لباس و پوشش ماد ها چگونه بود؟

اطلاعات مربوط به پوشش مردم در دورهٔ مادها، عمدتاً منحصر به لباس‌های مردان است که این اطلاعات شامل دو دسته از منابع‌اند: گزارش‌هایی که از نویسندگان کلاسیک ثبت شده است و آثار باستانی. این دسته که شامل آثار با ارزش باستانی‌اند را می‌توان به پنج دسته تقسیم کرد:

سنگ‌نگاره‌های داریوش یکم (۵۲۱-۴۸۶ پ. م) در بیستون.
پیکره‌های نمایندگان ۳۰ ملتی که تحت امپراطوری هخامنشیان بودند و بر آرامگاه داریوش یکم در نقش رستم در نزدیکی تخت جمشید کنده شده‌اند و همین نقوش توسط جانشینان وی نیز تکرار شده است. هویت پیکره‌های نقش رستم با سنگ‌نوشتهٔ برجای‌مانده از آرامگاه داریوش یکم شناسایی شدند.
معماری منحصر به فرد تخت جمشید (به‌ویژه پلکان شرقی آپادانا) که جنگجویان، بزرگان و نمایندگان ملل مختلف امپراطوری هخامنشیان را نشان می‌دهد؛ آثار خشتی-لعابی شوش و تخت جمشید که سربازها را در لباس‌های نظامی متفاوت نشان می‌دهد و پیکره‌های کنده‌شده بر تندیس مصری داریوش در شوش، که هم‌اینک در موزهٔ ایران باستان در تهران نگهداری می‌شود.
نقوش متنوع، به‌ویژه هنرهای دستی: گلدان‌های یونانی، مسکوکات مصری معاصر، مهرهای «یونانی-ایرانی» ، نقاشی‌ها، به‌ویژه آن‌دسته که در آرامگاه کارابورون یکم در نزدیکی المالی، استان پیشین لیسیه در جنوب غربی ترکیه کشف شده است. مجسمه‌ها، به‌ویژه آن دسته که از صیدا و لیسیه به دست آمده‌است، «گنجینهٔ جیحون» و مهم‌تر از همه، صحنه‌های نبرد و شکار که بر روی تابوت سنگی منسوب به اسکندر واقع در صیدا (کمی پس از ۳۲۰ پ. م) کنده شده است و موزاییک اسکندر واقع در کف معبد فون در پُمپئی (سدهٔ اول پ. م تقریباً هم‌دوره با تابوت سنگی اسکندر، برگرفته از یک نقاشی هلندی.)
تاریخ فرهنگ ماد را می‌توان به دو دوره تقسیم کرد؛ یکی مربوط به دوران متقدم ماد و قبل از استقرار سلطهٔ کیش مُغان و دورهٔ دوم مربوط به زمان مُغان. مرز میان این دوره پایان قرن هفتم قبل از میلاد است. زندگی مردم نقاط دوردست غربی ظاهرأ تحت تأثیر رسوم بابلیان قرار گرفته بود. مثلأ در مورد لباس چنین بوده است. در سمت شرقی جبال زاگرس لباسی که لولوبیان در هزارهٔ سوم قبل از میلاد می‌پوشیدند معمول بوده است: روی نیم تنه (پیراهنی آستین کوتاه-زانو) پوستی افکنده، بر شانهٔ چپ استوار می‌ساختند و گاهی پوست را از زیر کمربند رد می‌کردند. مردم ثروتمند پوست یوزپلنگ و مستمندان پوست گوسفند به کار می‌بردند. لباس مانائیان و دیگر قبایل اتحادیهٔ ماد و خود مادیها همین گونه بوده است. این رسم- یعنی افکندن پوست گوسفند بر شانه تا به امروز نیز در میان شبانان کوهستانی آذربایجان و کردستان محفوظ مانده است. موها را با نواری سرخ می‌بستند و ریش را می‌زدند. در تصاویر آشوری کلاه بلند نمدی یا تاج- که به زبان یونانی تیار نامیده می‌شود و مخصوص ساکنان ماد بوده- دیده نمی‌شود ولی چون کلاه مزبور هم در هزارهٔ سوم قبل از میلاد و هم در عصر هخامنشیان (قرن‌های ۴ و ۶ قبل از میلاد) متداول بوده بی شک در دوران مورد نظر نیز مرسوم بوده است. پاپوش مردم ماد موزه‌های نرم و نوک برگشته بود.

لباس ساکنان ماد شرقی؛ پیراهنی گشاد (ساراپیس) با آستین‌های بلند و شلواری گشاد و چین دار، که در واقع دامن درازی بود که میان دو پا جمع کرده بودند، بالاپوشی کوتاه از پارچهٔ رنگارنگ و یا کارزده از پشم بود. این نوع لباس را باشلقی که بر سر می‌کشیدند تکمیل می‌کرد.

ادیث پرادا تأکید می‌کند که «در کُل، در هنر خاور نزدیک، تفاوت میان مردم غالباً بر اساس پوشاک آن‌ها مشخص می‌شد». مردان باستانی خاور نزدیک به پوشیدن لباس‌های گُشاد و آزاد، متشکل از دامن‌های چین‌دار، تن‌پوش‌های رویی پیچیده‌شده به دور بدن و تُنیک علاقه داشتند. احتمالاً در انتهای هزارهٔ دوم پیش از میلاد، ایرانیان مهاجر که در اوراسیا، جایی که آب و هوای متغیری زیادی داشته و زندگی به گله‌داری و استفاده از از اسب، به‌ویژه برای جنگ‌ها وابسته بود، لباسی با خود به درون ایران آورده باشند که در مسکن اولیه‌شان شکل گرفته بود. این لباس شامل کلاهی بلند، نیم‌تنه و شلوار چرمی تنگ و چسبان، بالاپوشی آستین‌بلند و چکمه می‌گردید.

ایرانی‌ها پیراهن چین‌دار خاور نزدیک را پذیرفته و آن را اصلاح کردند و به آن سربند و کلاه شیاردار بلندی که احتمالاً از سربند پَردار آشوری اقتباس شده بود، افزودند. از این رو گاهی اوقات پژوهشگران این سبک را «جامهٔ پارسی» و لباس برگرفته از آسیای میانه را «جامهٔ مادی» می‌نامند. این نام‌ها همیشه دقیق نیستند، با این حال هرودوت گواهی می‌دهد که «پارسیان» برحسب عادت، لباس «مادها» را می‌پوشیدند.

نگهداری کودک توسط پدربزرگ یا مادربزرگ اگر جزو افرادی هستید که فرزندتان را نزد پدربزرگ و مادربزرگش برای نگهداری چند ساعته میگذارید بهتر است آن ها را با شیوه تربیتی خودتان آشنا کنید و برخی ن...
دلایل ریزش مو در زنان و درمان‌ خانگی برای کاهش آن دلایل ریزش مو در زنان و درمان‌ خانگی برای کاهش آن اگرچه ریزش مو در بیشتر آقایان به عنوان یک مشکل دائمی در نظر گرفته می‌شود اما در خانم‌ها ن...
آزمایش عملی ساده برای تست سلامت مو شاید خیلی از ما دوست داشته باشیم که بدانیم آیا موهای سالمی داریم یا خیر؟ این تست سلامت مو در ۱۰ ثانیه همین مورد را برای شما روشن می کند. پس شاید پاسخ...
عفونت مثانه در کودکان، علاجش چیست؟ عفونت های مثانه در اثر باکتری ها ایجاد می شود که در مثانه رشد می کند. تقریبا تمام عفونت های مثانه ناشی از باکتری است که از طریق مجرای پیشاب وارد مثانه...
سرخک در نوزادان، علائمش چیست؟ سوالپسرم7 ماهشه چند روز پشت سر هم تب داشت و بثورات پوستی قرمز زده فکر کنم سرخک گرفته از کجا مطمئن شم. واسه این سن خطرناک نیست. با تشکر. جواباز عل...
آیا ورزش باعث آرتروز می شود تعریف خیلی ساده آرتروز از بین رفتن سطح طبیعی غضروف مفصلی است به گزارش واحد مرکزی خبر در فاصله میان یک استخوان تا استخوان بعدی مفصل قرار گرفته است مفص...
همه چیز درباره سه ماه دوم بارداری گروه ترجمه نی نی بان: در این‌جا به هر چه نیاز است درباره سه ماه دوم بارداری بدانید اشاره می‌کنیم، دوره‌ای که برای بیشتر زنان، بهترین زمان تجربه ب...
کودکم تب داره، برم دکتر؟ پرسش سلام الان پسر من تب داره لازم هست به دکتر مراجعه کنم؟ پاسخبا سلام تب باید علت یابی و کنترل شود اگر درجه حرارت بدن کودک کمی بیش از ۳۷ درجه با...
بهتر است قب از استفاده از ماسک صورت این نکات را بخوانید خانم ها از هر روشی برای بهبود پوست شان استفاده مینمایند و یکی از این روش ها ماسک زدن میباشد که این کار به منظور رساندن رطوبت و پاکسازی پوست انجام میشو...
اهمیت ورزش کودکان، تقویت عضلات  یک متخصص طب فیزیکی و توان بخشی گفت: شنا کردن باعث رشد بافت عضلانی و قدرت عضلانی می شود؛ ولی بافت استخوانی را متراکم تر نمی کند. دکتر علی پناهی، ...
دوستی با اینترنت، میشه ازدواج کرد؟ سوالسلام خسته نباشید من نگین هستم ساکن تهران متاهل و دارای دو فرزند چند وقت پیش حدود 10ماه قبل با آقای55ساله ای از طریق اینترنت اشنا شدم اول باهم...
چرا باردار نمی شوم، ظاهرا نرمالم! سوال:سلام، قبلا 3سال قرص ال دی واسه جلوگیری استفاده کردم الان 6ماهه قصدبارداری دارم سونو دادم همه چی طبیعی بود فولیکول غالب هم نداشتم ازکیت ال اچ...
کودکم حرف بد میزند، چیکار کنم؟ پسر 6ساله ام کلمات و اصطلاحاتی را به تازگی از پیش دبستانی از دوستاش و یا از بچه های بزرگتر از خودش یاد گرفته که بعضی جالب نیست، چه کار کنم؟...
ناسازگاری گروه خونی مادر و جنین، تاثیر ارهاش در اوایل دوران بارداری با انجام یک آزمایش خون، گروه خونی و وضعیت Rh خون شما مشخص خواهد شد. تفاوتRh خون شما و جنین در طول بارداری می‌تواند خطرهایی...
گالری انواع مدل میز ناهار خوری جدید و لوکس برای آشپزخانه گالری انواع مدل میز ناهار خوری جدید و لوکس برای آشپزخانه جدیدترین و شیک ترین مدل میز ناهار خوری جدید و لوکس برای آشپزخانه انواع مجموعه م...