بیوگرافی کامل منوچهری دامغانی

 

اَبوالنَّجم احمَدبن قوص‌بن احمد منوچهری دامغانی (در گذشته به‌سال ۴۳۲ هجری) معروف به منوچهری شاعر ایرانی اهل دامغان بود.

 

زندگی

کودکی و جوانی منوچهری در دامغان به تحصیل عربی گذشت، تا این که به خدمت منوچهر قابوس زیاری در طبرستان رسید. پس از مرگ منوچهر قابوس، منوچهری به ری رفت و به خدمت طاهر دبیر رسید که از طرف سلطان مسعود غزنوی در آن‌جا فرمانروایی داشت. وی از آنجا به دربار غزنه راه یافته، و به ستایشگری سلطان مسعود غزنوی مشغول شد. منوچهری برای جلب حمایت عنصری قصیده‌ای به نام «لغز شمع» سرود و در آن عنصری را ستایش کرد. در سال ۴۳۲ هجری قمری، منوچهری در حالی که سی و چهار سال داشت درگذشت.

موضوع و قالب شعری

بیشتر شعرهای او دربارهٔ طبیعت است. منوچهری علاوه بر آشنایی به زبان عربی، از دانش‌هایی چون نحو، پزشکی، ستاره‌شناسی، و موسیقی آگاهی داشت، و در شعر خود از واژه‌های خاص این دانش‌ها بهره می‌برد. دیوان منوچهری مشتمل بر اشعاری است که در قالب غزل، قصیده، مسمط، قطعه، و ترکیب‌بند سروده شده و موضوعاتی چون ستایش، وصف، و خمریه را در بر می‌گیرد. منوچهری قالب مسمط را برای نخستین بار در شعر پارسی پدید آورده است. اشعار او معمولاً در دو سبک می‌باشد. یا تغزل و اشعاری که به جوانی او هنگام شاعری باز می‌گردد و دیگری مدح و ستایش سلاطین و بزرگان زمانه که از رسوم معمول شاعری آن زمان بوده است. در اشعار او مفردات و اصطلاحات عربی بسیار دیده می‌شود که توانایی او در ادبیات عرب را منعکس می‌سازد.

دیوان اشعار او شامل ۲۸۱۷ بیت با تصحیح عزیزالله علیزاده در قالب‌های قصیده، قطعه، مسمط، رباعی، دوبیتی و ابیات دیگر در انتشارات فردوس در تهران در سال۱۳۹۰ در ۳۳۶ صفحه منتشر شده است.

نمونهٔ اشعار

خیزید و خز آرید که هنگام خزان‌ست باد خنک از جانب خوارزم وزان‌ست
آن برگ رزان بین که برآن شاخ رزان‌ست گویی به مثل پیرهن رنگرزان‌ست

 
دهقان به تعجّب سر انگشت گزان‌ست
کاندر چمن و باغ نه گل ماند و نه گلنار

 

بیوگرافی کامل ایرج جنتی عطایی     ایرج جنتی عطایی نام اصلی ایرج جنتی عطایی تولد ۱۹ دی ۱۳۲۵ مشهد ملیت  ایرانی   ایرج جنتی عط...
بیوگرافی کامل دقیقی طوسی   دقیقی طوسی زادروز ۳۲۰ خورشیدی ۳۳۰ هجری قمری توس، بلخ، بخارا، سمرقند، مرو، خراسان درگذشت میان سال‌های ۳۵۶ خورشیدی تا ۳۵۹ خور...
بیوگرافی کامل عبدالقادر گیلانی   عبدالقادر بن صالح جنگی دوست زادروز ۱ رمضان ۴۷۱ قمری ۲۲ اسفند ۴۵۷ خورشیدی مازندران یا گیلان درگذشت ۸ ربیع‌الاول ۵۶۱ قمری ۲۹...
بیوگرافی کامل فریدون توللی   فریدون توللی زادروز ۱۲۹۸ خورشیدی شیراز پدر و مادر جلال توللی مرگ ۹ خرداد ۱۳۶۴ تهران ملیت  ایران علت مرگ...
بیوگرافی کامل ابان لاحقی   ابان بن عبدالحمید بن لاحق بن عُفیر رقاشی شاعر و مترجم ایرانی عربی‌سرای سدهٔ دوم هجری بود. وی پیرو شعوبیه و ستایندهٔ برمکیان بود. اثرها ا...
بیوگرافی کامل جامی عبدالرحمن جامی زادروز ۲۴ آبان ۷۹۳ خرگرد، شهرستان خواف ایران درگذشت ۲۷ آبان ۸۷۱ (۸۱سالگی) هرات آرامگاه تخت مزار، هر...
بیوگرافی کامل ابوسعد آوی   ابوسعد آوی ابوسعد منصور بن حسن بن حسین آوی زادروز نیمه قرن چهارم هجری قمری آوه - ساوه درگذشت ۴۲۲ هجری قمری محل زندگی ...
بیوگرافی ذبیح‌ الله ذبیح‌ پور + عکس     ذبیح‌ الله ذبیح‌ پور زمینه فعالیت بازیگر ملیت  ایران سال‌های فعالیت ۱۳۵۰ - ۱۳۷۸   ذ...
بیوگرافی اکبر رحمتی + عکس   اکبر رحمتی زمینه فعالیت بازیگر تولد ۱۳۲۸ تهران ملیت ایرانی   اکبر رحمتی (زاده ۱۳۲۸ در تهران) بازیگر...
بیوگرافی اکبر زنجانپور + عکس     اکبر زنجانپور نام اصلی علی اکبر زنجانپور زمینه فعالیت سینما و تئاترو تلویزیون تولد ۱۳۲۳ تهران ملیت ...
بیوگرافی کامل حکیم عمر خیام   عُمَر خَیّام نام اصلی غیاث‌الدین ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری زمینهٔ کاری ریاضیات، اخترشناسی، شعر، فلسفه،...
بیوگرافی کامل وحشی بافقی   وحشی بافقی نام اصلی کمال‌الدّین (شمس‌الدّین) محمّد زمینهٔ کاری ادبیات فارسی، شعر زادروز ۹۱۱ خورشیدی ۹۳۹ قمر...
بیوگرافی کامل میرزاده عشقی   میرزاده عشقی نام اصلی سید محمدرضا کردستانی زادروز ۲۰ آذر ۱۲۷۳ ۱۲ جمادی‌الثانی ۱۳۱۲ ۱۸۹۴ (میلادی) همدان پدر ...
بیوگرافی کامل منوچهر آتشی   منوچهر آتشی زادروز ۲ مهر ۱۳۱۰ روستای دهرود، شهرستان دشتستان مرگ ۲۹ آبان ۱۳۸۴ (۷۴ سال) بیمارستان سینا، تهران ملیت  ...
بیوگرافی کامل محمد آزرم   محمد آزرم زادروز ۱۳۴۹ تهران ملیت ایرانی پیشه شاعر، منتقد ادبی   محمد آزرم (۱۳۴۹-) شاعر، منتقد ادبی ...