزی و سپس به دبیرکلی حزب دمکرات کردستان انتخاب شد و از آن به بعد در همهٔ کنگره‌های حزبی به عنوان دبیرکل برگزیده شد.

قاسملو در سال ۱۹۸۱ به شورای ملی مقاومت پیوست.

قاسملو در سال ۱۳۶۵ پیغامی مبنی بر ترک مخاصمه به رهبران ایران داد.

ترور

عبدالرحمن قاسملو روز ۲۲ تیر ۱۳۶۸  توسط گروه ناشناسی   در حالی که برای رسیدن به راه‌حل مسالمت آمیز در ایران با تنی چند از نمایندگان حکومت جمهوری اسلامی در وین بر سر میز گفتگو برای مذاکرات صلح نشسته بود، به همراه عبدالله قادری آذر   کشته شد. به گفته برخی اطرافیان وی، او در ماه‌های آخرمعتقد بود که مساله کردستان راه حل نظامی ندارد.

 

لیلا پهلوی سومین دختر محمدرضا و آخرین فرزند او و فرح است که در سال 1349 در کاخ نیاوران به دنیا آمد. 8 ساله بود که همراه خانواده از ایران خارج شد و در طول دوران د...
بیوگرافی دکتر محمد سلیمانی محمد سلیمانی متولد۱۳۳۳، متاهل و دارای چهار فرزند است. او دکترای مخابرات دارد. سلیمانی در کابینه اول احمدی نژاد وزیر ارتباطات و فناوری بود. پایان ک...
بیوگرافی مهندس محمدحسن انتظاری محمدحسن انتظاری در سال ۱۳۳۰ دیده به جهان گشود. وی دارای مدرک فوق‌لیسانس مهندسی برق طراحی الکترونیک از انستیتوی بین‌المللی تکنولوژی هلند در سال 1976 و...
بیوگرافی حسن روحانی   حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران مشغول به کار : ۱۲ مرداد ۱۳۹۲ – تاکنون معاون رئیس‌جمهور اسحاق جهانگیری رهبر سید علی...
بیوگرافی دکتر اسحاق جهانگیری اسحاق جهانگیری در سال ۱۳۳۶ در کوه‌شاه در شمال شرق استان هرمزگان به دنیا آمد. وی تحصیلات خود را تا پایان دوره متوسطه و پیش دانشگاهی در سیرجان گذرانده ...
شهناز پهلوی حاصل ازدواج محمدرضا با فوزیه بود. جهت تحصیل به اروپا رفت. پس از کودتای 1332 به ایران بازگشت و در سال 1335 به عقد اردشیر زاهدی پسر فضل الله زاهدی درآمد...
بیوگرافی جمال کریمی راد جمال کریمی راد جمال كريمي راد قبر جمال کریمی راد دکتر جمال کریمی راد زندگی نامه جمال کریمی راد مرحوم جمال کریمی راد تصادف جمال کریمی ...
بیوگرافی بنجامین فرانکلین   بنجامین فرانکلین ۶مین فرماندار ایالت پنسیلوانیا مشغول به کار ۱۷۸۵ – ۱۷۸۸ سفیر ایالات متحده در فرانسه مشغول به ک...
بیوگرافی احمد مفتی زاده   نام کامل احمد مفتی زاده لقب مبارز زادروز ۱۳۱۱ زادگاه سنندج، ایران تاریخ مرگ ۲۰ بهمن ۱۳۷۱ محل مرگ بیما...
بیوگرافی دکتر معصومه ابتکار معصومه ابتکار، فرزند دکتر تفی ابتکار در سال ۱۳۳۹ در تهران به دنیا آمد. وی همراه والدین خود از سه تا 9 سالگی در شهرهای فیلادلفیا و ماساچوست آمریکا به ...
بیوگرافی حسن قالیباف اصل حسن قالیباف اصل حسن قالیبافان حسن قاليباف اصل حسن قاليباف دکتر حسن قالیباف اصل شهید حسن قالیباف دکتر حسن قالیباف حسن بیادی قالیباف...
بیوگرافی دکتر ولی‌ الله سیف ولی‌الله سیف در سال ۱۳۳۱ دیده به جهان گشود. وی دارای مدرک دکترای حسابداری و امور مالی از دانشگاه علامه طباطبایی است. سوابق کاری ولی‌الله سیف: ...
بیوگرافی دکتر علی‌ اصغر فانی علی‌اصغر فانی در سال ۱۳۳۳ در شهر تهران دیده به جهان گشود. وی مدرک دیپلم ریاضی خود را از دبیرستان دکتر هشترودی تهران اخذ کرده و مدرک لیسانس و فوق‌لیسا...
بیوگرافی محمد هنردوست محمد هنردوست در سال ۱۳۳۲ در تهران به دنیا آمد. مهندس محمد هنردوست پس از انقلاب در سمت‌های مختلف و از جمله در نهاد ریاست جمهوری مشغول به خدمت شد. -...
بیوگرافی دکتر فخرالدین احمدی دانش آشتیانی فخرالدین احمدی دانش آشتیانی در سال ۱۳۳۴ در شهر آشتیان دیده به جهان گشود. تحصیلات: دیپلم متوسطه: از مدرسه علوی رشته ریاضی سال 1352 کارشناسی: از ...