آشنایی با مدرسه چهار باغ

آشنایی با مدرسه چهار باغ

 

نام مدرسه چهار باغ
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر مدرسه مادر شاه سلطان حسین
کاربری مدرسه، باغ
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۶
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

مدرسه چهارباغ که به نام مدرسه سلطانی و مدرسه مادرشاه نیز نامیده می‌شود، آخرین بنای تاریخی باشکوه دوران صفوی در اصفهان است که برای تدریس و تعلیم به طلاب علوم دینی در دوره شاه سلطان حسین، آخرین پادشاه صفوی، از سال ۱۱۱۶ تا ۱۱۲۶ هجری قمری ساخته شده است. مدرسه چهار باغ که به قول بسیاری از محققین هم مدرسه و هم مسجد بوده است، با ۸۵۰۰ متر مربع مساحت در ضلع شرقی خیابان چهارباغ قرار دارد.

وجه تسمیه

وجه تسمیه این مدرسه چهار ایوانی به سلطانی به این علت است که در زمان شاه سلطان حسین ساخته گشته است و مدرسه چهارباغ بدین جهت خوانده می شود که در خیابان چهارباغ واقع شده است. دلیل آنکه مدرسه مادر شاه نیز گفته می شود این است که مادر شاه سلطان حسین چند کاروانسرا و بازار و سایر نهادهای اقتصادی را وقف آن کرده است.

معماری

سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است. ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشی‌کاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطف الله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه است و نظیر ندارد. مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشی‌کاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشی‌کاری اصفهان می‌باشد. محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشی‌کاری بی‌نظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی آلت‌بُری شده از قسمت‌های بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشی‌کاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرح‌بخش و روح‌نواز کرده است.

کاروانسرا و بازار

کاروانسرای مادر شاه که مجلل‌ترین اقامتگاه مسافرین سه سده پیش بوده موقوفه و متصل به ساختمان‌های مدرسه چهارباغ، در ضلع شرقی آن است، هم اکنون تبدیل به مهمانسرایی به نام مهمانسرای عباسی شده واز لحاظ سبک معماری در بین هتل‌های درجه اول دنیا در زمان حاضر بی‌نظیر و منحصر به فرد است. دیگر موقوفه متصل به این بنا بازار هنر می‌باشد.

کتیبه‌های خوشنویسی

اکثر کتیبه‌های این بنا به خط ثلث عالی عبدالرحیم جزایری است و کتیبه سردر بازار سلطانی تاریخ ۱۱۲۲ ه‍. ق را دارد.

سنگاب‌ها

دو سنگاب در داخل مدرسه چهارباغ قرار دارند؛ یکی در سرسرای ورودی و دیگری در صحن مدرسه.

۱- سنگاب سرسرای ورودی از جنس سنگ پارسی است و بر روی آن کتیبه صلوات بر چهارده معصوم به خط ثلث برجسته در لوحه‌های کوچکی کنده‌کاری شده‌است. همچنین بر طبق کتیبه، سنگاب در ماه شعبان سال ۱۱۱۰ (قمری) توسط سنگتراشی به نام «محمد طاهر» ساخته‌شده‌است. در وسط دو لوح آخر عبارات زیر به خط نستعلیق وجوددارد:

(کتیبه اقل الطلبه محمد مهدی الحسینی عفی عنه)
(در شهر شعبان‌المعظم سنه ۱۱۱۰ به اتمام رسید عمل کمترین محمد طاهر)

۲- سنگاب موجود در صحن مدرسه روبروی ایوان جنوبی قرارگرفته و آنهم از جنس سنگ پارسی است. کتیبه این سنگاب به شرح زیر است:

(وفق حضرت امام حسین صلوات الله و سلامه علیه نمود این سنگاب را
حاجی ابوالحسن اردکانی فی شوال المکرم سنه تسعین و الف)

بر طبق کتیبه، سنگاب را در سال ۱۰۹۰ (قمری) ساخته‌اند. از آنجایی که سال ساخت مدرسه چهارباغ بین سالهای ۱۱۱۶ (قمری) و ۱۱۲۶ (قمری) و در زمان حکومت سلطان حسین صفوی است، چنین استنباط میشود که سنگاب قبل از ساختمان مدرسه در جای دیگری قرارداشته و بعداً به صحن مدرسه انتقال داده‌شده‌است.

 

خرید صندلی غذای کودک زمانی که کودک می‌تواند بنشیند و غذای کمکی بخورد، وقت آن است که صندلی غذای مخصوص برایش تهیه کنید. اولین نگرانی اغلب والدین برای تهیه یک صندلی غذای...
دلیل ترس در کودکان، تقلید از دوستان؟ والدین احتمالا راهکارهای زیادی برای برخورد با ترس فرزندان خود دارند، اما یک مطالعه جدید نشان می‌دهد واکنش کودکان به آنچه ترسناک تلقی می‌کنند، می‌...
بارداری بعد از سقط خودبخودی، کی باشه؟ سوالبا سلام من متاسفانه یک هفته پیش سقط جنین بی هیچ علتی در هفته ششم بارداری در اولین بارداری و پس از تشکیل قلب جنین را تجربه کردم من 30 ساله هست...
کودکم دروغ می گوید، باید چه کار کرد؟ سوال سلام دختری ده ساله دارم با آی کیوی 123 (آخرین باری که تست شده بود ، حدود 3 سال پیش)که بدلیل تصادف با موتور در عرض 9 ماه دوبار با بیهوشی مورد...
راهنمای خرید بهترین پوشک برای نوزاد انبوه تنوع برندهای مختلف برای هر پدر و مادری در خرید پوشک مناسب، گیج کننده است، تجربه های متفاوت اطرافیان هم کار را سخت تر می کند چرا که یک پوشک ...
سجده سهو | چگونگی انجام سجده سهو سجده سهو | چگونگی انجام سجده سهو در میان مسائل مربوط به نماز سجده سهو از جمله مواردی است که سوالات زیادی را از طرف مخاطبین به دنبال دارد. ما در این م...
زمان دقیق زایمان، هیجان دارم! سوال:با سلام ببخشید من تصمیم دارم باردار بشم به امید خدا در این ماه اما با محاسبه ای که در سیستم ها نگاه میکنم زمان تولد نوزاد میشه 29 مهر سال 13...
چه عواملی سبب ایجاد سردرد های مزمن در مردان می شود مردان بسیاری از وجود سردرد های مزمن احساس نارضایتی و شکایت می کنند.این سردرد ها باعث می شود فرد نتواند به انجام کارهای روزانه خود بپرازد و یا روند ا...
پرخوری کودکان، پیشگیری از چاقی هنگامی که کودکان به مرحله جهش رشد می رسند اشتهای زیادی پیدا می کنند. اگر قد و وزن کودک مناسب است به این دوره توجهی نکنید. آنچه اهمیت دارد مصرف ان...
درگذشت فوتبالیست جوان به علت گاز گرفتگی امیرحسین مرادی بازیکن تیم امید نفت تهران که چندی پیش دچار گازگرفتگی شده بود، ظهر امروز در بیمارستان درگذشت. امیرحسین مرادی درگذشت امیرحسین مرادی کا...
درآوردن رحم زنان، میل زناشویی کم میشه؟ سوالسلام همسرم عمل کرده و رحمشو در اورده بعد از 3ماه بخاطر درد فریز کرده حالا از زناشویی ومن متنفر شده و اجازه نمیده حتی تو اتاقش بخوابم من باید ...
تمرینات درمانی برای افتادگی شانه تمرینات درمانی برای افتادگی شانه در این ناهنجاری شانه ها به صورت رها شده هستند و به اصطلاح فرد از حالت چهار شانه بودن خارج می شود . انواع افتادگی شا...
درمان ناباروری در مردان، لیزر در ایران استفاده میشه؟ جراح و متخصص بیماری‌های لثه با اشاره به اینکه در ایران لیزر در بیماران سرطان استفاده نمی‌شود، اظهار کرد: به دلیل اینکه دانش ما برای کاربرد لیزر د...
تعیین روز تخمک گذاری، پسر میخوام سوال:باسلام و خسته نباشید. من تصمیم به بارداری دارم. سیکل عادت ماهانه من منظم میباشد(این دوره 28 روز میباشد و به ندرت در اثر ورزش یا تغییر آب وهو...
نیاز کودکان، ضرورت توجه والدین توجه به نیاز کودکان از ضروریاتی است که همواره مورد توجه والدین قرار دارد اما گاهی برخی از نیازها در میان اولویت‌های والدین رنگ می‌بازد و کمتر مور...