بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

عید در کنار خانواده مرتضی پاشایی   داریم در کنار عکس هایت هفت سین می چینیم. امسال اولین سالی بود که بدون تو تحویل شد اما حضورت را در قلب هایمان احساس می کنیم، مادرت می گفت...
بیوگرافی حسین علیشاپور + عکس   حسین علیشاپور (زاده ۱۳۵۳ در شیراز)، خواننده و روزنامه نگار موسیقی است. زندگی نامه دوران کودکی را در دبستان شهید نگهبان و دوران راهنم...
بیوگرافی فریدون بیگدلی + عکس   فریدون بیگدلی تولد 1354/۵/۲۹ خورشیدی ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی   فریدون بیگدلی خواننده مو...
بیوگرافی سالومه ام‌ سی   سالومه ام‌ سی Salome MC نام مستعار سالومه ام‌ سی ملیت  ایران سبک‌ها رپ فارسی، هیپ هاپ سال‌های فعالیت ۲۰۰۳ -...
بیوگرافی قشنگ کامکار   نام اصلی قشنگ کامکار تولد ۱۳۳۲ سنندج، کردستان ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی سازها سه تار &nb...
بیوگرافی جمال وفایی + عکس   امیرمحمد رمضانی تولد شازند ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی مردمی   جمال وفایی هنرمند سینما و خواننده ی ای...
بیوگرافی سارا نایینی   سارا نایینی (متولد دوم تیرماه ۱۳۶۰ در شیراز) خواننده ایرانی است. او درکنسرت‌های خصوصی بسیاری به عنوان خواننده تک خوان و در کنسرتهای عمومی بس...
بیوگرافی سیمین غانم   سیمین غانم زادروز ۱۳۲۳ تنکابن، مازندران محل زندگی تهران ملیت ایرانی پیشه خواننده سبک پاپ ایرانی، سنتی ...
بیوگرافی پروین نمازی   پروین نمازی خواننده کُرد زبان اهل ایران است. زندگی‌نامه و فعالیت‌هنری پروین نمازی خواننده کرد با هنرمندان مطرحی از جمله علی‌اکبر مرادی آ...
بیوگرافی مانیکا جلیلی   مانیکا جلیلی ملیت  ایالات متحده آمریکا سبک‌ها موسیقی ایرانی و موسیقی محلی ایران   مونیکا جلیلی (تلفظ آمری...
بیوگرافی مریم حیدرزاده   مریم حیدرزاده زمینهٔ کاری ادبیات ٬ هنر زادروز ۲۹ آبان ۱۳۵۶ تهران ملیت ایرانی محل زندگی تهران پیشه شاعر...
بیوگرافی فتانه ولیدی ( فتانه )   نام اصلی فتانه ولیدی نام مستعار فتانه تولد ۱۳۳۲ ملیت ایرانی سبک‌ها سنتی   فتانه ولیدی متولد ...
بیوگرافی فریدون فروغی + عکس   فریدون فروغی نام اصلی فریدون فروغی تولد ۹ بهمن ۱۳۲۹ محله سلسبیل، تهران ملیت ایرانی مرگ ۱۳ مهر ۱۳۸۰(۵۰ سال) م...
بیوگرافی کاوه یغمایی   کاوه یغمایی تولد ۱۳۴۷، ۱۹۶۸ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی راک، پاپ   کاوه یغمایی (زادهٔ ۱۹۶۸ میلادی، ته...
بیوگرافی افشین مقدم + عکس   افشین مقدم نام اصلی حسین آهنیان مقدم نام مستعار افشین مقدم تولد ۸ مهر ۱۳۲۴ خورشیدی ۳۰ سپتامبر ۱۹۴۵ ملیت ایر...