نمایی از باغ فردوس تهران در دوران قاجار

باغ فردوس محله‌ای از شمیران که در نزدیکی خیابان ولیعصر و میدان تجریش واقع شده‌است. اکنون موزه سینمای ایران در این مکان واقع است.

به دستور محمدشاه قاجار، درسال ۱۲۶۴ ق، قصری برای او در نزدیکی تجریش ساخته شد؛ اما همزمان با بیماری و مرگ او قصر نیمه‌تمام ماند و وی در همان قصر نیمه‌تمام به نام محمدیه (در محل محمودیه فعلی) از دنیا رفت.

هم‌زمان با ساخت قصر محمدیه، درباریان نزدیک به او نیز در همان حوالی اقدام به احداث باغ یا عمارت ییلاقی کردند. از جمله حسینعلی‌خان معیرالممالک باغی احداث کرد که به باغ فردوس مشهور شد.

نمایی از باغ فردوس تهران در دوران قاجار
سونوگرافی در بارداری، انجام ندادم! سوال:سلام من هفته ى 15حاملگی هستم و تا الان یک آزمایش روتین داده ام و سونویی ندادم. جواب آزمایش خوب بود و خودم نیز کاملا سالمم. ولی حالا میترسم ک...
قارچ واژن، نزدیکی زیاد! سوال:سلام، من مدتی هست که به دلیل رابطه جنسی زیاد دچار عفونت قارچی واژن میشم،۳ هفته پیش درمان با فلوکونازول و کلوتریمازول رو شروع کردم و نتیجه دا...
سقط جنین، علائم برای زنان جوان/ کلیپ وقتی خانمی باردار می شود طبق روال نباید قاعدگی و خون ریزی داشته باشد چون این امر در بارداری طبیعی نیست. ولی با این شرایط که گفته شد یکی از مهم تر...
لارنژیت حاد یا التهاب حنجره التهاب حنجره التهاب حنجره (لارنژيت) چیست؟ التهاب حنجره حاد التهاب حنجرة الاطفال درمان التهاب حنجره علائم التهاب حنجره علل التهاب حنجره بیماری التهاب ...
عوارض کم تحرکی کودک، منتظر این بیماری ها باشید کم‌تحرکی کودکان موجب می‌شود آنها در سنین جوانی از بیماری‌های گوناگونی نظیر فشار خون بالا، چاقی، دیابت، احساس خستگی و بی‌حوصلگی، بیماری‌های قلبی و...
مصرف اسید فولیک در بارداری، ضروری است؟ به اعتقاد کارشناسان سلامت بیشتر مکمل‌ها و ویتامین‌های موجود نه تنها بی‌استفاده هستند بلکه می‌توانند برای سلامتی هم خطرناک باشند. اما در این میان ...
بیماریهای لثه ،نشانه‌های بیماری لثه بیماری لثه بیماری لثه و درمان آن بیماری لثه در گربه ها بيماري لثه بیماری+لثه+درمان بیماری لثه ها بیماری لثه پیوره بیماری لثه چیست بیماری لثه کودکان ب...
حل مشکل طلاق عاطفی، چگونه؟ سوالمن با شوهرم رابطه عاطفی خوبی نداریم در واقع طلاق عاطفی گرفته ایم و در نتیجه پسر شش ساله ام هم دچار پرخاشگری شده خواهشمند است بفرمایید چه کنم....
غربالگری در بارداری، چه کسانی باید انجام دهند؟ بسیاری از زنان در زمان بارداری یا پیش از بارداری این استرس را تجربه می کنند که مبادا فرزندشان دچار مشکلاتی از قبیل بیماری های مادرزادی یا ناهنجاری های...
هر سوالی درباره زایمان طبیعی دارید لحظه‌ی تولد کودک شما پس از نه ماه‌ انتظار نزدیک است. آگاهی و شناخت نسبت به نشانه‌های شروع درد زایمان تا پس از تولد نوزاد باعث آرامش بیشتر مادران ...
کفش برای نوپا، بخریم با نخریم؟ آماندا هنگام خرید کفش مانند بسیاری از مادران رفتار می کند. خریدن یک جفت کفش کودک نوپا برای خودش که جذابیتی مهم است و بر مد روز تاکید دارد؛ اما بر...
دستان الناز شاکردوست در دست آقای مبارک ⋆ پنج شنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۵ 1 بازدید در دستان الناز شاکردوست در دست آقای مبارک تصاویر از الناز شاکر دوست با آقای مبارک را مشاهده خواهید...
زگیل تناسلی، شایع ترین عفونت آمیزشی زگیل تناسلی یکی از عفونت‌های آمیزشی بسیار رایج است که ویروس آن ویروس پاپیلوم انسانی است. در این مقاله با راه‌های گسترش، پیشگیری و درمان زگیل تناس...
هوش جنین در بارداری، فقط ژنتیک؟ همه مادران باردار دلشان می‌خواهد فرزندی باهوش داشته باشند تا کمی خیالشان از آینده او راحت شود. شاید فکر کنید داشتن هوش و استعداد امری کاملا ذاتی ...
آغاز غربالگری ۵۸ اختلال متابولیک نوزادان (۵) در ادامه مباحث قبلی به بررسی یکی از مهمترین اختلالاتی که طی این فرآیند مورد غربالگری قرار می گیرد، یعنی اختلالات اسیدهای چرب می پردازیم.         ...

آشنایی کامل با آتشگاه اصفهان

آشنایی کامل با آتشگاه اصفهان

 

نام آتشگاه اصفهان
کشور  ایران
استان استان اصفهان
اطلاعات اثر
کاربری قلعه، آتشکده
دیرینگی دوره ساسانیان
دورهٔ ساخت اثر دوره ساسانیان
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۳۸۰
تاریخ ثبت ملی ۱۱ آذر ۱۳۳۰

 

آتشگاه اصفهان یا کوه آتشگاه از بناهای تاریخی شهر اصفهان و از یادگارهای ایران باستان است. این مجموعه دارای پیشینه تاریخیِ کهنی است و در زمانهای گونه گونی از آن بهره برده‌اند. نام اصیل و کهن بنا «مهربین» بوده که اخیراً بدان آتشکده اطلاق شده است.

موقعیت

آتشگاه اصفهان در غرب اصفهان و ۸ کیلومتری مرکز شهر در خیابان آتشگاه قرار دارد. این بنا در نزدیکی رودخانه زاینده رود، بر روی کوهی قرار دارد. از بلندای این تپه، تا کیلومترها از هر چهار سوی اصلی را می‌توان به خوبی مشاهده کرد.

مشخصات تپه

این تپه از جنس سنگ‌های رسوبی است. تراز پایینی آن در ارتفاع ۱۶۱۰ متر از سطح دریا (حدود ۵۰ متر بالاتر از تراز مرکز شهر اصفهان) و فراز آن در ارتفاع ۱۷۱۵ متری از سطح دریا واقع شده‌است. این تپه از نظر زمین‌شناسی در دوره کرتاسه تشکیل شده است.

مشخصات بنا

این بنای خشتی غریب که بر فراز کوهچه‌ای به بلندای ۱۰۰ متر (نسبت به دشت اطراف) در بخش ماربین اصفهان جای دارد، نخستین بار از سوی اَوِستا شناس بزرگ «ویلیامز جکسن» در اوایل قرن بیستم میلادی، مورد توجه و بررسی علمی قرار گرفت.

«آندره گُدار» به سال ۱۹۳۸ میلادی، در یکی از مُجَلَّدات «آثار ایران» که اختصاص به بناهای آتش داشت، گفتاری کوتاه ولی اصولی و دقیق دربارهٔ آتشگاه اصفهان می‌آورد. سپس «ماکسیم سیرو» در اوایل دههٔ ۱۹۶۰ میلادی، بررسی‌های دقیقی را در آتشگاه به انجام می‌رساند، و برای نخستین بار اقدام به تهیهٔ نقشه‌های معماری صحیح از آن می‌نماید. کمی بعدتر، «کلاوس شیپ مان» با حضور درآتشگاه، آن را از نزدیک مورد مطالعه قرار داده و گزارش خود را در کتابی دربارهٔ بناهای آتش ایران، به زبان آلمانی انتشار می‌دهد. از ایرانیان، نخستین بار «رشید شهمردان» (که یک موبد پارسی ایرانی تبار بود) در کتاب «پرستشگاه زرتشتیان»، ضمن برشمردن و توصیف اکثر آتشخانه‌های ایران، از پناه گرفتن اسماعیلیان اصفهان به آتشگاه در اواخر سده پنجم هجری خبر می‌دهد. «علیرضا جعفری زند» به سال ۱۳۸۱ خورشیدی مجموعهٔ گزارش‌ها و بررسی‌های ارزندهٔ خود دربارهٔ «اصفهان پیش از اسلام» را در قالب کتابی به همین نام منتشر می‌نماید. در این کتاب، بر کاربری مذهبی آتشگاه تأکید شده و با استناد به نتایج آزمایش سالیابی به روش کربن ۱۴، «آتشگاه» یک معبد ایلامی دانسته می‌شود که بعدها تبدیل به یک معبد مهری می‌گردد.

«میترا آزاد»، در رسالهٔ دکتری خود تحت عنوان «بررسی تحول بناهای مذهبی دورهٔ ساسانی به بناهای مذهبی قرون اولیهٔ اسلامی ایران» (دانشگاه تربیت مدرس- سال ۱۳۸۴ خورشیدی) با تکمیل کردن گزارش موبد شهمردان در ذکر آتشخانه‌های ایران، و یاری گرفتن از مطالعات «دیتریش هوف» دربارهٔ گونه شناسی چهارتاق‌های ساسانی فارس و نیز مطالعات «شیپ مان» در روند دگرگونی و توسعهٔ آتشکده‌ها، به شرح بناهای مذهبی ایران پیش از اسلام می‌پردازد و در جایی که از آتشگاه اصفهان سخن می‌راند، بنای استوانه‌ای شکل فوقانی آن را از نظر دارا بودن پلان دایره‌ای شکل، با بنای موسوم به «آتشگاه چاهک» در استان قم مقایسه می‌کند.

از آتشگاه اصفهان در متون کهن، به نام «دژ ماربین/مهرین» یاد شده و اشاراتی دربارهٔ شهرک باستانی «مهرین» رفته است. یافته شدن سفال‌های گورتان و نام‌های باستانی روستاهای ماربین، گواه بسنده‌ای است بر وجود فرهنگ و تمدنی دیرسال در این بخش، که متأسفانه بسیار مورد بی توجهی واقع شده است. بافتِ ساختمانیِ این مجموعه از لایه‌های خشتی است. میانِ دو ردیف خشت را هم یک لایه نازکِ نِی (که از رودخانه آورده می‌شده) قرار می‌دادند تا بر استحکامِ آن بیفزایند. پایه‌های بزرگ و خشتیِ بنا تقریباً از میانهٔ تپهٔ آتشگاه آغاز می‌شوند و در بالا به ستونهایی محکم و قابلِ اعتماد تبدیل می‌شدند که در گذشته اتاقهایی نیز بر رویِ آنها قرار داشته‌است. در برخی جاها نیز بقایایی از راه پله‌هایی منظم و کنده شده در دلِ سنگ بچشم می‌خورد که تا بالا ادامه داشته‌است اما امروزه از میان رفته‌اند. در بالای تپه بنایی گِرد ساخته شده که می‌توان آنرا نقطه نهاییِ معماریِ این بنا معرفی کرد. بر رویِ تپه، هیچ بنایی بلندتر از آن ساخته نشده‌است. این اتاق دارای هشت گوشه‌است و در هر گوشه یک پنجره هم رو به بیرون دارد. گفته می‌شود موبدانِ زرتشتی، آتشِ مقدس را در درونِ این اتاق قرار می‌داده‌اند.

این مجموعه دارای اتاقها و ساختمانهایی در چهار جهتِ تپه بوده که تا زیرِ اتاقکِ آتشگاه ادامه می‌یافته‌اند و البته اکنون تنها سازه‌های بخشِ شمالی و بخشی از قسمتِ شرقی سالم مانده‌اند و به‌نظر می‌رسد مربوط به بازسازیِ این بنا در دوره پهلوی باشند. بر رویِ برخی از خشت‌های بکار رفته در سازه‌های بخشِ شمالی می‌توان عددِ ۱۳۵۲ را دید که در قالبِ خشت‌ها تعبیه شده‌است.

وضعیت کنونی

امروزه در نگهداری از این مجموعه توجهی صورت نمی‌گیرد. در بافتِ ساختمان‌های این بنا می‌توان سوراخ‌های زیادی را دید که به دستِ گنج یابان کنده شده‌است. بازدید کنندگان نیز خود باید راهِ بالا رفتن را انتخاب کنند و با توجه به ساختار تپه و خشتی بودنِ این سازه، سرعتِِ تخریب بوسیله بازدیدکنندگان -بویژه در روزهای بارانی- بیشتر می‌شود.

دیدگاه‌ها

از تاریخ نویسان و جغرافیانویسان قدیم، برخی راجع به آتشگاه اصفهان مطالبی نوشته‌اند. از آن جمله:

  • ابن خردادبه در قرن سوم هجری در کتاب المسالک والممالک می‌گوید:

    در قریه مارابین، قلعه‌ای از بناهای طهمورث موجود است و در آن آتشکده‌ای ست.

  • حمزه اصفهانی در قرن چهارم هجری در کتاب سنی ملوک‌الارض والانبیا پس از نام بردن از آتشکده‌های اصفهان می‌نویسد:

    کی‌اردشیر در شهر اصفهان، به یک روز سه آتشکده بنیاد گذاشت. یکی را به هنگام برآمدن آفتاب در جانب «قلعه ماربین» (ماربین، مهربین یا آتشگاه امروزی) به نام آتشکدهٔ شهر اردشیر، دوم آتشکده‌ای به نام زروان اردشیر به هنگام ظهر در دارک از روستاهای خوار (برخوار فعلی) و سوم، آتشکدهٔ مهر اردشیر در روستای “اردستان».

  • صادق هدایت در کتابِ اصفهان نصف جهان درباره آن چنین نوشته‌است:

    کوه آتشگاه، روز آبادیش، شکوه مخصوص داشته‌است. این پرستشگاه مانند مسجد و کلیسا دورش دیوار نداشته و چیزی را از کسی نمی‌پوشانیده. مانند آتش؛ سره و پاکیزه بوده. همان آتش جاودان نماینده پاکیزگی و زیبایی که به سوی آسمان زبانه می‌کشیده و در شب‌های تار، از دور، دل‌های افسرده را قوت می‌داده و از نزدیک، با پیچ و خمِ دلربا، با روانِ انسان گفتگو می‌کرده.

 

اورژانسهای چشم مشکلات چشمی مشکلات چشمی در کودکان مشکلات چشمی نوزادان مشکلات چشمی در نوزادان مشکلات چشمی کار با کامپیوتر مشکلات چشمی در بیماری ام اس مشکلات چشمی کودک...
محصولات آرایشی گران قیمت آیا قیمت محصولات آرایشی بیانگر کیفیت آن هاست گرانقیمت بودن محصولات آرایشی برچه اساسی است ؟آیا همیشه باید به این محصولات اعتماد کنیم و از آن ها تهیه کن...
درمان لک پوست، مثل آب خوردن  مزاج در افراد در میزان سلامت پوست آنها موثر است. افرادی که طبع آنها به سمت سردی و خشکی می رود، پوست های پر لک تری دارند. به همین دلیل باید این ا...
تربیت کودک، چطوری رفتار کنم؟ سوال:با سلام و خسته نباشید. ما یک پسر 7 سال داریم که به طور مثال دیروز یک نقاشی خانم لخت رو کشیده بود، که همسرم برخوردی باهاش نکرد فقط گفت این عک...
خیالبافی در کودکان، سفر به هزارتوی رویاها افسانه بافی را عبارت می دانیم از حالتی که در آن فرد با سر هم کردن مقداری از مسائل بی سر و ته و روی هم کردن توهمات و خیالات سعی دارد چیزهائی را که واقع...
دانیال عبادی در نقش یوید جونز اسطوره هاکیِ دنیا سلفی بدون توضیح دانیال عبادی که احتمالاً پس از خوردن خرمالو یا بـِه از خودش گرفته است! جدا از این لوس بازی ها، در کف هشتگ های آقا دانیال مانده ایم و خ...
رادیوگرافی دندان در بارداری، اطلاع نداشتم سوال:من بدون اطلاع از بارداری 5روز بعد از اقدامم به خاطر درد شدید دندان مجبورم شدم یه عکس چند ثانیه ای از دندان عقلم بگیرم آیا برای نی نیم ضرر دا...
دوست خیالی بچه، باهاش حرف میزنه! زندگی تخیلی کودک سه ساله، به او کمک می‌کند تا وارد مرحله وسیعی از احساسات و عواطفی شود که بسیاری از تظاهرات عاطفی انسان مثل عشق، خشم، اعتراض و تر...
طرز تهیه ماهی با گوجه فرنگی کبابی وب سایت آشپزباشی: ماهی با گوجه فرنگی کبابی از مجموعه دستورغذایی های مارتا استوارت است که ما طرز تهیه آن را برای شما آماده کرده ایم. سس خردل در پخت...
طرز تهیه چغندر تفت داده با سبزیجات رژیمی امروز قصد داریم سری به غذاهای رژیمی بزنیم و طرز تهیه چغندر تفت داده با سبزیجات رژیمی را برای شما آموزش دهیم. با ما همراه باشید. چغندر یکی از خوشمزه ت...
سندرم داون، یکی از عوامل موثر وزارت بهداشت فرانسه اعلام کرد: از هر ۱۰ شهروند فرانسوی یک نفر الکلی است و روزانه ۵ نفر در اثر حوادث مربوط به الکلیسم جان خود را از دست می ‌دهند. ...
پرکاری تیروئید قبل از بارداری، چیکار کنم؟ اختلالات تیروئید اگر به موقع تشخیص داده شوند به راحتی با کمک روش های دارویی و یا جراحی قابل درمان می باشند. البته پرکاری تیروئید در اکثر بیماران ...
افزایش اشتهای بچه، یک پیشنهاد! سوالبا سلام و خسته نباشیددختر دو نیم ساله ای دارم که قدش ٩١ و وزنش ١٠کیلو و هفتصد گرمه، در روز تغذیه اش خوبه چهار وعده غذا میخوره،سه وعده غذا رو ...
تاثیر باکتری های گوارشی بر یک بیماری نادر در پی یافتن راهی برای رفع مشکلات متعدد و مختلف بیماران مبتلا به سندرم IPE | محققین توانستند با کمک باکتریهای گوارشی به این بیماران کمک کنند طی این آز...
درمان نازایی با گیاهان دارویی، بخوانید در مردان شایع‌ترین علل شامل اختلالات هورمونی، واریکوسل (بالابودن بیضه‌ها)‌، تکامل نیافتن بیضه، پایین‌بودن تعداد یا کیفیت اسپرم، پرکاری و کم‌کاری ...