بیوگرافی الغ‌ بیگ

بیوگرافی الغ‌ بیگ
تمبر یادبود الغ‌ بیگ – انتشار در سال ۱۹۹۴ – ازبکستان

 

بیوگرافی و زندگی نامه اُلُغ‌بیگ فرزند شاهرخ و نوه تیمور لنگ پادشاه ستاره‌شناس ریاضی‌دان و از عجایب تاریخ بشر

 

اُلُغ‌بیگ
زادروز ۷۹۵ (قمری)
۷۷۲ خورشیدی
۱۳۹۳ (میلادی)
سلطانیه
درگذشت ۸۵۳ (قمری)
۸۲۸ خورشیدی
۱۴۴۹ (میلادی) سمرقند
علت مرگ به دست پسرش عبداللطیف کشته شد
پیشه پادشاه سلسله تیموری
ستاره‌شناس ، ریاضی‌دان و خوشنویس
فرزندان عبداللطیف
والدین شاهرخ
گوهرشاد آغا
خویشاوندان نوه تیمور لنگ

 

اُلُغ‌بیگ (۷۹۵ تا ۸۵۳ هجری قمری / ۷۷۲ تا ۸۲۸ هجری خورشیدی / ۱۳۹۳ تا ۱۴۴۹ میلادی) فرزند شاهرخ و نوه تیمور از پادشاهان تیموری ایران بود. او پادشاهی ستاره‌شناس، ریاضی‌دان و اهل علم و ادب بود. او از عجایب تاریخ بشر است که در عین اینکه پادشاه بوده ، کتابش به نام زیج الغ بیگ دقیق ترین تقویم اسلامی است و نامش در کره ماه در کنار بزرگترین دانشمندان علم نجوم ثبت شده است

زندگینامه

الغ‌بیگ در سلطانیه در شمال غربی ایران بدنیا آمد. مادرش گوهرشاد آغا از شاهزادگان ایرانی بود که بناهایی چون مسجد گوهرشاد را در مشهد ساخت و پدرش شاهرخ، در تحکیم حکومت تیموری و رشد هنر در آن دوران و شکل گرفتن مکتب هرات بسیار موثر بود.

شاهرخ در ۸۱۱ به ماوراءالنهر لشکر کشید، خدایداد حاکم آنجا را کشت و خلیل سلطان پسر میرانشاه و نوه تیمور را پس از رهایی به ری فرستاد و حکومت سمرقند را به اُلُغ‌بیگ داد. الغ بیگ، بیشتر اوقات در سمرقند بود و به عنوان مهمان به دربار پدر دعوت می‌شد و در امور سلطنت دخالتی نداشت.

دولتشاه سمرقندی در تذکره الشعرا خود مینویسد : فضلا و حکما متفق اند که به روزگار اسلام بلکه از عهد ذوالقرنین تا این دم پادشاهی به حکمت و علم میرزا الغبیگ بر مستقر سلطنت قرار نیافته. الغ‌بیگ در سمرقند رصدخانه عظیم و مجهزی به نام رصدخانه الغ‌بیگ را برپا کرد و همراه با دانشمندان بزرگ آن زمان مانند غیاث‌الدین جمشید کاشانی مشغول رصد و تحقیقات علمی شد و با همکاری آنها زیجی را که شامل دقیق‌ترین جداول ستاره‌شناختی و مثلثاتی آن عصر بود پدید آورد که به زیج سلطانی معروف است. مدرسه‌ای نیز برای آموزش علوم و فنون تأسیس کرد و بهترین استادان را در آن جا به‌کار تدریس گمارد. یادداشت‌ها و نامه‌هایی که کاشانی برای پدرش در کاشان می‌فرستاد از سطح بالای فهم و دانش الغ بیگ حکایت می‌کند.

او در سمرقند با برادرانش: بایسنقر در هرات و ابراهیم در شیراز، که جملگی هنرمند بودند، دربارهٔ شعر فارسی مکاتبه می‌کرد. او اشعار نظامی گنجوی را بر اشعار امیر خسرو دهلوی که بایسنقر می‌پسندید، ترجیح می‌داد. او از کودکی به آموختن خوشنویسی پرداخت اما همچون برادرانش در این هنر نام آور نشد.

الغ بیگ، پس از دو سال درگیری با پسرش عبداللطیف، عاقبت در ۸۲۸ خورشیدی (۱۴۴۹ میلادی به دست او کشته شد.

 

بیوگرافی نجم‌ الدین رازی   نجم‌ الدین رازی با نام کامل‌تر نجم‌الدین عبدالله بن محمد بن شاهاورالاسدی الرازی همچنین مشهور به نجم‌الدین دایه یا نجم رازی از چهره‌های تأثیر...
بیوگرافی منصور یکم سامانی منصور یکم سامانی امیر سامانی دوران ۳۵۰-۳۶۵ (قمری) نام کامل ابو صالح منصور بن نوح لقب(ها) امیر موید امیر سدید مرگ ۱۱...
بیوگرافی نرسه شاه ساسانی   نرسه شاهنشاه ساسانی دوران ۲۹۳ میلادی - ۳۰۲ میلادی مرگ ۳۰۲ میلادی پیش از هرمز دوم پس از بهرام سوم همسر ...
بیوگرافی دکتر رضا منصوری     رضا منصوری، فیزیک‌دان ایرانی و استاد دانشکدهٔ فیزیک دانشگاه صنعتی شریف است. زمینهٔ پژوهشی او نسبیت و کیهان‌شناسی است. او در دو...
بیوگرافی ونن دوم اشکانی   ونُن دوم (اشک بیست و یکم) بیست و یکمین شاه ایران از خاندان اشکانی است. وی در سال ۵۱ میلادی پس از مرگ گودرز دوم بر تخت شاهی نشست و پس از کمتر...
بیوگرافی ابوالفضل بلعمی   محمد بن عبداللّه بلعمی مشهور به ابوالفضل بلعمی، بلعمی بزرگ یا خواجه بلعمی (درگذشت ۳۲۹ قمری/۳۱۹ خورشیدی) از دانشمندان و وزیران دورهٔ سامانی ا...
بیوگرافی بهرام دوم ساسانی نقشی از بهرام دوم و همسرش در سنگ‌برجستهٔ سراب قندیل   بهرام دوم شاهنشاه ساسانی دوران ۲۷۶ میلادی - ۲۹۳ میلادی مرگ ۲۹۳ ...
بیوگرافی برزویه پزشک   بُرْزویه، پزشک نامدار و پیشوای پزشکان ایران در عصر خسرو انوشیروان ساسانی، گردآورندهٔ کلیله و دمنه و احتمالاً مترجم پنجه تنتره از سانسکریت به...
بیوگرافی پرهام اعرابی   پرهام اعرابی (زادهٔ ۲۵ اوت ۱۹۷۶) استاد ایرانی-کانادایی دانشگاه تورنتو در رشته مهندسی برق است. او در سال ۲۰۰۵ به عنوان یکی از ۳۵ مخترع جوان (...
بیوگرافی ساتی‌ بیگ   ساتی‌ بیگ ایلخان مغول، دختر محمد خدابنده الجایتو و خواهر ابوسعید بهادرخان و از زنان نامدار ایران در قرن هشتم ه. ق؛ و پانزدهمین و آخرین تن از...
بیوگرافی اردشیر سوم ساسانی   اردشیر سوم (ساسانی) شاهنشاه ساسانی پیش از شهربراز پس از شیرویه (قباد دوم) پدر شیرویه (قباد دوم) مادر اَنزوئ...
بیوگرافی میخائیل کلاشنیکف   میخائیل کلاشنیکف زادروز ۱۰ نوامبر ۱۹۱۹ کوریا، سرزمین آلتایی درگذشت ۲۳ دسامبر ۲۰۱۳ میلادی (۹۴ سال) ایژوسک، اودمورتیا ...
بیوگرافی بهرام یکم ساسانی تاج‌ ستانی بهرام اول از اهورامزدا   بهرام یکم شاهنشاه ساسانی دوران ۲۷۳ میلادی - ۲۷۶ میلادی مرگ ۲۷۶ میلادی پیش از...
بیوگرافی طغرل بیک   طُغرُل بیک جای حکومت ایران دودمان سلجوقیان تاجگذاری شوال ۴۲۹ پایان حکومت رمضان ۴۵۵ درگذشت ۱۳ شهریور ۴۴۲ ۷ ر...
بیوگرافی بهرام چوبین دلیل مرگ بهرام چوبین همسر و فرزندان بهرام چوبین مجسمه بهرام چوبین بهرام چوبین کیست؟ آیا بهرام چوبین ازدواج کرده بود؟ بیوگرافی بهرام چوبین تحق...