معرفی ساز سرنا

 

معرفی ساز سرنا

معرفی ساز سرنا
در کشور ما این ساز تحت عناوین نظیر به زرنا – ذرنا – ذورنا نامیده می شود. ساز سرنا در بین اقوامی نظیر بلوچ ها – کردها – گیلانها – ترک ها و فارس و مازندران وجود دارد. البته در همه اقوام به این نام معروف نیست مثلاً در میان بلوچ ها به شیدی ( shidi ) در میان کردها شمال خراسان به پیق ( pjg ) معروف است در مازندران به سرنا ( serna ) یا درنا ( zerna ) معروف است.

ساز سرنا معمولاً به دسرکوتن یا نقاره همراه است. در مازندران از سرنای نوع بم بیشتر استفاده می شود.
سرنا از چهار قسمت تشکیل شد :
۱ – قمیش

۲ – لب گیر

۳ – انبرک

۴ – بدنه ساز
۱ – قمیش : از نوعی نی نرم به نام آکس ( aks ) تهیه می گردد که آن را با آب ولرم می خیسانند و داخل دهان قرار می دهند و بوسیله مجرای باریکی که در وسط قمیش قرار دارد بازدم سرنا می شود. طول قمیش که به لب گیر بسته می شود حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر است.

 

۲ – لب گیر : بصورت دایره ای واشر مانند است. که جنس آن فلزی است و ما بین لب نوازنده و سرنا قرار می گیرد قطر آن ۴ سانتیمتر یا کمتر و طول آن ۱۴ سانتیمتر یا کمتر است.

۴ – بدنه سرنا : بصورت لوله ای مخروطی از جنس چوب شمشاد یا آزاد یا گردو ، گاهی اوقات هم از توت ساخته می شود. اما نوع شمشاد صدا دهی بهتری دارد.
انتهای بدنه سرنا بصورت مخروطی و مثل سازهای شیپوری طراحی شده است. سرنای مازندرانی ۶ سوراخ در قسمت بالا و یک سوراخ در قسمت پایین دارد. قبل از نواختن ساز آن را با آب ولرم خیس می نمایند ، اینکار برای صدا دهی بهتر است.

طول سرنا کامل نبوده و از ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر و در بعضی نقاط تا ۶۰ سانتیمتر می رسد. سرنای بلند تر صدای بم تری نسبت به سرنای کوتاهتر دارد. حدود صوتی صدای سرنای مازنداران دو اکتاو است . سرنا را بصورت نفس برگردان می نوازند .

 

معرفی ساز سرنا

آهنگهای مخصوص سرنا شامل :

پیشنمازی – یک چوبه – دو چوبه – سه چوبه – ترکمنی – کتولی – ورساقی و … است .
این ساز همواره در اعیاد – جشن ها – مراسم ورزشی و … نواخته می شده است.
ریشه لغت سرنا
سُرنا و کَرنا هر دو به معنی بوق و با لغت (به انگلیسی: Horn) در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است. شاهد دیگری که به این ادعا و مشابهت مهر تائید می‌زند نام ذوالقرنین، به معنی دارنده دو شاخ است. قَرن که مُعَرَّب کَرن است (که در اسم کَرنا مشاهده می‌شود) به معنی شاخ می‌باشد. البته سُرنای کنونی به مراتب از بوقهای شاخی اولیه پیشرفته تر است، ولی عضوی از خانواده سازهای بادی یا بوقی به شمار می‌آید.
سرنا در ایران
سرنا سازی نه تنها محلی، بلکه قدیمی است. در اشعار شعرای ایران بسیار نام سرنا، سورنا و سورنای آمده است. این ساز در سیستان و بلوچستان ، خراسان و لرستان از دیرباز رواج داشته و حتی امروزه نیز در مجالس شادی و به هنگام خواندن ترانه های محلی این نواحی بکار می رود. در نواحی لرستان سرنای کوچک و در نواحی بختیاری سرنای بلند معمول است، سرنای محلی معمولاً با دهل نواخته می‌شود. در میان سرنا نوازان مشهور ایرانی می توان از علی‌اکبر مهدی‌پور دهکردی، نوازنده نوروزنامه یا همان موسیقی هنگام تحویل سال نو و نیز رضا مریدی دلفان و شامیرزا مرادی مشهورترین نوازنده سرنای کوچک (کوتاه) نام برد.

ناهنجاری رفتاری کودکان، آرامش را به خانه بیاورید طبیعت هیچ کدام از بچه‌ها شبیه هم نیست؛ حتی خواهرها و برادرهایی که از یک پدر و مادر متولد و در یک فضای خانوادگی مشترک رشد و نمو خود را آغاز می‌کنن...
علائم پارگی رحم، بچه سالم می مونه؟ هنگام زایمان یا زمان خروج جفت، ممکن است یک پارگی در دیواره‌ی رحم و اغلب در محل برش سزارین قبلی به وجود بیاید که به این عارضه، پارگی رحم می‌گویند....
کودک درونگرا، میشه رفتارشو تغییر داد؟ باسلام عرض خسته نباشید پسر 6 ساله ام رفتاری دارد که بسیار شبیه رفتار پدرش است.او بسیار درونگراست.نسبت ابراز احساساتش ضغیف است.نه میتواند خوشحالی و هیج...
وضعیت بریچ در جنین، روش های زایمان در ماه آخر باردای دیگر فضای خالی زیادی در رحم وجود ندارد و جنین برای اینکه فضای کمتری را اشغال کند به سمت پایین رحم می‌چرخد، به شکلی که سر جنین ب...
پریود نامنظم دارم، چطوری باردار بشم؟ سوالبا سلام 23 سالمه.الان حدود 3 ساله ازدواج کردم و نزدیک به دو ساله که قصد بارداری دارم.ولی اکثر ماهها بطور نامنظم پریود میشم و از حاملگی خبری ن...
نحوه صحیح رابطه زناشویی، چگونه است؟ سوالبا عرض سلام و خسته نباشدمن به تازگی ازدواج کردم ولی نحوه صحیح ارتباط جنسی و راه های جلوگیری از بارداری را نمی دانم.بخاطر همین ترس و اضطراب دا...
تقویت مهارت های نوزاد، تاثیر موسیقی موسیقی؛ پدیده ای لذت بخش که اگر نباشد زندگی بسیاری ما با خلائی تمام نشدنی همراه می شود. فکر می کنید ارتباط داشتن با این پدیده نقشی در سلامت جسم و...
خون در مدفوع، علت چیست؟ سوال:علت وجود خون در مدفوع چیست؟ جواب:علل مختلفی میتواند موجب خون در مدفوع شود که برخی از آنها عبارتند از شقاق مقعد ، هموروئید ، کولیت زخمی ، سای...
دکوراسیون اتاق خواب دانش آموز در این مطلب توصیه هایی برای دکوراسیون اتاق خواب دانش آموز ارائه میدهیم. اتاق خواب جایی است برای آسودن و کسب آرامش و انرژی مجدد برای یک روز کاری دیگر....
شگفت انگیزترین خواص کنجد در زیبایی پوست و مو خانم ها شگفت انگیزترین خواص کنجد در زیبایی پوست و مو خانم ها از خواص کنجد هر چه بگویم باز هم کم است ازنظر طب قدیم ایران، کنجد گرم است. کنجد بسیار م...
عکس حدیث میر امینی با چشمان گریان همانطور که شاهد هستید حدیث منتظر بهانه است تا گریه کند و کاسه کوزه ها را بر سر ما بشکند. ...
بزرگ بودن کبد نوزاد، خطرناکه؟ سوال:با سلام. کودکم 9 ماهه است با انجام سونوگرافی اعلام شده که کبد بزرگ هست. با توجه به اینکه من و همسرم فامیل نزدیک هستیم احتمال ژنتیکی بودن هست...
بارداری بعد از جراحی بینی، چقدر زمان لازمه؟ ۲ ماه بعد از زایمان می توان برای جراحی بینی اقدام نمود. مادر بهتر است تا ۱۲ ساعت بعد از جراحی، شیردهی نداشته باشد. بارداری بعد از جراحی بینی۱ ماه...
از عواقب بدخطی پزشکان چه می دانید یکی از شوخی های مرسوم افراد با یکدیگر در هنگام مواجه دست خط بد کنایه به دست خط پزشکی داریم می باشد که افراد در پاسخ به انتقاد از ناخوانا بودن دست خط خ...
برای موفقیت این ۱۲ عادت را ترک کنید در این مقاله راجع به ۱۲ عادت که ترک آنها برای قرار گرفتن در مسیر موفقیت لازم است ، صحبت خواهیم کرد. بدیهی است که با کنار گذاشتن عاداتی کوچک می توانیم...