بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی شهاب رمضان + عکس   شهاب رمضان نام اصلی شهاب رمضان تولد ۲۰ اکتبر ۱۹۷۹ ‏ تهران ملیت  ایران سبک‌ها پاپ   شهاب رمضان...
بیوگرافی نارملا   نارملا خواننده و بازیگر اهل ایران بود وی در سال‌های در دهه ۴۰ فعالیت داشت وی اصالت آشوری می‌باشد و هم اکنون در آمریکا اقامت دارد وی مدتی...
بیوگرافی سیروان خسروی + عکس   سیروان خسروی نام اصلی سیروان خسروی تولد ۴ مرداد ۱۳۶۱ ۲۶ ژوئیهٔ ۱۹۸۲ ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، راک، الکترونیک ...
بیوگرافی عصمت باقر پور ( دلکش )   دلکش نام اصلی عصمت باقر پور پنبه‌زن بابُلی نام مستعار دلکش تولد ۷ اسفند ۱۳۰۳ بابل، ایران ملیت ایرانی مر...
بیوگرافی ساسی مانکن + عکس   ساسی مانکن نام اصلی ساسان یافته نام مستعار ساسی مانکن تولد ۲۷ آبان ۱۳۶۷ ۱۷ نوامبر ۱۹۸۸ ‏ اهواز ملیت  ایرانی...
بیوگرافی حمید طالب‌ زاده + عکس     حمید طالب‌ زاده نام اصلی حمید طالب‌ زاده تولد ۱۳۵۵ تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ سال‌ها...
بیوگرافی حامد نیک پی   حامد نیک پی  (زاده ۱۳۵۶ در تهران) آهنگساز و خواننده ایرانی مقیم آمریکا ست. از وی تا کنون آلبوم‌های "گذر تنها" و "آسوده" و "دیوانه تر"...
بیوگرافی فریدون فروغی + عکس   فریدون فروغی نام اصلی فریدون فروغی تولد ۹ بهمن ۱۳۲۹ محله سلسبیل، تهران ملیت ایرانی مرگ ۱۳ مهر ۱۳۸۰(۵۰ سال) م...
بیوگرافی افسر شهیدی   نام اصلی افسر شهیدی تولد کازرون ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ   افسر شهیدی خواننده و آوازه خوانی ایرانی، ...
بیوگرافی شهبال شب پره + عکس   شهبال شب پره نام اصلی شهبال نام مستعار شهبال شب پره تولد تهران 1320 ملیت  ایرانی سبک‌ها پاپ، هیپ هاپ ...
بیوگرافی کامیار احمد زاده + عکس   کامیار نام اصلی کامیار احمد زاده نام مستعار کامیار (KamyR) تولد تهران، ایران ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، آ...
بیوگرافی سعید محمدی + عکس   سعید محمدی ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ / راک سازها گیتار سال‌های فعالیت خواننده ، آهنگساز ، ترانه سرا و نو...
بیوگرافی بنیامین بهادری + عکس   وحید (بنیامین) بهادری نام اصلی بنیامین تولد ۱۸ شهریور ۱۳۶۱-تنکابن(مازندران) ملیت  ایران سبک‌ها موسیقی پاپ ...
بیوگرافی علوان الشویع + عکس   علوان الشویع محل زندگی شهر الوان و اهواز ملیت ایران پیشه خواننده نقش‌های برجسته علوان الشویع پایه‌گذار سبک م...
بیوگرافی زانیار خسروی + عکس   زانیار خسروی نام اصلی زانیار خسروی تولد ۲ اردیبهشت ۱۳۶۴ ملیت  ایران حرفه(ها) خواننده، آهنگساز، ترانه‌سرا، تن...