بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی آذر محبی ( رامش )   رامش نام اصلی آذر محبی نام مستعار رامش تولد ۲۲ آبان ۱۳۲۵ تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی ...
بیوگرافی مهدی جاور + عکس   مهدی جاور نام اصلی مهدی جاور تولد ۱۵ فروردین ۱۳۶۰ ۴ آوریل ۱۹۸۱ ملیت  ایرانی سبک‌ها باریتون در سبک کلاسیک و ...
بیوگرافی غلامحسین بنان + عکس   غلامحسین بنان نام اصلی غلامحسین بنان تولد اردیبهشت ۱۲۹۰، تهران ملیت  ایران مرگ ۸ اسفند ۱۳۶۴ (۷۴ سال) بیمارست...
بیوگرافی مریم آخوندی   مریم آخوندی تولد ۱۳۳۶ تهران ملیت ایران سبک‌ها موسیقی اصیل ایرانی، موسیقی تلفیقی سال‌های فعالیت از ۱۳۶۵ ...
بیوگرافی سارا نایینی   سارا نایینی (متولد دوم تیرماه ۱۳۶۰ در شیراز) خواننده ایرانی است. او درکنسرت‌های خصوصی بسیاری به عنوان خواننده تک خوان و در کنسرتهای عمومی بس...
بیوگرافی مهدی احمدوند + عکس   مهدی احمدوند زادروز ۲۹ بهمن ۱۳۷۰ کرج، استان البرز ملیت ایران پیشه خواننده سبک پاپ   مهدی احم...
بیوگرافی فرهاد مهراد + عکس   فرهاد نام اصلی فرهاد مهراد تولد ۲۹ دی ۱۳۲۲ تهران، ایران ملیت ایران مرگ ۹ شهریور ۱۳۸۱ پاریس، فرانسه سبک...
بیوگرافی دریا دادور     دریا دادور تولد ۱۳۵۰ مشهد ملیت  ایرانی سبک‌ها اپرا و سولو سوپرانو   دریا دادور (زادهٔ ۱۳۵...
بیوگرافی تورج کشتکار + عکس   توجی کشتکار نام اصلی تورج کشتکار نام مستعار توجی تولد ۲۶ مارس ۱۹۸۷  شیراز، ایران ملیت  نروژ سبک‌ها پاپ...
بیوگرافی آزاد آزاد پور + عکس   آزاد نام اصلی آزاد آزاد پور نام مستعار آزاد تولد ۱ ژانویهٔ ۱۹۷۴  سنندج ملیت ایرانی، آلمانی سبک‌ها رپ، ...
بیوگرافی حسن شجاعی + عکس   حسن شجاعی نام اصلی سید حسن شجاعی تولد دوم فروردین ۱۳۲۰ ملیت ایران مرگ دهم خرداد ۱۳۸۸ سبک‌ها موسیقی مرد...
بیوگرافی هلن ماتووسیان ( هلن )   نام اصلی هلن ماتووسیان نام مستعار هلن تولد تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی   هلن م...
بیوگرافی فرشید امین + عکس   فرشید امین نام اصلی "'فرشید امین طینت"' نام مستعار "فرشید امین" مرگ ساز. = گیتار و پیانو و ویالن سبک‌ها پا...
بیوگرافی عباس قادری + عکس   عباس قادری نام اصلی عباس قادری تولد ۲۶ شهریور ۱۳۲۶ ۱۸ سپتامبر ۱۹۴۷ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی مردمی &...
بیوگرافی شهلا صافی ضمیر ( مرجان )   نام اصلی شهلا صافی ضمیر نام مستعار مَرجان تولد ۱۳۲۷ ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ   مرجان خواننده و...