بیوگرافی زین‌العابدین مراغه‌ ای

بیوگرافی زین‌العابدین مراغه‌ ای

 

زین‌العابدین مراغه‌ای (زاده ۱۲۵۵ در مراغه – ۱۳۲۸ ه. ق در مراغه) از آزادی‌خواهان دوره مشروطه ایران و نویسنده کتاب سیاحتنامه ابراهیم‌بیگ است.

زین العابدین در سال ۱۲۵۵ هـ. ق، به دنیا آمد، پدرش مشهدی علی، از اهالی ساوجبلاغ مکری بود و در مراغه تجارت می‌کرد. در هشت سالگی به دبستان رفت و مختصر سوادی اندوخت و در شانزده سالگی به حجرهٔ پدر آمد و در بیست سالگی به اردبیل رفت و از آن هنگام در اردبیل و مراغه به قول خود «بنای اعیانی گذاشت و اسب نوکر و تفنگدار فراهم آورد و از ادای مالیات هم گردن پیچید و زدن راهدار و فحاشی به میزان آقاسی و کدخدا و فراش را یکی از افتخارات خود قرار داد.» بدین قرار «قولچوماقی دامنگیرش شده مداخل یک مخارج نوزده و بیست، نه روزنامه صحیح و نه حساب و کتاب معین» بالاخره پریشانی از هر جهت روی آورد و زندگانی در ایران برای او سخت دشوار شد و ناچار با برادر دیگر خود ترک یار و دیار گفته با اندک مایه‌ای که داشت مانند بسیاری از تجار ورشکسته آن زمان عازم قفقاز شد و در شهر تفلیس، مرکز گرجستان، که در آن اوان کسی از ایرانیان در آنجا نبود، رحل اقامت افکند و در مدت سه چهار سال چند هزار منات از بقالی فراهم آورد.

کم کم عده‌ای از ایرانیان کارگر تفلیس روی آوردند و میرزا اسدالله ناظم الدوله، ژنرال کنسول ایران در تفلیس، او را به ویس کنسولی (نایب قنسولی) شهر کتائیس معین کرد. در این مقام در یاری رساندن به ایرانیان مقیم خارج کوشش‌ها به خرج داد. پس از مدتی باز دست خالی مانده ناچار به کریمه رفت و در آنجا بار گشود. دو برادر گاهی به استانبول رفته خرید جزئی می‌کردند و در کریمه به بهای بیشتری می‌فروختند، تا در اندک زمانی باز سرمایه کافی به دست آوردند.

در سال ۱۲۹۴ هـ. ق، جنگ روس و عثمانی درگرفت و برادران به یالتا، شهر ییلاقی امپراتور، رفتند و در آنجا کارشان رونق گرفت و سر و کاشان با امیران، درباریان و اهل دیوان افتاد و زین العابدین به وسیله شاهزاده خانم، زوجه پرنس ورانسوف معروف، به امپراتریس معرفی شد و حرمت و اعتبار برادران به جایی رسید که از او خواستند که تبعیت دولت روس را بپذیرد تا امتیازاتی به او بدهند و چون در این باره اصرار ورزیدند و او چند مرتبه در استانبول از کنسولگری اذیت و حقارت دیده بود، قبول تبعیت کرد و پس از ادای سوگند از تابعان دولت روس شناخته شد.

چند سال بعد در استانبول تأهل اختیار کرد و زن خود را نیز به یالتا آورد و از او صاحب سه فرزند شد و سالها در آنجا به سربرد. اما عشق و علاقه به میهن دمی آسوده اش نمی‌گذاشت و پیوسته خود را به گناه خیانت به کیش و میهن نکوهش می‌کرد و از اینکه «طوق لعنت تبعیت اجنبی را به گردن انداخته» و در چنان موقعی که برادران او در زیر فشار جور و ستم حکام مستبد جان می‌دهند، او دور از پیکار سیاسی در مملکت غربت زندگی آرام و آسوده‌ای می‌گذراند، همواره با وجدان خود در کشمکش بود. بالاخره تصمیم خود را گرفت و مغازه و کالای خود را به بهای ارزان فروخته و رهسپار استانبول شد و خانواده خود را در آنجا گذاشته برای ادای فرضیه حج عازم مکه شد. حاجی زین‌العابدین سالها با تبعیت روس در استانبول می‌زیست تا بالا خره به وسیله میرزا محمود خان علاءالملک، سفیر کبیر ایران در عثمانی، تقاضای ترک تبعیت از دولت روسیه کرد و این کار به دست پرنس ارفع‌الدوله انجام یافت و بالاخره در نهم فوریه سال ۱۹۰۴م که روز اول جنگ ژاپون و روسیه بود تقاضایش پذیرفته شد.

حاجی زین‌العابدین برای همیشه در ترکیه اقامت گزید و از راه قلم به مبارزات سیاسی پرداخت. وی به اعتراف خود «معانی و بیان و منطق برهان نخوانده و علوم و ادبیات ندیده» ولی به هر حال مرد با سواد، کتاب‌خوانده و آشنا به اوضاع زمان و عصر آزادی‌خواهی بود، در مدت اقامت خود در عثمانی مخصوصاً با روزنامه شمس استانبول همکاری داشت و علاوه بر کتاب سیاحتنامه، مقالات سودمندی در آن روزنامه و نیز در روزنامه حبل‌المتین کلکته می‌نوشت، تا آنکه به سال ۱۳۲۸ هـ. ق، در هفتاد و سه سالگی در استانبول در گذشت.

 

بیوگرافی احمد محمود   احمد محمود زادروز ۴ دی، ۱۳۱۰ اهواز، ایران درگذشت ۱۲ مهر، ۱۳۸۱ تهران آرامگاه امامزاده طاهر در کرج ملیت ایرانی...
بیوگرافی آنتوان چخوف   آنتوان پاولوویچ چِخوف زادروز ۲۹ ژانویه، ۱۸۶۰ تاگانروک جنوب روسیه. درگذشت ۱۵ ژوئیه، ۱۹۰۴ چشمه آب معدنی بادِن‌وایلر در آلم...
بیوگرافی موریس مترلینک   نام اصلی موریس پُلیدور ماری برنار مترلینک زادروز ۲۹ اوت ۱۸۶۲ گنت، بلژیک مرگ ۹ مه ۱۹۴۹ میلادی (۸۶ سال) نیس، فرانسه ...
بیوگرافی سهیلا بسکی سهیلا بسکی در سال ۱۳۳۲ به دنیا آمد. پس از اتمام دوره دبیرستان علی‌رغم علاقه به رشته معماری با توجه به این‌که دیپلمش ریاضی نبود وارد مدرسه عالی مدی...
بیوگرافی آیزاک آسیموف   ایزاک آسیموف نام اصلی Isaak Yudovich Ozimov زادروز ۲ ژانویهٔ ۱۹۲۰ پتروویچی، جمهوری سوسیالیستی فدراتیو روسیه شوروی ...
همه چیز درباره آرتور میلر "آرتور میلر" نمایشنامه نویسی از نسل غول های بزرگ تئاتر معاصر جهان و در ردیف کسانی چون تنسی ویلیامز، برشت، بکت، یونسکو، آرابال و چخوف در تحول تئاتر مدر...
بیوگرافی علامه امینی نام کامل عبدالحسین امینی نجفی لقب آیت‌الله ، علامه تاریخ تولد ۱۳۲۰ ق زادگاه تبریز ایران محل تحصیل تبریز، نجف ...
بیوگرافی گابریل گارسیا مارکز   گابریل گارسیا مارکز زمینهٔ کاری ادبیات زادروز ۶ مارس ۱۹۲۷ آراکاتاکا، ماگدالنا، کلمبیا مرگ ۱۷ آوریل ۲۰۱۴ میلادی (۸۷...
بیوگرافی برتولت برشت   برتولت برشت نام اصلی اویگن برتولت فریدریش برشت زادروز ۱۰ فوریهٔ ۱۸۹۸ ۲۲ بهمن ۱۲۷۶ آوگسبورگ، باواریا، امپراتوری آلمان ...
بیوگرافی جهانگیر آموزگار   وزیر بازرگانی مشغول به کار : ۱۳۴۰ – ۱۳۴۱ پیش از غلامحسین جهانشاهی عضو هیآت اجرایی صندوق بین‌المللی پول اطلاعات شخصی...
بیوگرافی ابن سهلان ساوجی   ابن‌سهلان ساوجی زین‌الدین عمر بن سهلان ساوجی زادروز قرن پنجم هجری قمری ساوه درگذشت قرن ششم هجری قمری ملیت ایرانی ...
بیوگرافی غلامعلی حداد عادل   غلامعلی حدادعادل زادروز ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۴ تهران محل زندگی تهران ملیت ایرانی نام‌های دیگر غلام‌علی مشهدمحمدعلی...
بیوگرافی آن برونته   آن برونته زادروز ۱۷ ژانویهٔ ۱۸۲۰ تورنتون، یورکشر پدر و مادر پاتریک برونته مرگ ۲۸ مه ۱۸۴۹ میلادی (۲۹ سال) اسکاربور...
بیوگرافی آنتوان دوسنت اگزوپری   آنتوان دو سنت‌اگزوپری زادروز ۲۹ ژوئن ۱۹۰۰ لیون فرانسه مرگ ۳۱ ژوئیه ۱۹۴۴ (۴۴ سال) offshore جنوب مارسی فرانسه ملی...
بیوگرافی یوجین اونیل   یوجین اونیل نام اصلی یوجین گلادستون اونیل زادروز ۱۶ اکتبر ۱۸۸۸ نیویورک، نیویورک مرگ ۲۷ نوامبر ۱۹۵۳ میلادی (۶۵ سال...