آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

 

نام کاخ عالی‌ قاپو
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
کاربری موزه
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۰۴
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

کاخ عالی‌قاپو (به ترکی به معنی «درگاه بلند» ساختمانی است که در واقع درب ورودی دولتخانه صفوی بوده‌است و در ابتدا شکلی ساده داشته و به مرور زمان و در طول سلطنت شاه عباس طبقاتی به آن افزوده شدند و در زمان شاه عباس دوم ایوان ستوندار به آن افزوده شد. این بنا در ضلع غربی میدان نقش جهان و روبروی مسجد شیخ لطف‌الله واقع شده‌است. ارتفاع آن ۴۸ متر است و ۶ طبقه دارد که با راه‌پله‌های مارپیچ می‌توان به آنها رسید. آنچه باعث گردیده است عالی قاپو در زمره آثار باشکوه و بسیار نفیس عصر صفوی قرار گیرد، مینیاتورهایی هست که کار هنرمند معروف عصر صفوی رضا عباسی است و همچنین گچبری‌های آخرین طبقه کاخ عالی قاپو است که تالار آن «اتاق موسیقی» یا «اتاق صوت» نیز نامیده می‌شود.

تاریخچه بنا

این بنا پس از انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان توسط شاه عباس اول بین سالهای ۹۷۳ تا ۹۷۷ خورشیدی بعنوان مقر و دولتخانه حکومتی سلاطین صفوی شروع به ساخت شد.

مدت زمان ساخت

این کاخ طی ۵ مرحله معماری و در زمان جانشینان شاه عباس اول بخصوص شاه عباس دوم و شاه سلیمان بین ۷۰ تا ۱۰۰ سال ادامه و تکمیل یافت. حتی به دلیل وجود کتیبه‌ای بخط نستعلیق در زمان شاه سلطان حسین آخرین پادشاه صفوی، تزئینات طبقه سوم اضافه یا مرمت شده‌است.

استادکاران و معماران بنا

کتیبه یا سند مستندی مبنی بر عنوان نام معمار بنا در دست نیست ولی به احتمال زیاد معمار بنا یکی از استادان و معماران مهندس معروفی چون استاد علی اکبر اصفهانی یا استاد محمدرضا ابن استاد حسین بنای اصفهانی دو معمار مشهور مساجد جامع عباسی و مسجد شیخ لطف الله بوده‌است.

دلیل نامگذاری

قاپو یا قاپی در زبان ترکی به معنی در، درگاه و ورودی است و عالی به معنی باشکوه، بزرگ و با ارزش می‌باشد. گفته می‌شود که در اصلی بنا را شاه عباس از نجف و مقبره علی بن ابی طالب به این مکان انتقال داده‌است. کتیبه بالای سردر ورودی با عنوان انا مدینه العلم و علی بابها و استقرار ۱۱۰ توپ جنگی در مقابل کاخ به حساب ابجد نام علی را عنوان می‌نماید (ع=۸۰، ل=۲۰، ی=۱۰).

تزئینات داخلی و خارجی بنا

تزئینات خارجی بوسیله آجر که در لچکها (قسمتهای هلالی در بالای هر ورودی) بوسیله کاشی هفت رنگ و تزئینات و خطوط اسلیمی می‌باشد و تزئینات داخلی بوسیله نقوش زیبای گل و بته و شکارگاه و حیوانت و پرندگان بر روی گچ (لایه چینی و کشته بری) و یا مینیاتورهای تصویری ایرانی (به سبک نقاشی‌های رضا عباسی) و خارجی (بوسیله نقاشان اروپایی که در زمان شاه سلیمان در دربار صفوی حضور داشتند به سبک نقاشی اروپایی به سبک توسط نقاشان معروفی مانند آنژل ولوکار) می‌باشد.

مراحل پنجگانه ساخت بنا

مرحله اول

ساخت بنایی تنها به عنوان ورودی جهت سایر بناها و مجموعه کاخهای سلطنتی می‌باشد

مرحله دوم

در این مرحله لزوم گسترش بنا و اضافه نمودن طبقات فوقانی بدلیل گسترش پایتخت و افزایش جمعیت شهری و با اهمیت جلوه دادن مقر حکومتی احساس گردید. بدین منظور طبقات سوم و چهارم و نیم طبقه پنجم اضافه گردیدند.

مرحله سوم

تکمیل ساختمان برجی شکل کاخ با اضافه نمودن آخرین طبقه (معروف به سالن موسیقی).

مرحله چهارم

اضافه نمودن پیش زدگی به سمت میدان نقش جهان (میدان امام خمینی) جهت افزایش طول کاخ و تبدیل آن به ایوان ستوندار در مرحله بعدی ساختمان

مرحله پنجم

اضافه نمودن ۱۸ ستون به ایوان با فضا ایجاد شده مرحله قبل بعلاوه ایجاد پله‌های شاهی و ساخت و تکمیل سیستم آبرسانی بنا جهت انتقال آب به طبقات به خصوص حوض مسی ایوان

پله‌های کاخ

این کاخ در حال حاضر دارای سه دستگاه پله، شامل دو دستگاه پله مارپیچ بصورت قرینه در قسمت غربی ساختمان و یک دستگاه پله بصورت پلکانی (بصورت چند پله و اتاقهای بین راه به شکل زیگزاگی) معروف به پله‌های شاهی که به منظور تشریفات ساخته شده‌است.

طبقات ششگانه بنای عالی قاپو

بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۴۸ متر تا کف بازار بلندترین کاخ چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده‌است. بدلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو نمایی متفاوت دارد به طوری که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف بعنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه می‌باشد.

آستانه ورودی

کمپفر دربارهٔ آستانه کاخ عالی‌قاپو چنین گفته است:

کاخ عالی‌قاپو دارای آستانه‌ای است از جنس مرمر که در تکریم و اجلال پادشاه سهم عمده‌ای دارد و عابرینی که می‌خواهند بدون شرف‌یابی به خدمت شاه برسند در آنجا به زمین می‌افتند و آستانه را می‌بوسند بنابرین همه سعی می‌کنند کفششان به آستانه نخورد وگرنه نگهبان آنان کتک جانانه‌ای می‌زند.

 

اشک باراک اوباما در سخنرانی خداحافظی باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا در آخرین نطق خداحافظی خود در شیکاگو، توقف برنامۀ هسته‌ای ایران از طریق برجام، برقراری رابطه با کوبا و کشتن بن لادن ر...
بیوگرافی والیس سیمپسون در 19 ژوئن سال 1896 در Blue Ridge Summit واقع در پنسیلوانیا به دنیا آمد. پدر: Teackle Wallis Warfield مادر: Alice Montague برادر: - خواهر:- ...
ازدواج اجباری، سیاه شدن بخت جوان ها ازدواج‎های اجباری از چالش‌هایی است که هر آنچه بر ضریب و تعداد آن افزوده شود به همان میزان،سرنوشت و آینده جوانانی که به این سبک و سیاق پیوند می‌خو...
بازیگران ایرانی که هنوز ازدواج نکرده اند قصد داریم به معرفی 5 هنرمند و بازیگر ایرانی بپردازیم که با اینکه حدود 40 سال سن دارند اما ازدواج نکرده اند. ازدواج هنرمندان ایرانی ازدواج شا...
زمان سونوگرافی در بارداری، عجله نکنید داریوش فرهود در خصوص زمان مناسب برای انجام سونوگرافی بارداری گفت: مهم‌ترین زمان‌ برای انجام سونوگرافی سه ماهه اول بارداری، هفته پانزدهم، آخر هفته...
عوارض مصرف قرص ال دی، بیماری کبدی؟ سوال:سلام یک سال است که ازدواج کرده ام. بدون مشورت با پزشک قرص ال دی مصرف میکنم. ایا مصرف قرص ال دی بدون ازمایش قبلی و مشورت پزشک نگران کننده است...
جهان کوچک من با تو زیباست ⋆ پنج شنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۵ 7 بازدید در جهان کوچک من با تو زیباست پکیج کامل از مطالب احساسی و زیبا را برای شما عزیزان آماده کرده ایم که...
آویشن در بارداری، بخوریم یا نه؟ یک پژوهشگر طب سنتی با اشاره به خواص گیاه آویشن گفت: مادران باردار و مبتلایان به کم کاری و پر کاری تیروئید از مصرف آویشن پرهیز کنند. اصغر عباسی پژ...
نقش تخمک در بارداری، تاریخچه دانش ژنتیک پروفسور محمدحسن کریمی‌نژاد: تاکید مکرر حکیم فردوسی بر نژاد و سرشت، مرا بر آن داشت منظور از نژاد و سرشت را جستجو کنم. به‌تدریج متوجه شدم بر‌خلاف ع...
ترشحات زیاد واژن، دردسرهای زنانه سوال:ترشحات زرد رنگ و بی بو دارم که بعضی مواقع بدبو هم میشه به همراه خارش زیاد تا حالا دکتر نرفتم و می ترسم از دکتر زنان در مورد مشکلم میشه راهنم...
عوارض تخمدان پلی کیستیک، قاعدگی نامنظم می شود؟ سوالبا سلام نزدیک به 2ساله که ازدواج کردم و 26 سالمه .من از 14 سالگی که قاعدگیم شروع شد تا الان قاعدگیهای نامنظمی داشتم تا جایی که بعضی اوقات با ...
تاثیر دود سیگار بر نوزاد، بیماری های در کمین پژوهشگران که این بررسی را روی موش‌های انجام داده‌اند می‌گویند؛ یافته‌هایشان نشان می‌دهد که این دود سیگار دست سوم ممکن است به کاهش وزن نوزاد و تغی...
دعوای والدین در حضور کودکان، نکات مهم هر چقدر هم که همسران رابطه عاشقانه ای داشته باشند باز هم گاهی اختلاف سلیقه ها کار دستشان می دهد و رابطه آنها شکر آب می شود. هرچند بیشتر وقتها قائ...
درگذشت فوتبالیست جوان به علت گاز گرفتگی امیرحسین مرادی بازیکن تیم امید نفت تهران که چندی پیش دچار گازگرفتگی شده بود، ظهر امروز در بیمارستان درگذشت. امیرحسین مرادی درگذشت امیرحسین مرادی کا...
ویدیو بچه بامزه(۴۷)/ کلیپ بچه ها باکارای بامزه ای که میکنن باعث خنده بزرگترهاشون میشن در این ویدیو گزیده ای از کارای بامزه بچه هارو می بینیم.در صورت پخش نشدن ویدئو بر روی ...