با کودک خود متحد نشوید!

محمد ترکمان، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی: در خانواده ها معمولا پدر و مادری که با هم مشکل دارند با یکی از بچه ها بر علیه والد دیگر ائتلافی تشکیل می دهند و فرزند را به سمت خودشان می کشانند؛ یعنی هر یک از والدین می خواهد که بر ضد دیگری با کودک متحد شود. در روانشناسی این فرآیند را مثلث سازی می نامند.

این فرآیند گاهی آسیب زا نیست و به تعادل سیستم کمک می کند اما در بسیاری موارد، وقتی رابطه به شدت آسیب زا باشد، می تواند مخل و ناراحت کننده شود.

در این مطلب می خواهیم این فرآیند را زمانی که والدین در مرحله طلاق و پس از ن قرار دارند و از کودک خود برای ائتلاف استفاده می کنند، تحلیل کنیم؛ ببینیم چه آسیب هایی دارد و چه راهکارهایی برای خارج شدن از این ائتلاف آسیب زا وجود دارد.

چرا یارگیری می کنیم؟

واقعیت این است که همه ما در معرض نوعی از مثلث سازی قرار داریم؛ وقتی پدر و مادر درباره روشن تربیتی فرزند با یکدیگر دعوا می کنند، مثلث سازی شکل می گیرد؛ زمانی که در خانواده ها روابط خارج از خانواده شکل می گیرد و نفر سوم وارد زندگی می شود و … مشکلات انسان ها به اندازه مخفی کاری های آنهاست و مشکلات معمولا مثلث طلب هستند.

با کودک خود متحد نشوید!

وقتی زن و شوهری که از قدرت یکسانی برخوردار نیستند و سر مسئله مهمی با هم به توافق نمی رسند، زوجی که دارای قدرت کمتری است برای خروج از آن تنش و برای حفظ موجودیت بیشتر خود در رابطه، به ناچار به سمت شخص یا اشخاص سومی حرکت می کند که دارای قدرت کمتر ولی قابل توجه است و آن فرد گاهی یکی از فرزندان است.

در چنین موقعیتی، شخصی که قدرت اول را داشته یا باید تسلیم شود، یا کنار بکشد، یا فشار را بیشتر کند و همچنین می تواند به سمت یکی دیگر از اعضای خانواده برود و مثلث در مثلث را شکل دهد؛ اگر وضعیت حل و فصل نشود، اعضای دیگر خانواده به ناچار یا با میل خود برای کم کردن مشکلات وارد رابطه می شوند.

در کل زمانی که دو نفر نخواهند معضل رابطه شان را براساس مذاکره حل کنند و در عین حال امکان قطع رابطه نیز وجود ندارد (مثلا به خاطر وجود فرزند، حتی پس از طلاق) امکان شکل گیری مثلث (یارگیری یا ائتلاف) وجود دارد.

یارگیری با ما و کودک ما چه می کند؟

همانطور که گفته شد، وقتی تنش ها بین والدین (زن و شوهر سابق) طولانی و بدون راه حل باقی می ماند، آنها به یارگیری رو می آورند و فرد سومی را که همان فرزند است وارد می کنند. در این حالت ممکن است تنش ها تا حدی حل شود اما در طولانی مدت، این تنش ها به شکل واقعی حل نمی شود.

شاید همین یارکشی قبل از طلاق باعث بروز تنش و در نهایت درگیری و طلاق شده بود! به بیانی دیگر، یارگیری ها در کوتاه مدت تنش را کاهش می دهد اما در درازمدت مشکلاتی برای افراد به جا می گذارند که بهتر است عطایش را به لقایش بخشید.

هیجان های منفی مانند خشم، تنش، افسردگی و اضطراب از آسیب های این یارگیری است. فردی که علیه او یارگیری شده، احساس طرد می کند و خشم ناشی از آن باعث می شود از هر تلاشی برای آسیب زدن به دو نفر دیگر که با هم ائتلاف کردند فروگذار نکند؛ مثلا پدری که خشمگین از ائتلاف مادر و فرزند است، ممکن است اجازه ملاقات ندهد یا دائما بهانه بیاورد. کودک نیز از فشار واسطه گری خسته می شود و ممکن است غمگین و مضطرب شود چون بعضا نمی داند چگونه و در چه موقعیتی باید تصمیم درست را بگیرد.

طرف دیگر هم دائما تنش زیادی را برای حفظ ائتلاف تحمل می کند، مثلا مادر ممکن است به فرزند خود باج های زیادی جهت یارکشی بدهد. این هیجانات منفی می تواند باعث بروز آزارهای مختلف کلامی، جسمی و … بین دو طرف شود.

کاهش قدرت و اعتبار هر دو والد از دیگر آسیب های این ائتلاف است. کودک می بیند که هر کدام از والدین جهت یارکشی، والد دیگر را تخریب می کند و قوانین او را زیر سوال می برد. این فرآیند در نهایت به ضرر اعتبار هر دو والد است. در این شرایط کودکان خیلی زود یاد می گیرند که اگر می خواهند چیزی به دست بیاورند، بهتر است والدین در یک جبهه نباشند. آن وقت او طرف کسی را می گیرد که خواسته او را برآورده کند.

فکر نکنید این کار بدجنسی است. در واقع کودک عمدا این کار را انجام نمی دهد. در فضای رابطه این راه را برای برآورده کردن خواسته هایش یاد گرفته است. این خصوصیت در فرزند می تواند در روابط آینده او نیز آسیب زا باشد.

در کل فرسایندگی روانی برای طرفین و اثرات مخرب تربیتی، دو محصول این ائتلاف است.

چگونه از یارکشی بیرون بیاییم؟

در هر صورت به دلیل اینکه بین شما و همسر سابق تان همچنان پل ارتباطی (بودن فرزند) وجود دارد، امکان تشکیل مثلث ها هر لحظه وجود دارد و باید با اطلاع رسانی پیشگیری کنیم و اگر نشد با مراجعه به روانشناس، اثرهای منفی روابط مثلثی را کم کنیم. گام های زیر می تواند کمک کننده باشد:

با کودک خود متحد نشوید!

۱- مثلث را شناسایی کنید و از اثرات مخرب آن آگاه باشید

در روابط خود کمی تامل کنید و ببینید آیا مثلث سازی اتفاق افتاده است؟ آیا در رابطه افراد سعی در یارکشی می کنند؟ آیا خشونت ها و مشکلات پیش آمده ناشی از همین رابطه مثلثی است؟ و … اگر متوجه این امر شدید بهتر است آسیب های آن را نیز برای خود مرور کنید.

این فرآیند می تواند جنبه انگیزشی برای شکستن این مثلث در شما ایجاد کند. برای مثال اگر ما ندانیم که مبتلا به بیماری دیابت هستیم و پس از مراجعه به پزشک و دادن آزمایش توسط پزشک مربوطه، به میزان قند خونمان که بالای ۳۸۰ است، واقف شویم و تنها پزشک میزان قند خون و تبعات مربوط به افزایش قند را به ما گوشزد کند و هیچ گونه دارویی تجویز نکند، دیده شده که در اکثر موارد صرف آگاهی از میزان قند خون و تبعات آن باعث شده است که ام یک خود کنترلی نسبتا قابل توجهی در مصرف مواد قندی از خود نشان می دهیم.

۲- اقدامات عملی برای شکستن ائتلاف انجام دهید

بعد از شناسایی این ائتلاف، دقت کنید که چگونه می توانید رابطه را به تعادل برگردانید. مثلا مادر می تواند به فرزند خود که هم اکنون در تیم اوست کمک کند تا اوقات مشترکی را با پدرش بگذراند و حتی مشوق این امر نیز باشد.

از طرفی باید سعی کنید روش های منفی مانند بدگویی از طرف، بهانه گیری و … را کاهش و حتی در حضور فرزند قطع کنید.

۳- با طرف مقابل وارد مذاکره شوید

بهتر است از والد دیگر بخواهید تا با هم در مورد مسائل مهم صحبت و مذاکره کنید. در این فضا مهمترین دغدغه های خود را مطرح و با گفتگو به راه حل های مناسب و مورد توافق در جهت حل مشکلات و مسائل پیش رو برسید. این جلسات جنبه پیشگیری از ایجاد مثلث سازی نیز دارد. اگر نیازمند آموزش در زمینه مذاکره هستید، می توانید مطالبی را در این مورد مطالعه کنید.

۴- کمک تخصصی دریافت کنید

اگر شدت مثلث سازی زیاد است و شخصا برای شکستن آن نمی توانید کاری بکنید، بهتر است از کمک یک روانشناس بهره بگیرید.

شعر شهریار درباره شیراز سلام ای شهر شیخ و خواجه شیراز سلام ای مهد عشق و مدفن راز سلام ای قبله تقدیس و تقوا سلام ای قلعهٔ سیمرغ و عنقا سلام ای شهر عشق و ...
سقف حقوق مدیران و کارکنان مشخص شد نمایندگان مجلس شورای اسلامی مصوب کردند که مجموع ناخالص دریافتی حقوق ماهانه مقامات، مدیران و کارکنان دستگاه‌ها حداکثر ۲برابر حداکثر حقوق و مزایای مست...
دفاع نکردن کودک از خود، زیادی ساکته! سوال:باسلام و خسته نباشی پسری 7-8 ساله دارم که اگر برایش مشکلی پیش بیاید و یا حرفی داشته باشد به هیچکس هیچ نمی گوید بعبارت کلی حرف نمی زند مثلاً ...
عکس های خفن بازیگران و هنرمندان در اینستاگرام ۲۰۱ عکس های خفن بازیگران و هنرمندان در اینستاگرام ۲۰۱ عکس های خفن بازیگران بازیگران زن ایرانی عکس های بازیگران ۳۰ دی ۹۵ تصاویر بازیگران ایرانی عکس ...
خوردن عناب در بارداری، فواید عناب از میوه های بسیار مفید است که علاوه بر خواص تغذیه‌ای دارای موارد استفاده زیادی به عنوان یک گیاه دارویی است. این میوه که می توان درختان آن را...
مضرات استفاده طولانی مدت از موبایل را بدانیم متاسفانه این روزها یکی از سرگرمی های بسیاری افراد استفاده بیش از حد از تلفن همراه شده است.درست است که پیشرفت علم و تکنولوژی توانسته کمک شایانی به افرا...
کیست تخمدان، راهکار درمانی سوال:سلام و خسته نباشید خدمت پزشک محترم.بنده مجرد هستم و 24 سال سن دارم. من مشکل کیست تخمدان از سال 93 تا الان دارم که در سونوگرافی جدید گرفتم، ب...
امیر حسین رستمی در حال گرفتن سلفی در کنار عوامل سریال شهرزاد امیر حسین رستمی در حال گرفتن سلفی در کنار عوامل سریال شهرزاد. در کنار اساتید علی نصیریان و جمشید هاشمپور، حسن فتحی و آقای امامی تهیه کننده این سریال. ...
آشنایی با عجایب هفتگانه دنیا عجایب هفتگانه به هفت اثر برتر معماری و مجسمه سازی عصر باستان گفته می شود. این اثرها برای اولین بار توسط یک یونانی الاصل در قرن دوم پیش از میلاد در یک ...
درمان افسردگی بارداری، چگونه؟ حاملگی را می توان یک تمرین ۹ ماهه برای یک واقعه بزرگ (زایمان و تولد کودک) دانست؛ پس از آنکه هیجان اولیه اطلاع دادن حاملگی به اطرافیان از بین برود، ش...
درمان آندومتریوز با تغذیه، راهنماییم کنید سوالسلام وقت بخیر من سال89 عمل جراحی بابت آندرومتریوز انجام دادم واز آن موقع قرص یاسمین استفاده میکنم. اجازه توقف در مصرف این قرص را ندارم. چه نو...
قد و وزن بچه، چگونگی کنترل پرسش باسلام پسرم 21ماهگی مراقبت داشته اما هیچ فرقی با 18ماهگیش نداشت وزن 12و قد 85بوده ایاتوقف رشدکرده یانه؟ممنون . پاسخسلام مادر عزیزرشد کودکان ...
تشخیص سرطان رحم، روش پیشگیری رئیس دانشگاه علوم پزشکی مازندران در حاشیه کنفرانس پیشگیری و غربالگری سرطان دهانه رحم با بیان اینکه سرطان رحم شایع‌ترین و دومین سرطان بعد از سرطان...
دردهای پیش از زایمان یکی از علل درد شکم در بارداری، مربوط به حاملگی خارج رحمی است. احساس هر نوع دردی طی بارداری با وحشت و نگرانی زیاد باردار همراه است. در حالی که در دوران...
بارداری ایمن با آمادگی های مهم شما از زمانی والد یک فرزند محسوب خواهید شد که وی هنوز به دنیا نیامده است. ما در این مجموعه مطالب، می‌کوشیم به پرسش‌ها و نگرانی‌های شما در این زمینه ...