سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

عالی قاپو،  یکی از مهم‌ترین شاهکارها‌ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری

 

عالى قاپو بزرگ‌ترین کاخى است که ممکن است در یک پایتخت وجود داشته باشد.‌ این کاخ در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفته و‌ دارای همه مزایا و محاسن بوده و آنچه لازمه یک کاخ سلطنتى بوده در آن وجود داشته است.کاخ عالی قاپو، عمارتی است ‌برافراشته در غرب میدان نقش جهان و روبه‌روی مسجد شیخ لطف‌الله‌ و به عنوان یکی از مهم‌ترین شاهکارها‌ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری از شهرتی عالم‌گیر برخوردار است‌. تاریخ ساخت بنای تاریخی عالی قاپو به ۱۰۵۴ هـ.ق باز‌می‌گردد و بانی آن شاه عباس اول است.‌
عالی قاپو دروازه مرکزی و مدخل کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان نقش جهان بنا شده بودند‌. این امارت، مرکب از دو کلمه عالی و قاپو است که با هم به معنای «‌سر‌در بلند‌» یا «‌درگاه بلند‌» هستند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 تاریخ ساخت عالی قاپو به ۱۰۵۴ هـ.ق باز‌می‌گردد و بانی آن شاه عباس اول است

بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۳۶ متر تا کف بازار، بلندترین عمارت چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده است. این کاخ ‌به دلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو، نمایی متفاوت دارد، به گونه‌ای که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف به عنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه است.

   سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

عالی قاپو دروازه مرکزی کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان نقش جهان بنا شده بودند‌

 

به طور کلی عمارت عالى قاپو از دو قسمت متمایز تشکیل شده است؛ قسمت جلویى و مدخل عمارت و ساختمان اصلى کاخ.

قسمت جلویى ساختمان از ساختمان اصلى جلوتر ‌و مدخل وسیع عمارت در همین بخش واقع است. مدخل داراى تاق جناغى است و در دو طبقه طرفین آن درها و تاق‌نماهاى کوچکترى وجود دار‌د.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 عمارت عالى قاپو از دو قسمت متمایز تشکیل شده است

بالاى مدخل، ایوانى هست که از ۳ جهت باز است و اتاق چوبى دارد. در زمان‌هاى گذشته به هنگام ضرورت اطراف ایوان را با پرده مى‌‌پوشانیده‏‌اند.

حوضى با لبه‌‌هاى مرمرین و فواره‌هایی در وسط ایوان قرار دارد که ‌کف آن را از مس ساخته‏‌اند. از نوشته‏ هاى جهانگردانى چون تارونیه و شاردن چنین بر‌مى‏‌آید که در گذشته دور، دیوار انتهاى ایوان و سطوح ستون‌ها آینه کارى بوده است.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

  بناى اصلى عالى قاپو از ۶ طبقه تشکیل شده است

بناى این ایوان یا به عبارت دیگر، تالار بر اساس کتاب قصص الخاقانى در سال ۱۰۵۳ هجرى قمرى آغاز شده در مدتى بسیار اندک به اتمام رسیده است.

مدخل به دهلیزى راه مى‌‏یابد که به صورت شمالى – جنوبى ساخته شده. در پشت این دهلیز عمارت اصلى عالى قاپو قرار دارد که در آن مقابل مدخل که از آن نام بردیم، قرار دارد.

اما بناى اصلى عالى قاپو از ۶ طبقه تشکیل شده است. در طرفین در ورودى عمارت ۶ طبقه دو سکوى سنگى وجود دارد. کتبه‌‌اى نیز در بالاى این در قرار دارد که قسمتى از آن با گذشت زمان از بین رفته است.

کرباسى که پس از در ورودى قرار گرفته سقفى بلند به اندازه مدخل جلویى ساختمان دارد. در همین کرباس مقابل در ورودى عمارت اصلى درى دیگر با دو سکو در طرفین هست که کرباس را به حیاط پشت ارتباط مى ‏دهد.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 آنچه عالی قاپو را در عدد آثار باشکوه و بسیار نفیس قرار داده،گچبری های آخرین طبقه است

 

بالاى این در، پنجره‏اى مشبک قرار دارد که از آن نور به داخل کرباس مى ‏تابد. اتاق هاى اطراف همین کرباس در حقیقت محل ادارات دولتى بوده است.

دو راه پله مارپیچ در دو گوشه طبقه اول راه‌هاى ارتباطى را تشکیل مى‌‏دهند. بالاى طبقه اول کاخ عالی قاپو ، چهار طبقه هست که هر دو طبقه علاوه بر اتاق‌هایى که دارند، داراى تالار بزرگ هستند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 راه پله های کاخ عالی قاپو

نخستین تالار عالی قاپوپ، به وسیله درى بزرگ به ایوان بخش جلویى عمارت باز مى‏‌شود. بر در و دیوار این تالار نقوشى زیبا و رنگارنگ وجود دارد که اغلب از آثار رضا عباسى است.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

هر طبقه از عمارت عالی قاپو،  تزئینات مخصوصی دارد

 

طبقه ششم کاخ عالی قاپو،  تالارى بزرگ دارد که تماماً گچ کارى است. این تالار که به اتاق صوت نیز شهرت دارد، بر اساس شناخت فیزیکى صوت و انعکاس آن به نحوى ساخته شده که مثل یک استودیوى مجهز به ضبط صدا طنین‏ه‌اى اضافى صدا را از بین مى ‏برده ‌و اصوات را ‌صاف به تمام قسمت‌هاى تالار می‌رسانده است. دیوارهاى اتاق‌هاى اطراف نیز با نقاشی‌هاى زیبا تزیین شده‌‏اند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 بنای عالی قاپو به عنوان یک بنای تشریفاتی خوش ساخت و زیبا از هنر معماری دوران صفویه است

 

آنچه عالی قاپو را در عدد آثار باشکوه و بسیار نفیس قرار داده، علاوه بر مینیاتورهای رضا عباسی، گچبری های آخرین طبقه است که به “اتاق موسیقی” یا “اتاق صوت” نیز معروف است. در این قسمت از کاخ، شکل انواع جام و صراحی در دیوار تعبیه شده که ساختن و پرداختن این اشکال به غیر از نمایش زیبایی، خلاقیت و ابتکار هنرمندان گچکار، برای این بوده که انعکاسات حاصل از نغمه های نوازندگان و اساتید موسیقی، به وسیله این اشکال گرفته شده و صداها طبیعی و بدون انعکاس به گوش برسند.

به طورکلی بنای عالی قاپو به عنوان یک بنای تشریفاتی خوش ساخت و زیبا دستاورد دیگری از هنر معماری دوران صفویه است.
با آنکه بعد از دوره صفویه به تزئینات بناها خسارات جبران ناپذیری وارد شده، هنوز شاهکارهایی از گچ‌بری‌ها و نقاشی‌های عهد صفویه را در بر دارد و بازدید‌کنندگان را به تحسین وا‌می‌دارد.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

 کاخ عالی قاپو در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفت

 

مینیاتورهای هنرمندانه رضا عباسی، نقاش معروف عهد شاه عباس، نقاشی‌های گل و بوته، شاخ و برگ، اشکال وحوش و طیور و گچبری‌های زیبای آن به شکل انواع جام و صراحی در تاق‌ها و دیوارها تعبیه شده است و شاه صفوی و مهمانان او، از تالار همین عمارت مناظر بازی چوگان، چراغانی، آتش بازی‌ها و نمایش‌های میدانی را تماشا می‌کردند.

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو

کاخ عالی قاپو ‌به دلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو، نمایی متفاوت دارد

 

عالى قاپو بزرگترین کاخى است که ممکن است در یک پایتخت وجود داشته باشد. پس می‌توان گفت ‌این کاخ در زمان صفویه از بهترین کاخ‌های دنیا به شمار می‌رفته و از این روی، دارای همه مزایا و محاسن بوده و آنچه لازمه یک کاخ سلطنتى بوده در آن وجود داشته است.

فشار خون در کودکان، نقش کلیه ها/ کلیپ در ارزیابی کودکان که دچار بیماری فشار خون هستند علاوه بر آزمایشات خون و کشت ادار باید بررسی های دیگری را انجام داد که از صحت بقیه نقاط بدن مطمئن ...
اولین نشانه های لقاح، اشتیاق مادر شدن 6ساله ازدواج کردیم و بچه ای نداریم. علائم لقاح چیه؟
بهترین وضعیت خواب در بارداری، کدام مدل؟ از همان ابتدای بارداری به خود عادت دهید که به پهلو دراز بکشید. خوابیدن به پهلو  با زانوان خمیده ، بهترین و راحت ترین وضعیت خواب در این دوران می باشد. ...
علت خونریزی در بارداری، چقدر جدیه؟ خونریزی واژینال در دوران بارداری، به خصوص در سه ماهه اول موضوعی شایع است و معمولاً نشانه‌ی وجود مشکل نیست. اما از آنجا که خونریزی در برخی موارد م...
عوامل موثر بر ناباروری در زنان/ صدای دکتر ناباروری در خانم ها دارای سه علت اصلی و مهم می باشد. اول بحث تخمک گذاری بعد بحث لوله های رحمی و مورد آخر اسپرم همسر می باشد که هر کدام را توضیح د...
رژیم لاغری در شیردهی، معرفی کنید سوالسلام ،من کودکی 8 ماهه دارم که او را شیر میدهم و وزنم 71 کیلو و قدم 158 و سنم 28 میباشد. لطفا مرا راهنمایی کنید و دستور رژیمی متناسب با این دو...
عوارض عقب انداختن پریود عوارض خطرناک عقب انداختن پریودقرص‌های پیشگیری از بارداری حتی در شرایطی که با دوز معمول و با هدف پیشگیری و به صورت دوره‌ای مصرف می‌شود، خطراتی دار...
شب ادراری کودکان، چگونه درمان کنیم؟ شب ادراری اختلالی است که تحت تاثیرعوامل ژنتیکی و گاهی استرس در کودکان بروزمی کند که به گفته متخصصان این اختلال با افزایش سن خود بخود بهبود می یابد.در ...
چگونه می توانیم گرفتگی صدا را درمان کنیم   گرفتگی صدا یکی از موضوعاتی است که در بین مردم بسیار شایع می باشد.ممکن است برای مردن عادی که بعد از یک صحبت طولانی دچار گرفتگی صدا می شوند ،این مو...
طرز تهیه مافین هات داگ؛ میان وعده‌ای با سس قرمز وب سایت ایران کوک: مافین هات داگ میان وعده یا پیش غذایی خوشمزه است که طرز تهیه ای بسیار آسان و سریع دارد. این مافین ها را با سس قرمز نوش جان ...
دلایل ناباروری مردان، کامل ترین دلایل! دلایل ناباروری در مردان متفاوت است. متاسفانه برخی از اقایان در باروری ضعیف هستند و براحتی نمی توانند بچه دار شوند. دلایل ناباروری در مردان متفاوت...
کدام بازیگران، دوقلو دارند (۱) گروه ترجمه نی نی بان: در هفته اخیر اعلام شد بیونسی، خواننده سرشناس و امل کلونی، همسر جورج کلونی دو قلو باردارند. به همین خاطر به بررسی زوج ...
ویدیو بچه بامزه(۳۴)/ کلیپ بچه ها باکارای بامزه ای که میکنن باعث خنده بزرگترهاشون میشن در این ویدیو گزیده ای از کارای بامزه بچه هارو می بینیم.در صورت پخش نشدن ویدئو بر روی ...
بعد از نزدیکی چه باید کرد؟ در یک مطالعه در اروپا بعد از نظرخواهی از عده زیادی از زنها لیستی از مواردی که آنها بعد از رابطه جنسی و ارگاسم دوست دارند برایشان انجام شود، تهیه ...
تغذیه زنان باردار، زیاد بخورند یا کم؟ دوران بارداری برای خانم ها با وجود همه سختی هایی که دارد دوران شیرینی است.مادرها همه سختیهای دوران بارداری را با لذت تحمل میکنند ولی بعضی مادرها ...

آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

 

نام کاخ عالی‌ قاپو
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
کاربری موزه
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۰۴
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

کاخ عالی‌قاپو (به ترکی به معنی «درگاه بلند» ساختمانی است که در واقع درب ورودی دولتخانه صفوی بوده‌است و در ابتدا شکلی ساده داشته و به مرور زمان و در طول سلطنت شاه عباس طبقاتی به آن افزوده شدند و در زمان شاه عباس دوم ایوان ستوندار به آن افزوده شد. این بنا در ضلع غربی میدان نقش جهان و روبروی مسجد شیخ لطف‌الله واقع شده‌است. ارتفاع آن ۴۸ متر است و ۶ طبقه دارد که با راه‌پله‌های مارپیچ می‌توان به آنها رسید. آنچه باعث گردیده است عالی قاپو در زمره آثار باشکوه و بسیار نفیس عصر صفوی قرار گیرد، مینیاتورهایی هست که کار هنرمند معروف عصر صفوی رضا عباسی است و همچنین گچبری‌های آخرین طبقه کاخ عالی قاپو است که تالار آن «اتاق موسیقی» یا «اتاق صوت» نیز نامیده می‌شود.

تاریخچه بنا

این بنا پس از انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان توسط شاه عباس اول بین سالهای ۹۷۳ تا ۹۷۷ خورشیدی بعنوان مقر و دولتخانه حکومتی سلاطین صفوی شروع به ساخت شد.

مدت زمان ساخت

این کاخ طی ۵ مرحله معماری و در زمان جانشینان شاه عباس اول بخصوص شاه عباس دوم و شاه سلیمان بین ۷۰ تا ۱۰۰ سال ادامه و تکمیل یافت. حتی به دلیل وجود کتیبه‌ای بخط نستعلیق در زمان شاه سلطان حسین آخرین پادشاه صفوی، تزئینات طبقه سوم اضافه یا مرمت شده‌است.

استادکاران و معماران بنا

کتیبه یا سند مستندی مبنی بر عنوان نام معمار بنا در دست نیست ولی به احتمال زیاد معمار بنا یکی از استادان و معماران مهندس معروفی چون استاد علی اکبر اصفهانی یا استاد محمدرضا ابن استاد حسین بنای اصفهانی دو معمار مشهور مساجد جامع عباسی و مسجد شیخ لطف الله بوده‌است.

دلیل نامگذاری

قاپو یا قاپی در زبان ترکی به معنی در، درگاه و ورودی است و عالی به معنی باشکوه، بزرگ و با ارزش می‌باشد. گفته می‌شود که در اصلی بنا را شاه عباس از نجف و مقبره علی بن ابی طالب به این مکان انتقال داده‌است. کتیبه بالای سردر ورودی با عنوان انا مدینه العلم و علی بابها و استقرار ۱۱۰ توپ جنگی در مقابل کاخ به حساب ابجد نام علی را عنوان می‌نماید (ع=۸۰، ل=۲۰، ی=۱۰).

تزئینات داخلی و خارجی بنا

تزئینات خارجی بوسیله آجر که در لچکها (قسمتهای هلالی در بالای هر ورودی) بوسیله کاشی هفت رنگ و تزئینات و خطوط اسلیمی می‌باشد و تزئینات داخلی بوسیله نقوش زیبای گل و بته و شکارگاه و حیوانت و پرندگان بر روی گچ (لایه چینی و کشته بری) و یا مینیاتورهای تصویری ایرانی (به سبک نقاشی‌های رضا عباسی) و خارجی (بوسیله نقاشان اروپایی که در زمان شاه سلیمان در دربار صفوی حضور داشتند به سبک نقاشی اروپایی به سبک توسط نقاشان معروفی مانند آنژل ولوکار) می‌باشد.

مراحل پنجگانه ساخت بنا

مرحله اول

ساخت بنایی تنها به عنوان ورودی جهت سایر بناها و مجموعه کاخهای سلطنتی می‌باشد

مرحله دوم

در این مرحله لزوم گسترش بنا و اضافه نمودن طبقات فوقانی بدلیل گسترش پایتخت و افزایش جمعیت شهری و با اهمیت جلوه دادن مقر حکومتی احساس گردید. بدین منظور طبقات سوم و چهارم و نیم طبقه پنجم اضافه گردیدند.

مرحله سوم

تکمیل ساختمان برجی شکل کاخ با اضافه نمودن آخرین طبقه (معروف به سالن موسیقی).

مرحله چهارم

اضافه نمودن پیش زدگی به سمت میدان نقش جهان (میدان امام خمینی) جهت افزایش طول کاخ و تبدیل آن به ایوان ستوندار در مرحله بعدی ساختمان

مرحله پنجم

اضافه نمودن ۱۸ ستون به ایوان با فضا ایجاد شده مرحله قبل بعلاوه ایجاد پله‌های شاهی و ساخت و تکمیل سیستم آبرسانی بنا جهت انتقال آب به طبقات به خصوص حوض مسی ایوان

پله‌های کاخ

این کاخ در حال حاضر دارای سه دستگاه پله، شامل دو دستگاه پله مارپیچ بصورت قرینه در قسمت غربی ساختمان و یک دستگاه پله بصورت پلکانی (بصورت چند پله و اتاقهای بین راه به شکل زیگزاگی) معروف به پله‌های شاهی که به منظور تشریفات ساخته شده‌است.

طبقات ششگانه بنای عالی قاپو

بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۴۸ متر تا کف بازار بلندترین کاخ چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده‌است. بدلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو نمایی متفاوت دارد به طوری که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف بعنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه می‌باشد.

آستانه ورودی

کمپفر دربارهٔ آستانه کاخ عالی‌قاپو چنین گفته است:

کاخ عالی‌قاپو دارای آستانه‌ای است از جنس مرمر که در تکریم و اجلال پادشاه سهم عمده‌ای دارد و عابرینی که می‌خواهند بدون شرف‌یابی به خدمت شاه برسند در آنجا به زمین می‌افتند و آستانه را می‌بوسند بنابرین همه سعی می‌کنند کفششان به آستانه نخورد وگرنه نگهبان آنان کتک جانانه‌ای می‌زند.

 

نارسایی جفت جنین، چه تاثیری دارد؟ گاهی اوقات، جفت موادغذایی را در اختیار جنین قرار نمی دهد، لذا شرایط لازم را برای رشد او فراهم نمی کند و اثرات مخرب و جبران ناپذیری را بر رشد جنین به ج...
آموزش حرف زدن به نوزاد، بیکار نشینید اولین و مهم‌ترین کاری که می‌توانید برای به حرف آوردن فرزندتان انجام دهید، کتاب خواندن است. شب‌ها و ظهر‌ها وقت خواب یا در برخی ساعات روز می‌توانید...
خونریزی غیرطبیعی رحم، باردار می شوم؟ سوالسلام من فرودین برای بارداری اقدام کردم زمان پریودم 21بوده اما 19با یک دل درد بی سابقه پریود شدم دور نافم مداوم درد میکنه خیلی سنگینه ایا هنوز...
مصرف الکل در بارداری، احوال جنین در سال ۲۰۰۵ وزارت بهداشت امریکا در بیانیه‌ای از کلیه زنان باردار و آنهایی که می‌خواهند باردار شوند خواست که جهت حفظ سلامتی جنین،  از مصرف نوشیدنی...
فروش اسباب بازی کودک دنیای اسباب بازی‌ها این روزها تنوع زیادی دارد و همین کار والدین را برای انتخاب سخت می‌کند. در این میان تفکیک جنسیتی برخی اسباب‌بازی‌ها و این‌که ع...
علت زود عصبانی شدن کودکان سوالباسلام خسته نباشید من پسری ٨ساله دارم که امسال به کلاس دوم میرود پسرم خیلی عصبی هست وهر چیزی را که میخواهد وبه دست نمی اورد اول چندتا ضربه می...
سرطان پستان در زنان، چقدر زنده می مانم؟ دانشمندان به تازگی دریافتند که زنانی دارای علایم سرطان سینه هستند یا درمان شده اند بیش از زنانی که این علائم در آنان نیست عمر می کنند .براساس نتا...
سندروم قبل از قاعدگی، لیست تغذیه مناسب بیشتر خانم ها تا چند روز قبل از دوران قاعدگی دچار یکسری دردها مثل سر درد، بدن درد، بدن پف کرده و… می شوند. داروهای زیادی می توان برای رفع این دردها تج...
سریال بهشت گم‌شده بهشت گم‌شده نام یک مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی به کارگردانی «کامران قدکچیان» است که در سال ۱۳۷۵ تولید و از شبکه ۱ سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش گردید. ...
عکس های خفن بازیگران و هنرمندان در اینستاگرام ۱۹۷ عکس های خفن بازیگران و هنرمندان در اینستاگرام ۱۹۷ عکس های خفن بازیگران بازیگران زن ایرانی عکس های بازیگران ۲۶ دی ۹۵ تصاویر بازیگران ایرانی عکس ...
رابطه زناشویی بیش از حد، باروری بیشتر؟ داشتن رابطه جنسی بیش تر می‌تواند بدن زنان را بارورتر کند و احتمال بارداری را در آنان بالاتر ببرد. نتیجه تحقیق در دانشگاه ایندیانا برای اولین بار ...
ارنست همینگوی و بیماری افسردگی درباره ارنست همینگوی درباره ی ارنست همینگوی تحقیق درباره ارنست همینگوی تحقیق درباره ی ارنست همینگوی تحقیق در مورد ارنست همینگوی «ارنست همینگوی» نویس...
عکس سیروان خسروی در حال گشت و گذار در لهستان سیروان خسروی در حال گشت و گذار در لهستان. نام این کشور را هم در لیست کشورهای سفر کرده سیروان، تیک میزنیم. ...
شب ادراری کودکان، چگونه درمان کنیم؟ شب ادراری اختلالی است که تحت تاثیرعوامل ژنتیکی و گاهی استرس در کودکان بروزمی کند که به گفته متخصصان این اختلال با افزایش سن خود بخود بهبود می یابد.در ...
رنگ مو در بارداری، از ضررهای آن خبر دارید؟ مادران در طول بارداری خود باید از رنگ کردن موها خودداری کنند، چراکه مواد شیمیایی به کار رفته در رنگ ها از طریق پوست سر که بسیار حساس است، وارد خون شده...