بیوگرافی اولین باغچه‌ بان

بیوگرافی اولین باغچه‌ بان

 

اِولین باغچه بان
Evlin Baghtcheban
تولد ۱۳۰۷ مرسین، ترکیه
ملیت ترک/فرانسوی
مرگ ۹ آبان ۱۳۸۹ ترکیه
سال‌های فعالیت ۱۳۲۹-۱۳۸۹

 

اِولین باغچه‌ بان (به ترکی: Evlin Bahceban) (زاده ۱۳۰۷، ترکیه – درگذشت ۹ آبان ۱۳۸۹، ترکیه) موسیقی‌دان، از بنیان‌گذاران اپرای تهران و از پیشگامان هنر آواز دسته‌جمعی (گروه کُر) در ایران و استاد پیانو بود.

اولین زادهٔ ترکیه بود و سال‌های پایان عمرش را نیز در همانجا سپری کرد اما ایران را نیز وطن خود می‌دانست. او روح خود را ایرانی می‌دانست و عاشق ایران بود. او معتقد بود اگر «جسم کارهای هنری» او به ترکیه تعلق داشته باشد، «روح زندگی هنری و موسیقایی» او به ایران تعلق دارد. اولین درگفتگویی بزرگترین جایزه‌اش را مهر و محبت ایرانیان نسبت به خود می‌دانست.

این گفته او بسیار معروف است:

«ترکیه وطن من است و من مثل یک درخت در آنجا رشد کردم، اما میوه‌هایم را در ایران دادم و در ایران به بار نشستم. به همین علت هر دو کشور را دوست دارم و هر دو را وطن خودم می‌دانم.»

زندگی

وی در مرسین ترکیه از مادری فرانسوی و پدری ترک متولد شد. پانزده ساله بود که به کنسرواتوار دولتی آنکارا رفت و دورهٔ پیانو و آواز را در آن جا با درجهٔ ممتاز به پایان رساند. اِولین در کنسرتوار آنکارا با ثمین باغچه‌بان آهنگساز ایرانی آشنا شد و این آشنایی به ازدواج آن دو انجامید.

کار در ایران

اِولین همراه با ثمین باغچه‌بان به ایران آمد و در ۲۲ سالگی نخستین کلاس تخصصی آواز را در هنرستان عالی موسیقی تهران بنیان گذاشت. نتیجه این کلاس‌ها پرورش خوانندگانی همچون حسین سرشار، محمد نوری، سودابه تاجبخش، پری ثمر، پری زنگنه، سودابه صفاییه و عنایت رضایی است که البته شاگردان این هنرمندان خود نیز بخش بزرگی از خوانندگان ایران را تشکیل می‌دهند.

اِولین باعچه بان به همراه منیره وکیلی، حشمت سنجری، فاخره صبا و چند هنرمند دیگر از پایه‌گذاران اپرای ایران و تالار رودکی هستند.

او همچنین نخستین گروه کر یا آواز گروهی هنرستان عالی موسیقی (کنسرتوار تهران) را تشکیل داد. گروهی که نخستین گام‌ها را در اجرای داستان‌های شاهنامه و متلهای ایرانی برداشت. پس از آن کر ملی تهران را پایه گذاری کرد.

گروه اپرا

با تعویض یکی از روسا در تالار رودکی، اولین و چند تن دیگر به اعتراض، دست از کار کشیدند. اولین بازنشسته شد، اما دورهٔ بازنشستگی او در کوتاه‌مدت به پایان رسید. از دربار به سراغش آمدند و از خواستند که گروه کری درست کند که اعضایش بچه‌های بی‌سرپرست باشند. او که عاشق مهر ورزیدن بود، این وظیفه را برعهده گرفت؛ به شهرستان‌ها رفت و از میان شش هزار کودک و نوجوان و پسر و دختر، دویست نفر را با آزمایش صدا انتخاب کرد. پیشرفت گروه آنچنان بود که کسی باور نمی‌کرد که این کودکان، همان بچه‌های بی‌سرپرستی هستند که به آن‌ها «عقب افتاده» می‌گفتند؛ کودکانی که اولین معتقد بود چون با مهر مادر بزرگ نشده بودند، در رفتارشان کمبودهایی بود. او تاثیر موسیقی در زندگی این کودکان را شگفت‌آور می‌دانست.

اولین با اختیاراتی که به او داده بودند، تصمیم گرفت با همین کودکان یک کنسرواتوار درست کند. برای ساختن این هنرستان اما به پشتوانهٔ مالی هم نیاز بود که در آن زمان، سازمان ملل، در صورت موافقت چنین کاری را برای بچه‌های بی‌سرپرست انجام می‌داد.

این گروه حدود چهل اجرا در تالار رودکی داشت و حتی در مراسم تاج‌گذاری محمدرضا پهلوی نیز برنامه‌ای اجرا کرد. اجرای ده قطعه «رنگین کمون» ساخته ثمین باغچه بان باهمکاری ارکستر سمفونیک رادیو وین اثر ماندگار این گروه‌است.

بازگشت به ترکیه

با وقوع انقلاب ایران فعالیت‌های او و ثمین باغچه‌بان متوقف گشت و «شکافی در فعالیت‌های موسیقایی‌شان ایجاد شد» تا این که در سال ۱۳۶۳ مجبور به مهاجرت به شهر استانبول ترکیه شدند. اِولین باغچه‌بان از سال ۱۳۶۳ در دانشگاه معمار سنان استانبول (Mimar Sinan University) استادی رشته پیانو را بر عهده داشت و در سال ۱۳۷۳ بازنشسته شد.

آثار و تالیفات

او در دوران بازنشستگی ده کتاب درباره تکنیک‌های پیانو و آواز به زبان ترکی و فرانسوی نوشت و حقوق تمام کتاب‌ها را به دانشگاه معمار سنان هدیه کرده‌است. آخرین کتاب او نیز موسیقی برای کودکان، هنوز منتشر نشده‌است. اما مهمترین کتاب او برای ایرانیان، کتابی است به زبان فرانسه که درباره فعالیت‌ها، آثار هنری و هنرمندان قبل از انقلاب ایران نوشته شده‌است.

اولین جدا از کار اپرا، در رسیتال‌های متعدد، آثاری از همسر خود ثمین باغچه‌بان و دوست دیرینش، حسین ناصحی را به اجرا درآورد. در میان این آثار، «درخت سرو» از ثمین و «رقص دردربار شاه سمنگان» از شهرت بیشتری یافته‌است.

مرگ

اولین باغچه‌بان روز نهم آبان ۱۳۸۹ در سن ۸۲ سالگی درگذشت.

 

بیوگرافی مرجان وحدت مرجان وحدت متولد ۱۳۵۵ تهران، مرجان وحدت از کودکی مقدمات موسیقی و ساز پیانو را نزد خانم مینو محبی آغاز کرد. آواز ایرانی (سنتی) را نزد خانم پری ملکی ...
بیوگرافی آرش + عکس   آرش نام اصلی آرش لباف تولد ۳ اردیبهشت ۱۳۵۶ تهران ملیت ایرانی (همچنین شهروند  سوئد) سبک‌ها پاپ و هیپ هاپ ...
بیوگرافی بنیامین بهادری + عکس   وحید (بنیامین) بهادری نام اصلی بنیامین تولد ۱۸ شهریور ۱۳۶۱-تنکابن(مازندران) ملیت  ایران سبک‌ها موسیقی پاپ ...
بیوگرافی گلوریا روحانی   گلوریا روحانی ملیت ایران سبک‌ها موسیقی محلی   گلوریا روحانی از خوانندگان آوازهای محلی اهل ایران است. ا...
بیوگرافی یسنا خوشفکر   یسنا خوشفکر ملیت  ایران سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی موسیقی مقام ایرانی ناشرین انتشارات زاگرس (کانادا) شرکت هَزار...
بیوگرافی هلن ماتووسیان ( هلن )   نام اصلی هلن ماتووسیان نام مستعار هلن تولد تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی   هلن م...
بیوگرافی کامل ویتنی هیوستون ، پرجایزه‌ترین هنرمند زن تاریخ نام اصلی: ویتنی الیزابت هیوستون زادگاه: ۹ اوت ۱۹۶۳ - نیوآرک، آمریکا تاریخ مرگ: ۱۱ فوریه ۲۰۱۲ میلادی (۴۸ سال) - بورلی هیلز، آمریکا سبک: آراندب...
بیوگرافی عزت روحبخش ( عزت )   عزت نام اصلی عزت روحبخش نام مستعار روحبخش تولد ۱۲۸۷ خورشیدی آشتیان ملیت  ایرانی مرگ ۱۳۶۸ خورشیدی ...
بیوگرافی افسانه جهانگیری   افسانه جهانگیری خواننده قشقایی اهل ایران می‌باشد. زندگی‌نامه و فعالیت‌هنری افسانه جهانگیری از طوایف ایل قشقایی می‌باشد.وی در موسیقی ...
بیوگرافی مایکل جکسون   مایکل جکسون MICHAEL JACKSON زادروز ۲۹ اوت ۱۹۵۸ ۷ شهریور ۱۳۳۷ گری، ایندیانا، آمریکا درگذشت ۲۵ ژوئن ۲۰۰۹ ۴ تیر ۱۳۸۸ (۵...
بیوگرافی رویا عرب   رویا عرب تولد ۱۹۶۷ ملیت ایرانی سبک‌ها راک تریپ هاپ   رویا عرب (زادهٔ ۱۹۶۷ در تهران) موسیقی‌دان و باستان...
بیوگرافی پیروز پاینده آزاد + عکس     پیروز نام اصلی پیروز پاینده آزاد نام مستعار پیروز تولد ۱۹۶۵ تهران ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، ری...
بیوگرافی امید جامع + عکس   امید جامع تولد ۴ آذر ۱۳۶۹ ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، راک سازها گیتار، پیانو سال‌های فعالیت ۱۳۸۶-تاکنون ...
بیوگرافی تارکان   تارکان تِوِت‌اوغلو (به ترکی: Tarkan Tevetoğlu) (تولد ۱۷ اکتبر ۱۹۷۲ آلتزی، آلمان) مشهور به تارکان از اهالی ترک‌تبار آلمان و یکی از مطرح‌ت...
بیوگرافی هنگامه برزین ( هنگامه )   نام اصلی هنگامه برزین نام مستعار هنگامه تولد ۱۳۴۰ لاهیجان، استان گیلان ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی ...