سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

عالی قاپو،  یکی از مهم‌ترین شاهکارها‌ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری

 

عالى قاپو بزرگ‌ترین کاخى است که ممکن است در یک پایتخت وجود داشته باشد.‌ این کاخ در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفته و‌ دارای همه مزایا و محاسن بوده و آنچه لازمه یک کاخ سلطنتى بوده در آن وجود داشته است.کاخ عالی قاپو، عمارتی است ‌برافراشته در غرب میدان نقش جهان و روبه‌روی مسجد شیخ لطف‌الله‌ و به عنوان یکی از مهم‌ترین شاهکارها‌ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری از شهرتی عالم‌گیر برخوردار است‌. تاریخ ساخت بنای تاریخی عالی قاپو به ۱۰۵۴ هـ.ق باز‌می‌گردد و بانی آن شاه عباس اول است.‌
عالی قاپو دروازه مرکزی و مدخل کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان نقش جهان بنا شده بودند‌. این امارت، مرکب از دو کلمه عالی و قاپو است که با هم به معنای «‌سر‌در بلند‌» یا «‌درگاه بلند‌» هستند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 تاریخ ساخت عالی قاپو به ۱۰۵۴ هـ.ق باز‌می‌گردد و بانی آن شاه عباس اول است

بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۳۶ متر تا کف بازار، بلندترین عمارت چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده است. این کاخ ‌به دلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو، نمایی متفاوت دارد، به گونه‌ای که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف به عنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه است.

   سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

عالی قاپو دروازه مرکزی کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان نقش جهان بنا شده بودند‌

 

به طور کلی عمارت عالى قاپو از دو قسمت متمایز تشکیل شده است؛ قسمت جلویى و مدخل عمارت و ساختمان اصلى کاخ.

قسمت جلویى ساختمان از ساختمان اصلى جلوتر ‌و مدخل وسیع عمارت در همین بخش واقع است. مدخل داراى تاق جناغى است و در دو طبقه طرفین آن درها و تاق‌نماهاى کوچکترى وجود دار‌د.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 عمارت عالى قاپو از دو قسمت متمایز تشکیل شده است

بالاى مدخل، ایوانى هست که از ۳ جهت باز است و اتاق چوبى دارد. در زمان‌هاى گذشته به هنگام ضرورت اطراف ایوان را با پرده مى‌‌پوشانیده‏‌اند.

حوضى با لبه‌‌هاى مرمرین و فواره‌هایی در وسط ایوان قرار دارد که ‌کف آن را از مس ساخته‏‌اند. از نوشته‏ هاى جهانگردانى چون تارونیه و شاردن چنین بر‌مى‏‌آید که در گذشته دور، دیوار انتهاى ایوان و سطوح ستون‌ها آینه کارى بوده است.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

  بناى اصلى عالى قاپو از ۶ طبقه تشکیل شده است

بناى این ایوان یا به عبارت دیگر، تالار بر اساس کتاب قصص الخاقانى در سال ۱۰۵۳ هجرى قمرى آغاز شده در مدتى بسیار اندک به اتمام رسیده است.

مدخل به دهلیزى راه مى‌‏یابد که به صورت شمالى – جنوبى ساخته شده. در پشت این دهلیز عمارت اصلى عالى قاپو قرار دارد که در آن مقابل مدخل که از آن نام بردیم، قرار دارد.

اما بناى اصلى عالى قاپو از ۶ طبقه تشکیل شده است. در طرفین در ورودى عمارت ۶ طبقه دو سکوى سنگى وجود دارد. کتبه‌‌اى نیز در بالاى این در قرار دارد که قسمتى از آن با گذشت زمان از بین رفته است.

کرباسى که پس از در ورودى قرار گرفته سقفى بلند به اندازه مدخل جلویى ساختمان دارد. در همین کرباس مقابل در ورودى عمارت اصلى درى دیگر با دو سکو در طرفین هست که کرباس را به حیاط پشت ارتباط مى ‏دهد.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 آنچه عالی قاپو را در عدد آثار باشکوه و بسیار نفیس قرار داده،گچبری های آخرین طبقه است

 

بالاى این در، پنجره‏اى مشبک قرار دارد که از آن نور به داخل کرباس مى ‏تابد. اتاق هاى اطراف همین کرباس در حقیقت محل ادارات دولتى بوده است.

دو راه پله مارپیچ در دو گوشه طبقه اول راه‌هاى ارتباطى را تشکیل مى‌‏دهند. بالاى طبقه اول کاخ عالی قاپو ، چهار طبقه هست که هر دو طبقه علاوه بر اتاق‌هایى که دارند، داراى تالار بزرگ هستند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 راه پله های کاخ عالی قاپو

نخستین تالار عالی قاپوپ، به وسیله درى بزرگ به ایوان بخش جلویى عمارت باز مى‏‌شود. بر در و دیوار این تالار نقوشى زیبا و رنگارنگ وجود دارد که اغلب از آثار رضا عباسى است.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

هر طبقه از عمارت عالی قاپو،  تزئینات مخصوصی دارد

 

طبقه ششم کاخ عالی قاپو،  تالارى بزرگ دارد که تماماً گچ کارى است. این تالار که به اتاق صوت نیز شهرت دارد، بر اساس شناخت فیزیکى صوت و انعکاس آن به نحوى ساخته شده که مثل یک استودیوى مجهز به ضبط صدا طنین‏ه‌اى اضافى صدا را از بین مى ‏برده ‌و اصوات را ‌صاف به تمام قسمت‌هاى تالار می‌رسانده است. دیوارهاى اتاق‌هاى اطراف نیز با نقاشی‌هاى زیبا تزیین شده‌‏اند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 بنای عالی قاپو به عنوان یک بنای تشریفاتی خوش ساخت و زیبا از هنر معماری دوران صفویه است

 

آنچه عالی قاپو را در عدد آثار باشکوه و بسیار نفیس قرار داده، علاوه بر مینیاتورهای رضا عباسی، گچبری های آخرین طبقه است که به “اتاق موسیقی” یا “اتاق صوت” نیز معروف است. در این قسمت از کاخ، شکل انواع جام و صراحی در دیوار تعبیه شده که ساختن و پرداختن این اشکال به غیر از نمایش زیبایی، خلاقیت و ابتکار هنرمندان گچکار، برای این بوده که انعکاسات حاصل از نغمه های نوازندگان و اساتید موسیقی، به وسیله این اشکال گرفته شده و صداها طبیعی و بدون انعکاس به گوش برسند.

به طورکلی بنای عالی قاپو به عنوان یک بنای تشریفاتی خوش ساخت و زیبا دستاورد دیگری از هنر معماری دوران صفویه است.
با آنکه بعد از دوره صفویه به تزئینات بناها خسارات جبران ناپذیری وارد شده، هنوز شاهکارهایی از گچ‌بری‌ها و نقاشی‌های عهد صفویه را در بر دارد و بازدید‌کنندگان را به تحسین وا‌می‌دارد.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 کاخ عالی قاپو در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفت

 

مینیاتورهای هنرمندانه رضا عباسی، نقاش معروف عهد شاه عباس، نقاشی‌های گل و بوته، شاخ و برگ، اشکال وحوش و طیور و گچبری‌های زیبای آن به شکل انواع جام و صراحی در تاق‌ها و دیوارها تعبیه شده است و شاه صفوی و مهمانان او، از تالار همین عمارت مناظر بازی چوگان، چراغانی، آتش بازی‌ها و نمایش‌های میدانی را تماشا می‌کردند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

کاخ عالی قاپو ‌به دلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو، نمایی متفاوت دارد

 

عالى قاپو بزرگترین کاخى است که ممکن است در یک پایتخت وجود داشته باشد. پس می‌توان گفت ‌این کاخ در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفته و از این روی، دارای همه مزایا و محاسن بوده و آنچه لازمه یک کاخ سلطنتى بوده در آن وجود داشته است.

تلویزیون برای کودک، چه اندازه لازم؟ هشدار؛ کودک را پای تلویزیون رها نکنید!یک روان‌شناس گفت: رها کردن کودک پای تلویزیون فرهنگی است که در بسیاری کشورها منسوخ شده ولی هنوز در کشور ما ب...
کاهش حالت تهوع بارداری، تاثیر میوه به یک متخصص طب سنتی با اشاره به اینکه تهوع و استفراغ یکی از شایع‌ترین مشکلات زنان باردار تا ماه چهارم و گاهی تا آخر بارداری است، گفت: زنان باردار برای ...
ارتباط ورزش و بیماری ام اس ام اس (MS) بیماری ای مزمن و ناتوان کننده سیستم عصبی است که با التهاب در هر مکانی از نخاع و مغز مشخص می شود. شیوع بیماری در زنان ۳ برابر مردان است… ام...
قارچ واژن، نزدیکی زیاد! سوال:سلام، من مدتی هست که به دلیل رابطه جنسی زیاد دچار عفونت قارچی واژن میشم،۳ هفته پیش درمان با فلوکونازول و کلوتریمازول رو شروع کردم و نتیجه دا...
عکس نوشته های لبخند بزن ⋆ در عکس نوشته های لبخند بزن گالری از تصاویر ناب عاشقانه را قرار داده ایم که شامل 13 عکس نوشته با متن های زیبای عاشقانه می باشد این عکس های متن دار احس...
علت پریود نشدن، یائسه شدم؟ سوال:باسلام خانمی 46 ساله هستم مدت دو ماهه پریود نشدم خیلی افسرده هستم ایا درمان گیاهی برای باز شدن پریود وجود داره لطفا راهنماییم کنید ممنون. جو...
مصرف بیش از حد پروتئین این پیامدها را برای بدن به همراه دارد پروتئین ها یکی از مواد غذایی مهم برای بدن محسوب می شوند.مواد غذایی دارای پروتئین به دلیل اینکه سیر کننده هستند توسط افرادی که خواستار کاهش وزن هستن...
ریختن منی روی واژن، احتمال بارداری؟ سوال:سلام من جمعه (تاریخ سوم) پریودم تمام شده. چند ماهی هست ک قرص روکین مصرف می کنم. شنبه (تاریخ چهارم) قرص نخوردم. 1شنبه 1عدد خوردم و 2شنبه رابط...
عکس نوشته عاشقانه سایه روشن ⋆ در عکس نوشته عاشقانه سایه روشن تصاویر متن دار عاشقانه را قرار داده ایم که همراه با متن و … عکس نوشته عاشقانه سایه روشن عکس نوشته عاشقانه سایه روشن ﻣ...
جلوگیری از حاملگی، بهترین روش سوال:با سلام، من چهارساله ازدواج کردم صاحب دو فرزند هستم و در هردو بارداری فشارخون بالا داشتم. فرزند دومم شش هفته س به دنیا اومده با سزارین البته...
آسم در کودکان، روش تشخیص آسم نوعی بیماری التهابی مزمن ریه­ ها و مجاری هوایی است منظور از مجاری هوایی لوله ­هایی هستند که هوا را به داخل ریه­ ها می دهند و از آنجا خارج می­ سازن...
مدفوع چرب در کودکان، علتش چیه؟ سوال:سلام ببخشید. مدفوع بچه ما خیلی چربه علت و راهکارش چیه دل دردهای شدیدی داره ممنون میشم از راهنمایتون.جواب:اشاره ای به سن کودک و اینکه رژیم غذ...
نکات مهمی که باید درباره جوانسازی صورت بدانید صورت هر فرد را می توان مهم ترین عامل در زیبایی وی بر شمرد. به همین علت باید برای حفظ زیبایی صورت کوشید. با بالا رفتن سن فرد به تدریج پوست وی پیر شده و...
علائم ناباروری در زنان، صابون به دلم نزنم؟ ناباروری زمانی رخ می دهد که شما پس از رابطه ی جنسی منظم و محافظت نشده برای ۶ ماه تا ۱ سال نتوانید باردار شوید، البته این محدوده ی زمانی به سن شما بستگ...
شب ادراری در کودکان، اقدامات اولیه/ صدای دکتر اول از همه این که اگر خود کودک متوجه شد باید به او یاد بدهیم که لباس هایش و رو تختی اش را عوض کند. بعضی از نوزادان همه ادرار را در خواب نمی کنند ...

آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

 

نام کاخ عالی‌ قاپو
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
کاربری موزه
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۰۴
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

کاخ عالی‌قاپو (به ترکی به معنی «درگاه بلند» ساختمانی است که در واقع درب ورودی دولتخانه صفوی بوده‌است و در ابتدا شکلی ساده داشته و به مرور زمان و در طول سلطنت شاه عباس طبقاتی به آن افزوده شدند و در زمان شاه عباس دوم ایوان ستوندار به آن افزوده شد. این بنا در ضلع غربی میدان نقش جهان و روبروی مسجد شیخ لطف‌الله واقع شده‌است. ارتفاع آن ۴۸ متر است و ۶ طبقه دارد که با راه‌پله‌های مارپیچ می‌توان به آنها رسید. آنچه باعث گردیده است عالی قاپو در زمره آثار باشکوه و بسیار نفیس عصر صفوی قرار گیرد، مینیاتورهایی هست که کار هنرمند معروف عصر صفوی رضا عباسی است و همچنین گچبری‌های آخرین طبقه کاخ عالی قاپو است که تالار آن «اتاق موسیقی» یا «اتاق صوت» نیز نامیده می‌شود.

تاریخچه بنا

این بنا پس از انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان توسط شاه عباس اول بین سالهای ۹۷۳ تا ۹۷۷ خورشیدی بعنوان مقر و دولتخانه حکومتی سلاطین صفوی شروع به ساخت شد.

مدت زمان ساخت

این کاخ طی ۵ مرحله معماری و در زمان جانشینان شاه عباس اول بخصوص شاه عباس دوم و شاه سلیمان بین ۷۰ تا ۱۰۰ سال ادامه و تکمیل یافت. حتی به دلیل وجود کتیبه‌ای بخط نستعلیق در زمان شاه سلطان حسین آخرین پادشاه صفوی، تزئینات طبقه سوم اضافه یا مرمت شده‌است.

استادکاران و معماران بنا

کتیبه یا سند مستندی مبنی بر عنوان نام معمار بنا در دست نیست ولی به احتمال زیاد معمار بنا یکی از استادان و معماران مهندس معروفی چون استاد علی اکبر اصفهانی یا استاد محمدرضا ابن استاد حسین بنای اصفهانی دو معمار مشهور مساجد جامع عباسی و مسجد شیخ لطف الله بوده‌است.

دلیل نامگذاری

قاپو یا قاپی در زبان ترکی به معنی در، درگاه و ورودی است و عالی به معنی باشکوه، بزرگ و با ارزش می‌باشد. گفته می‌شود که در اصلی بنا را شاه عباس از نجف و مقبره علی بن ابی طالب به این مکان انتقال داده‌است. کتیبه بالای سردر ورودی با عنوان انا مدینه العلم و علی بابها و استقرار ۱۱۰ توپ جنگی در مقابل کاخ به حساب ابجد نام علی را عنوان می‌نماید (ع=۸۰، ل=۲۰، ی=۱۰).

تزئینات داخلی و خارجی بنا

تزئینات خارجی بوسیله آجر که در لچکها (قسمتهای هلالی در بالای هر ورودی) بوسیله کاشی هفت رنگ و تزئینات و خطوط اسلیمی می‌باشد و تزئینات داخلی بوسیله نقوش زیبای گل و بته و شکارگاه و حیوانت و پرندگان بر روی گچ (لایه چینی و کشته بری) و یا مینیاتورهای تصویری ایرانی (به سبک نقاشی‌های رضا عباسی) و خارجی (بوسیله نقاشان اروپایی که در زمان شاه سلیمان در دربار صفوی حضور داشتند به سبک نقاشی اروپایی به سبک توسط نقاشان معروفی مانند آنژل ولوکار) می‌باشد.

مراحل پنجگانه ساخت بنا

مرحله اول

ساخت بنایی تنها به عنوان ورودی جهت سایر بناها و مجموعه کاخهای سلطنتی می‌باشد

مرحله دوم

در این مرحله لزوم گسترش بنا و اضافه نمودن طبقات فوقانی بدلیل گسترش پایتخت و افزایش جمعیت شهری و با اهمیت جلوه دادن مقر حکومتی احساس گردید. بدین منظور طبقات سوم و چهارم و نیم طبقه پنجم اضافه گردیدند.

مرحله سوم

تکمیل ساختمان برجی شکل کاخ با اضافه نمودن آخرین طبقه (معروف به سالن موسیقی).

مرحله چهارم

اضافه نمودن پیش زدگی به سمت میدان نقش جهان (میدان امام خمینی) جهت افزایش طول کاخ و تبدیل آن به ایوان ستوندار در مرحله بعدی ساختمان

مرحله پنجم

اضافه نمودن ۱۸ ستون به ایوان با فضا ایجاد شده مرحله قبل بعلاوه ایجاد پله‌های شاهی و ساخت و تکمیل سیستم آبرسانی بنا جهت انتقال آب به طبقات به خصوص حوض مسی ایوان

پله‌های کاخ

این کاخ در حال حاضر دارای سه دستگاه پله، شامل دو دستگاه پله مارپیچ بصورت قرینه در قسمت غربی ساختمان و یک دستگاه پله بصورت پلکانی (بصورت چند پله و اتاقهای بین راه به شکل زیگزاگی) معروف به پله‌های شاهی که به منظور تشریفات ساخته شده‌است.

طبقات ششگانه بنای عالی قاپو

بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۴۸ متر تا کف بازار بلندترین کاخ چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده‌است. بدلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو نمایی متفاوت دارد به طوری که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف بعنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه می‌باشد.

آستانه ورودی

کمپفر دربارهٔ آستانه کاخ عالی‌قاپو چنین گفته است:

کاخ عالی‌قاپو دارای آستانه‌ای است از جنس مرمر که در تکریم و اجلال پادشاه سهم عمده‌ای دارد و عابرینی که می‌خواهند بدون شرف‌یابی به خدمت شاه برسند در آنجا به زمین می‌افتند و آستانه را می‌بوسند بنابرین همه سعی می‌کنند کفششان به آستانه نخورد وگرنه نگهبان آنان کتک جانانه‌ای می‌زند.

 

مشکلات خواب کودک، نمیخواد بخابه!  بسیاری از والدین معتقدند کودکان شش تا نه ساله باید خودشان بدون هیچ مشاجره ای به رختخواب بروند و زمانی که فرزندشان این کار را نمی کند، احساس درما...
فاویسم در نوزادان، تغذیه مادر سوال:با سلام و احترام. من یک دختر دوماهه دارم که مشکوک به فاویسم است که از شیر خودم تغذیه میکنه میخواستم بدونم من چه موادی نباید بخورم؟ از عطر و ...
فئودور داستایوفسکی و صرع فئودور داستایوفسکی فئودور داستايوفسکي ابله(فئودور داستایوفسکی) آثار فئودور داستایوفسکی بیوگرافی فئودور داستایوفسکی کتابهای فئودور داستایوفسکی کتاب ...
اکوکاردیوگرافی قلب جنین، چرا انجام می شود؟ گاهی پزشک برای تشخیص بیماری های مادرزادی قلب و نامنظمی های قلب جنین اکوکاردیوگرافی تجویز می کند. این آزمایش معمولا در سه ماهه دوم بارداری و معمولا ب...
افسردگی پس از زایمان، غیر قابل پیشگیری؟  شهره جلالی، کارشناس مامایی در خصوص اختلال افسردگی پس از زایمان گفت: افسردگی نوعی اختلال روانی است که معمولا تعداد زیادی از مادران پس از زایمان ب...
زندگینامه ویلفردو پارتو زندگینامه ویلفردو پارتو ویلفردو پارتو «پارتو» بیشتر شهرت خویش را وامدار دو مفهومی است که یادآور نام وی هستند. نخستین و آشناترین آنها مفه...
کودک بددهن، احساس قلدری میکنه! سوال:با سلام، خواهر من در آستانه طلاق میباشد و پسر 3.5 ساله ایشان نزد خودشان می باشد، متاسفانه این پسر با دیدن شرایط موجود در منزل قبلی خیلی بد د...
وظایف والدین نسبت به فرزندان، دیدگاه اسلام سوالبا سلام و خسته نباشید. سوالی داشتم در خصوص حق فرزندان در اسلام و کارهایی که پدر و مادر باید در حق فرزندانشان انجام دهند. من هرچه در این مورد ...
پنج هفته اول بارداری، تغییرات این دوره کسب دانش و به دست آوردن اطلاعات در مورد بارداری و اتفاقاتی که در درون بدنتان می‌افتد، به چند دلیل حائز اهمیت است. نخست اینکه حس کنجکاوی شما را برطرف ک...
حالت تهوع صبحگاهی، یعنی بارداری؟ سوال:با سلام و عرض خسته نباشید . چند وقتی است که در ابتدای صبح دچار سردرد و سرگیجه و در بعضی موارد گاها" احساس تهوع می شوم . در بعضی موارد هم در ...
جزئیات قانون درباره مهریه، داده اند و گرفته اند! این روزها که آمار طلاق، به‌ویژه در شهرهای بزرگ رو به افزایش است، بد نیست خانواده‌ها و جوانانی که برای امر مقدس ازدواج، عزمشان جزم شده است، با چند...
ورزش کردن در دوران بارداری، لازمه؟ خانم های باردار هرگز نباید تحرک و فعالیت ورزشی را فراموش کنند بهتر است از ورزش کردن غافل نشوند و با این کار باعث افزایش سلامت جنین و پیشگیری از ابتلا ...
چگونه رژگونه شکسته و پنکیک را ترمیم کنیم؟ ترمیم رژگونه شکسته ، رژگونه خرد شده ، چگونه رژگونه شکسته را ترمیم کنیم؟ ، رژگونه پودر شده ، پنکیک شکسته پنکیک و رژگونه هر دو جزو لوازم آ...
ترسو بدون بچه، علت چیست؟ سوالسلام.خسته نباشید.من یک پسر دارم که 2 سال و3ماهشه.خودم شاغل هستم و بخاطر شرایطی که دارم پسرم رو باخودم به محل کارم میبرم.بخاطر مشغله کاری و صب...
داروی درمان نازایی، خبر داغ! درمان ناباروری و تخمک گذاری با یک داروی ضد سرطان!دانشمندان دانشگاه ادینبورگ در دستاوردی نویدبخش برای زنان نابارور دریافتند که یک داروی رایج ضد سر...