بیوگرافی ابوالفضل بلعمی

 

محمد بن عبداللّه بلعمی مشهور به ابوالفضل بلعمی، بلعمی بزرگ یا خواجه بلعمی (درگذشت ۳۲۹ قمری/۳۱۹ خورشیدی) از دانشمندان و وزیران دورهٔ سامانی است. وی پدر ابوعلی بلعمی -صاحب کتاب تاریخ بلعمی- و نخستین وزیر از خاندان بلعمی است.

زندگی و فعالیت‌ها

ابوالفضل بلعمی وزیر دانشمند ابو نصر سامانی بود. وی در توسعهٔ زبان فارسی خدمات بزرگ و ازرشمندی داشته است. وی پدر ابوعلی بلعمی صاحب کتاب تاریخ بلعمی است. وی از خاندانهای معروف خراسان بود و وزارت امیر اسماعیل و امیر نصر احمد سامانی را عهده دار بود. در سال ۳۲۹ هجری قمری توسط خمارتکین از امرای ترک خراسان کشته شد. وی در علم حدیث، تاریخ، تفسیر و کلام تبحر داشت. دانش وی در علوم مختلف در ترجمه‌ای که وی از تاریخ طبری تحت عنوان تاریخ بلعمی کرده است نمودار است.

در بسیاری از مواقع بلعمی مطالبی را به ترجمه افزوده و یا بخشهایی را اصلاح نموده و البته در این کار شرط امانت را رعایت کرده و ضمن بیان اصل مطالب محمد جریر طبری اصلاحات و یا افزوده‌های خود را نیز مشخص کرده است. دیدگاه وی نسبت به ویژگی‌های انبیا معقولتر از محمد جریر طبری است و تفاسیری که وی برای رخدادهای تاریخی ذکر می‌کند همواره معقول تر از تفاسیر طبری است.

 

ناصرخسرو هنر و گوهر ابوالفضل بلعمی را این چنین وصف کرده است:

بوالفضل بلعمی بتوانی شدن به فضل گر نیستی به نسبت بوالفضل بلعمی

ابوالفضل بلعمی و رودکی

رودکی -پدر شعر فارسی- و ابوالفضل بلعمی به یکدیگر علاقهٔ بسیار داشته‌اند، چنانکه ابوالفضل بلعمی گفته است «در عرب و عجم، رودکی را نظیری نیست». درمقابل رودکی نیز بلعمی بزرگ را مدح بسیار گفته است و صله دریافت می‌کرده است.

گویا این بیت را رودکی در مدح خواجه بلعمی گفته است:

چه فضل میرابوالفضل بر همه ملکان چه فضل گوهر و یاقوت بر نبهره پشیز

 

و نیز رودکی در قصیدهٔ مشهورش در ستایش ابوجعفر بن بانویه گوید:

یک صف میران و بلعمی بنشسته یک صف حرّان و پیر صالح دهقان
بیوگرافی دکتر حمید رضا خزاعی   دکتر حمید رضا خزاعی زادروز شهریور ماه ۱۳۴۵  بیرجند محل زندگی بیرجند وتهران و فرانسه- کانادا -آمریکا ملیت ایرانی پ...
بیوگرافی صاحب بن عباد   صاحب بن‌عباد نام اصلی ابوالقاسم اسماعیل بن عباد بن عباس صاحب طالقانی زادروز ۳۲۴ یا ۳۲۶ خورشیدی طالخونچه، اصفهان مرگ ۳۷...
بیوگرافی حسن احمدی حسن احمدی زادروز ۱۳۲۲ دامغان، ایران محل زندگی تهران ملیت ایرانی پیشه عضو هیئت علمی دانشگاه تهران نهاد دانشگاه تهرا...
بیوگرافی ساموئل مورس   ساموئل فاینلی بریس مورس (به انگلیسی: Samuel Finley Breese Morse) (زاده ۲۷ آوریل ۱۷۹۱ - درگذشته ۲ آوریل ۱۸۷۲) نقاش آمریکایی و ابداعگر کد ...
بیوگرافی یوهانس گوتنبرگ   یوهانس گوتنبرگ، (متولد حدود ۱۳۹۸ ماینتز، درگذشت ۳ فوریه ۱۴۶۸ ماینتز)، زرگر آلمانی و اولین مخترع ماشین چاپ و کلاً صنعت چاپ در اروپا بود. ...
بیوگرافی مهرناز گلچین فر   مهرناز گلچین فر ملیت ایرانی نقش‌های برجسته مخترع و پژوهشگر   مهرناز گلچین فر (به انگلیسی: Mehrnaz Golchinfar)...
پرویز جبل عاملی کیست؟ زندگی نامه کامل پرویز جبل عاملی پرویز جبل عاملی اهل کجاست؟ پرویز جبل عاملی عکس همسر و فرزندان پرویز جبل عاملی دانشگاه پرو...
بیوگرافی طاهره کاغذچی   طاهره کاغذچی متولد ۱۳۲۵ خورشیدی / ۱۹۴۷ میلادی تهران محل زندگی تهران ملیت  ایران رشته فعالیت مهندسی شیمی مح...
بیوگرافی پروفسور مسلم بهادری   مقاله درباره مسلم بهادری کتاب های مسلم بهادری مسلم بهادری کیست؟ عکس مسلم بهادری زندگی نامه کامل مسلم بهادری مسلم بهادری چند سالشه؟ م...
بیوگرافی ابوسهل کوهی   ابوسهل بیژن کوهی زادروز ۳۹۳ هجری قمری مازندران درگذشت در حدود ۴۰۵ هجری قمری بغداد محل زندگی بغداد ملیت ایرانی ...
بیوگرافی بطلمیوس   کلاودیوس بْطُلِمیوس (۹۰ - ۱۶۸ میلادی) (به یونانی: Κλαύδιος Πτολεμαίος) یکی از فیلسوفان و اخترشناسان یونان باستان بود که به احتمال زیاد د...
بیوگرافی سیاوش الموتی   عکس سیاوش الموتی عکس همسر و فرزندان سیاوش الموتی مذهب سیاوش الموتی مقاله درباره سیاوش الموتی آیا سیاوش الموتی ازدواج کرده است؟ سیاوش...
بیوگرافی نیکلاس کوپرنیک   نیکلاس کپرنیک (به لهستانی: 'Mikołaj Kopernik')، (به آلمانی: ) ‏ (۱۹ فوریه ۱۴۷۳ - ۲۴ مه ۱۵۴۳) ستاره‌شناس، ریاضیدان و اقتصاددانی لهستانی ب...
بیوگرافی بلز پاسکال   بلِز پاسکال (به فرانسوی: Blaise Pascal) ‏ (۱۶۶۲ - ۱۶۲۳) ریاضی‌دان، فیزیک دان و فیلسوف فرانسوی که در سال‌های پایان عمر کوتاهش به الهیات ر...
بیوگرافی پرهام اعرابی   پرهام اعرابی (زادهٔ ۲۵ اوت ۱۹۷۶) استاد ایرانی-کانادایی دانشگاه تورنتو در رشته مهندسی برق است. او در سال ۲۰۰۵ به عنوان یکی از ۳۵ مخترع جوان (...