لباس و پوشش ماد ها چگونه بود؟

اطلاعات مربوط به پوشش مردم در دورهٔ مادها، عمدتاً منحصر به لباس‌های مردان است که این اطلاعات شامل دو دسته از منابع‌اند: گزارش‌هایی که از نویسندگان کلاسیک ثبت شده است و آثار باستانی. این دسته که شامل آثار با ارزش باستانی‌اند را می‌توان به پنج دسته تقسیم کرد:

سنگ‌نگاره‌های داریوش یکم (۵۲۱-۴۸۶ پ. م) در بیستون.
پیکره‌های نمایندگان ۳۰ ملتی که تحت امپراطوری هخامنشیان بودند و بر آرامگاه داریوش یکم در نقش رستم در نزدیکی تخت جمشید کنده شده‌اند و همین نقوش توسط جانشینان وی نیز تکرار شده است. هویت پیکره‌های نقش رستم با سنگ‌نوشتهٔ برجای‌مانده از آرامگاه داریوش یکم شناسایی شدند.
معماری منحصر به فرد تخت جمشید (به‌ویژه پلکان شرقی آپادانا) که جنگجویان، بزرگان و نمایندگان ملل مختلف امپراطوری هخامنشیان را نشان می‌دهد؛ آثار خشتی-لعابی شوش و تخت جمشید که سربازها را در لباس‌های نظامی متفاوت نشان می‌دهد و پیکره‌های کنده‌شده بر تندیس مصری داریوش در شوش، که هم‌اینک در موزهٔ ایران باستان در تهران نگهداری می‌شود.
نقوش متنوع، به‌ویژه هنرهای دستی: گلدان‌های یونانی، مسکوکات مصری معاصر، مهرهای «یونانی-ایرانی» ، نقاشی‌ها، به‌ویژه آن‌دسته که در آرامگاه کارابورون یکم در نزدیکی المالی، استان پیشین لیسیه در جنوب غربی ترکیه کشف شده است. مجسمه‌ها، به‌ویژه آن دسته که از صیدا و لیسیه به دست آمده‌است، «گنجینهٔ جیحون» و مهم‌تر از همه، صحنه‌های نبرد و شکار که بر روی تابوت سنگی منسوب به اسکندر واقع در صیدا (کمی پس از ۳۲۰ پ. م) کنده شده است و موزاییک اسکندر واقع در کف معبد فون در پُمپئی (سدهٔ اول پ. م تقریباً هم‌دوره با تابوت سنگی اسکندر، برگرفته از یک نقاشی هلندی.)
تاریخ فرهنگ ماد را می‌توان به دو دوره تقسیم کرد؛ یکی مربوط به دوران متقدم ماد و قبل از استقرار سلطهٔ کیش مُغان و دورهٔ دوم مربوط به زمان مُغان. مرز میان این دوره پایان قرن هفتم قبل از میلاد است. زندگی مردم نقاط دوردست غربی ظاهرأ تحت تأثیر رسوم بابلیان قرار گرفته بود. مثلأ در مورد لباس چنین بوده است. در سمت شرقی جبال زاگرس لباسی که لولوبیان در هزارهٔ سوم قبل از میلاد می‌پوشیدند معمول بوده است: روی نیم تنه (پیراهنی آستین کوتاه-زانو) پوستی افکنده، بر شانهٔ چپ استوار می‌ساختند و گاهی پوست را از زیر کمربند رد می‌کردند. مردم ثروتمند پوست یوزپلنگ و مستمندان پوست گوسفند به کار می‌بردند. لباس مانائیان و دیگر قبایل اتحادیهٔ ماد و خود مادیها همین گونه بوده است. این رسم- یعنی افکندن پوست گوسفند بر شانه تا به امروز نیز در میان شبانان کوهستانی آذربایجان و کردستان محفوظ مانده است. موها را با نواری سرخ می‌بستند و ریش را می‌زدند. در تصاویر آشوری کلاه بلند نمدی یا تاج- که به زبان یونانی تیار نامیده می‌شود و مخصوص ساکنان ماد بوده- دیده نمی‌شود ولی چون کلاه مزبور هم در هزارهٔ سوم قبل از میلاد و هم در عصر هخامنشیان (قرن‌های ۴ و ۶ قبل از میلاد) متداول بوده بی شک در دوران مورد نظر نیز مرسوم بوده است. پاپوش مردم ماد موزه‌های نرم و نوک برگشته بود.

لباس ساکنان ماد شرقی؛ پیراهنی گشاد (ساراپیس) با آستین‌های بلند و شلواری گشاد و چین دار، که در واقع دامن درازی بود که میان دو پا جمع کرده بودند، بالاپوشی کوتاه از پارچهٔ رنگارنگ و یا کارزده از پشم بود. این نوع لباس را باشلقی که بر سر می‌کشیدند تکمیل می‌کرد.

ادیث پرادا تأکید می‌کند که «در کُل، در هنر خاور نزدیک، تفاوت میان مردم غالباً بر اساس پوشاک آن‌ها مشخص می‌شد». مردان باستانی خاور نزدیک به پوشیدن لباس‌های گُشاد و آزاد، متشکل از دامن‌های چین‌دار، تن‌پوش‌های رویی پیچیده‌شده به دور بدن و تُنیک علاقه داشتند. احتمالاً در انتهای هزارهٔ دوم پیش از میلاد، ایرانیان مهاجر که در اوراسیا، جایی که آب و هوای متغیری زیادی داشته و زندگی به گله‌داری و استفاده از از اسب، به‌ویژه برای جنگ‌ها وابسته بود، لباسی با خود به درون ایران آورده باشند که در مسکن اولیه‌شان شکل گرفته بود. این لباس شامل کلاهی بلند، نیم‌تنه و شلوار چرمی تنگ و چسبان، بالاپوشی آستین‌بلند و چکمه می‌گردید.

ایرانی‌ها پیراهن چین‌دار خاور نزدیک را پذیرفته و آن را اصلاح کردند و به آن سربند و کلاه شیاردار بلندی که احتمالاً از سربند پَردار آشوری اقتباس شده بود، افزودند. از این رو گاهی اوقات پژوهشگران این سبک را «جامهٔ پارسی» و لباس برگرفته از آسیای میانه را «جامهٔ مادی» می‌نامند. این نام‌ها همیشه دقیق نیستند، با این حال هرودوت گواهی می‌دهد که «پارسیان» برحسب عادت، لباس «مادها» را می‌پوشیدند.

عوارض قرص اورژانسی، بیشتر بدانید سوال مخاطب نی‌نی‌بان: من دوساله که ازدواج کردم و از قرص های اورژانسی استفاده کردم حدودا 20 عدد می خواستم بدانم آیا مصرف این قرص باعث ناباروری می ...
طرز تهیه کیک بلوبری؛ ساده و متفاوت وب سایت شور وشیرین: در این مطلب تصمیم گرفته ایم طرز تهیه کیکی متفاوت از کیک های معمول که قبلا درست می کردید را به شما آموزش دهیم. این کیک را درست کنید...
علائم عقب ماندگی ذهنی نوزادان سوال:با سلام. علایم عقب ماندگی ذهنی چی هست؟ و کی مشخص میشه؟ منظورم برای نوزادی هست که در غربالگری سالم بوده ولی در نوزادی سرش ضربه خورده.من یه نو...
بعد از ۷ سال تلویزیون به خانواده آیت‌الله هاشمی رفسنجانی فرصت دفاع داد تلویزیون بعد از 7 سال به خانواده آیت‌الله هاشمی رفسنجانی فرصت دفاع داد. این دفاع 7 سال بعد از شبی پخش شد که محمود احمدی‌نژاد در مناظره انتخاباتی، آی...
شروع تغذیه تکمیلی، از چند ماهگی؟ سوال مخاطب نی‌نی‌بان: برای نوزادهای دوقلو و سه ماهه ام  شیر کافی ندارم و بیشتر تغذیه شان شیر خشک است. آیا می توانم از چهار ماهگی غذای کمکی ...
جنین چه صداهایی را میشنود؟ کودکان  قبل از تولد به صداها واکنش نشان میدهندکودکان قادرند حتی قبل از تولد صداها را بشنوند. بسیاری از مردم معتقدند که صحبت کردن یا حتی آواز خوان...
تقویت رابطه زناشویی، نیاز به کدام ویتامین؟ همان‌قدر که امگا-۳ برای قلب مفید است، فواید بسیاری هم برای هورمون‌ها دارد. امگا-۳ از چربی‌های غیراشباع چندزنجیره‌ای تشکیل شده است که به‌واسطه کبد...
با ۴۰ میلیون تومان چه خودرویی می تواند خرید؟ قصد داریم خودرو هایی را معرفی کنیم که حدود 40 میلیون تومان قیمت دارند. خودروهای 40 میلیون تومانی در بازار خودرو قصد داریم به معرفی خودرو هایی بپردا...
درباره فیلم بچه‌ های ابدی بچه‌های ابدی فیلمی به کارگردانی، نویسندگی و تهیه‌کنندگی پوران درخشنده ساخته سال ۱۳۸۵ است. خلاصه فیلم نگار در آستانه ازدواجش با ایمان درمی یابد که او...
ویتامین در بارداری، حامله ها توجه کنند استاد گروه زنان و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: زنان باید در صورت اقدام به بارداری از پیش از باردار شدن با مصرف فولیک اسید با تشخیص پزشک فر...
اعتیاد در حاملگی، تاثیرش چیست؟ خانم هایی که باردارند و اعتیاد دارند باید مراقبت جلوگیری می کنند، اینان آسیب پذیرتر از سایر زنان نسبت به عوارض زایمان و بارداری بوده و بدون توجه به مص...
عکس های خودرو U | Concept هیولای جدید لکسوس شرکت لکسوس در نمایشگاه Detroit Auto Show اتومبیلی به نام U | Concept را معرفی کرد. این اتومبیل SUV فعلا در مرحله کانسپت قرار دارد و مشخص نیست در چه زم...
گلودرد در شیردهی، چیکار کنم؟ سوال:باسلام. حدود 1 ماهه که گلودرد دارم حالتی مثل سرماخوردگی.1ویزیت هم دکتر رفتم و 1 دوره سفیکسیم و قرص مکیدنی گلودرد مصرف کردم ولی خوب نشدم.شربت...
قطره استامینوفن بعد از واکسن، چقدر بدم؟ سوالسلام، قطره استامینوفن برای واکسن 6 ماهگی چه مقدار است؟ جوابسلام خدمت شمابستگی به وزن کودک شما دارد، دو برابر وزن کودک و هر چهار ساعت یکبار به...
کودک بددهن، احساس قلدری میکنه! سوال:با سلام، خواهر من در آستانه طلاق میباشد و پسر 3.5 ساله ایشان نزد خودشان می باشد، متاسفانه این پسر با دیدن شرایط موجود در منزل قبلی خیلی بد د...