بیوگرافی اولین باغچه‌ بان

بیوگرافی اولین باغچه‌ بان

 

اِولین باغچه بان
Evlin Baghtcheban
تولد ۱۳۰۷ مرسین، ترکیه
ملیت ترک/فرانسوی
مرگ ۹ آبان ۱۳۸۹ ترکیه
سال‌های فعالیت ۱۳۲۹-۱۳۸۹

 

اِولین باغچه‌ بان (به ترکی: Evlin Bahceban) (زاده ۱۳۰۷، ترکیه – درگذشت ۹ آبان ۱۳۸۹، ترکیه) موسیقی‌دان، از بنیان‌گذاران اپرای تهران و از پیشگامان هنر آواز دسته‌جمعی (گروه کُر) در ایران و استاد پیانو بود.

اولین زادهٔ ترکیه بود و سال‌های پایان عمرش را نیز در همانجا سپری کرد اما ایران را نیز وطن خود می‌دانست. او روح خود را ایرانی می‌دانست و عاشق ایران بود. او معتقد بود اگر «جسم کارهای هنری» او به ترکیه تعلق داشته باشد، «روح زندگی هنری و موسیقایی» او به ایران تعلق دارد. اولین درگفتگویی بزرگترین جایزه‌اش را مهر و محبت ایرانیان نسبت به خود می‌دانست.

این گفته او بسیار معروف است:

«ترکیه وطن من است و من مثل یک درخت در آنجا رشد کردم، اما میوه‌هایم را در ایران دادم و در ایران به بار نشستم. به همین علت هر دو کشور را دوست دارم و هر دو را وطن خودم می‌دانم.»

زندگی

وی در مرسین ترکیه از مادری فرانسوی و پدری ترک متولد شد. پانزده ساله بود که به کنسرواتوار دولتی آنکارا رفت و دورهٔ پیانو و آواز را در آن جا با درجهٔ ممتاز به پایان رساند. اِولین در کنسرتوار آنکارا با ثمین باغچه‌بان آهنگساز ایرانی آشنا شد و این آشنایی به ازدواج آن دو انجامید.

کار در ایران

اِولین همراه با ثمین باغچه‌بان به ایران آمد و در ۲۲ سالگی نخستین کلاس تخصصی آواز را در هنرستان عالی موسیقی تهران بنیان گذاشت. نتیجه این کلاس‌ها پرورش خوانندگانی همچون حسین سرشار، محمد نوری، سودابه تاجبخش، پری ثمر، پری زنگنه، سودابه صفاییه و عنایت رضایی است که البته شاگردان این هنرمندان خود نیز بخش بزرگی از خوانندگان ایران را تشکیل می‌دهند.

اِولین باعچه بان به همراه منیره وکیلی، حشمت سنجری، فاخره صبا و چند هنرمند دیگر از پایه‌گذاران اپرای ایران و تالار رودکی هستند.

او همچنین نخستین گروه کر یا آواز گروهی هنرستان عالی موسیقی (کنسرتوار تهران) را تشکیل داد. گروهی که نخستین گام‌ها را در اجرای داستان‌های شاهنامه و متلهای ایرانی برداشت. پس از آن کر ملی تهران را پایه گذاری کرد.

گروه اپرا

با تعویض یکی از روسا در تالار رودکی، اولین و چند تن دیگر به اعتراض، دست از کار کشیدند. اولین بازنشسته شد، اما دورهٔ بازنشستگی او در کوتاه‌مدت به پایان رسید. از دربار به سراغش آمدند و از خواستند که گروه کری درست کند که اعضایش بچه‌های بی‌سرپرست باشند. او که عاشق مهر ورزیدن بود، این وظیفه را برعهده گرفت؛ به شهرستان‌ها رفت و از میان شش هزار کودک و نوجوان و پسر و دختر، دویست نفر را با آزمایش صدا انتخاب کرد. پیشرفت گروه آنچنان بود که کسی باور نمی‌کرد که این کودکان، همان بچه‌های بی‌سرپرستی هستند که به آن‌ها «عقب افتاده» می‌گفتند؛ کودکانی که اولین معتقد بود چون با مهر مادر بزرگ نشده بودند، در رفتارشان کمبودهایی بود. او تاثیر موسیقی در زندگی این کودکان را شگفت‌آور می‌دانست.

اولین با اختیاراتی که به او داده بودند، تصمیم گرفت با همین کودکان یک کنسرواتوار درست کند. برای ساختن این هنرستان اما به پشتوانهٔ مالی هم نیاز بود که در آن زمان، سازمان ملل، در صورت موافقت چنین کاری را برای بچه‌های بی‌سرپرست انجام می‌داد.

این گروه حدود چهل اجرا در تالار رودکی داشت و حتی در مراسم تاج‌گذاری محمدرضا پهلوی نیز برنامه‌ای اجرا کرد. اجرای ده قطعه «رنگین کمون» ساخته ثمین باغچه بان باهمکاری ارکستر سمفونیک رادیو وین اثر ماندگار این گروه‌است.

بازگشت به ترکیه

با وقوع انقلاب ایران فعالیت‌های او و ثمین باغچه‌بان متوقف گشت و «شکافی در فعالیت‌های موسیقایی‌شان ایجاد شد» تا این که در سال ۱۳۶۳ مجبور به مهاجرت به شهر استانبول ترکیه شدند. اِولین باغچه‌بان از سال ۱۳۶۳ در دانشگاه معمار سنان استانبول (Mimar Sinan University) استادی رشته پیانو را بر عهده داشت و در سال ۱۳۷۳ بازنشسته شد.

آثار و تالیفات

او در دوران بازنشستگی ده کتاب درباره تکنیک‌های پیانو و آواز به زبان ترکی و فرانسوی نوشت و حقوق تمام کتاب‌ها را به دانشگاه معمار سنان هدیه کرده‌است. آخرین کتاب او نیز موسیقی برای کودکان، هنوز منتشر نشده‌است. اما مهمترین کتاب او برای ایرانیان، کتابی است به زبان فرانسه که درباره فعالیت‌ها، آثار هنری و هنرمندان قبل از انقلاب ایران نوشته شده‌است.

اولین جدا از کار اپرا، در رسیتال‌های متعدد، آثاری از همسر خود ثمین باغچه‌بان و دوست دیرینش، حسین ناصحی را به اجرا درآورد. در میان این آثار، «درخت سرو» از ثمین و «رقص دردربار شاه سمنگان» از شهرت بیشتری یافته‌است.

مرگ

اولین باغچه‌بان روز نهم آبان ۱۳۸۹ در سن ۸۲ سالگی درگذشت.

 

بیوگرافی هنگامه برزین ( هنگامه )   نام اصلی هنگامه برزین نام مستعار هنگامه تولد ۱۳۴۰ لاهیجان، استان گیلان ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی ...
بیوگرافی بتی   بتی نام مستعار بتی تولد شهریور ۱۳۳۱ تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی   بتی (زاده شه...
بیوگرافی سیاوش قمیشی + عکس   سیاوش قمیشی نام اصلی سیاوش قمیشی تولد ۲۱ خرداد ۱۳۲۴ ۱۱ ژوئن ۱۹۴۵  دزفول، خوزستان، ایران ملیت ایران سبک‌ها پ...
بیوگرافی ریویل + عکس   ریویل (Reveal) نام اصلی مهرک گلستان نام مستعار ریویل (Reveal) تولد ۲۹ دسامبر ۱۹۸۳ ۸ دی ۱۳۶۲ تهران ملیت ایرا...
بیوگرافی مهدی میوه چی + عکس   مهدی میوه چی (آرین فر) نام اصلی مهدی میوه چی (آرین فر) نام مستعار مانده تولد ۹ آبان ۱۳۱۶ دزفول ملیت ایرانی ...
بیوگرافی رضایا + عکس   امیررضا طاری معروف به رضایا (متولد ۱۶ تیر ۱۳۶۶ در فیروزکوه) خواننده ایرانی ست. او در زمینه موسیقی تحصیل کرده است. او پس از تولد به سا...
بیوگرافی جواد بدیع زاده + عکس     جواد بدیع زاده نام اصلی سید جواد بدیع زاده تولد ۱۲۸۱ تهران ملیت ایرانی مرگ ۱۰ دی ۱۳۵۸ تهران س...
بیوگرافی محسن چاووشی + عکس   محسن چاووشی زادروز ۸ مرداد ۱۳۵۸  خرمشهر، خوزستان ملیت ایران پیشه خواننده آهنگساز تنظیم کننده سال‌های فعالیت ...
بیوگرافی بیژن بیژنی + عکس   بیژن بیژنی تولد ۳ خرداد ۱۳۳۲ بابل ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی سازها آوازخوانی   بیژ...
بیوگرافی ستار + عکس     ستار نام مستعار ستار تولد ۲۸ آبان ۱۳۲۸ شهباز تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ ایرانی و موسیقی س...
بیوگرافی آریا آرام نژاد + عکس   آریا آرام نژاد تولد ۱۳۶۲ بابل ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ ترنس   آریا آرام نژاد (زاده ۱۳۶۲ در بابل) خوان...
بیوگرافی ویگن + عکس     ویگن ویگن دردریان زادروز ۲ آذر ۱۳۰۸ ۲۳ نوامبر ۱۹۲۹ همدان، ایران درگذشت ۴ آبان ۱۳۸۲ ۲۶ اکتبر ۲۰۰۳ میلادی (...
بیوگرافی آذر محبی ( رامش )   رامش نام اصلی آذر محبی نام مستعار رامش تولد ۲۲ آبان ۱۳۲۵ تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی ...
بیوگرافی حسین ابلیس + عکس   حصین نام اصلی حسین رحمتی نام مستعار حصین، حسین ابلیس تولد ۱۳۶۶ ملیت ایرانی سبک‌ها رپ پارسی، هیپ‌هاپ ...
بیوگرافی مریم روح‌ پرور   روح‌ پرور نام اصلی مریم روح‌ پرور نام مستعار روحپرور نیروی هوایی ام کلثوم ایران ملیت ایرانی مرگ ۱۳۷۰ ترکیه ...