بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی مرجان وحدت مرجان وحدت متولد ۱۳۵۵ تهران، مرجان وحدت از کودکی مقدمات موسیقی و ساز پیانو را نزد خانم مینو محبی آغاز کرد. آواز ایرانی (سنتی) را نزد خانم پری ملکی ...
بیوگرافی ری چارلز ؛ نابغه نابینا ری چارلز را می‌توان از بزرگ‌ترین موسیقی‌دانان قرن بیستم آمریکا دانست. این نابغه نابینا، در بسیاری از زمینه‌های موسیقی اولین و برترین محسوب می‌شد. ...
بیوگرافی افسانه جهانگیری   افسانه جهانگیری خواننده قشقایی اهل ایران می‌باشد. زندگی‌نامه و فعالیت‌هنری افسانه جهانگیری از طوایف ایل قشقایی می‌باشد.وی در موسیقی ...
بیوگرافی حسن شجاعی + عکس   حسن شجاعی نام اصلی سید حسن شجاعی تولد دوم فروردین ۱۳۲۰ ملیت ایران مرگ دهم خرداد ۱۳۸۸ سبک‌ها موسیقی مرد...
بیوگرافی سیما بینا + عکس   سیما بینا نام اصلی سیما بینا تولد ۱۴ دی ۱۳۲۳  خوسف، ایران ملیت ایرانی سبک‌ها محلی سازها دف &nbs...
بیوگرافی داود آزاد + عکس   داود آزاد نام اصلی داود آزاد تولد ۱۳۴۲، ارومیه ملیت  ایران سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی سازها تار، سه‌تار...
بیوگرافی ایمان سیاهپوشان + عکس   ایمان سیاهپوشان نام اصلی ایمان سیاهپوشان تولد ۱۱ خرداد ۱۳۵۶ آبادان ملیت  ایران سبک‌ها بندری سازها نی‌ا...
بیوگرافی رعنا فرحان     رعنا فرحان ملیت ایرانی آمریکایی سبک‌ها جاز و بلوز   رَعنا فَرحان، خواننده ایرانی در سبک موسیقی ...
بیوگرافی اسماعیل ادیب خوانساری + عکس    ادیب خوانساری نام اصلی اسماعیل ادیب خوانساری تولد ۱۲۸۰ خورشیدی خوانسار، استان اصفهان ملیت ایرانی مرگ ۶ فرور...
بیوگرافی گلوریا روحانی   گلوریا روحانی ملیت ایران سبک‌ها موسیقی محلی   گلوریا روحانی از خوانندگان آوازهای محلی اهل ایران است. ا...
بیوگرافی اولین باغچه‌ بان   اِولین باغچه بان Evlin Baghtcheban تولد ۱۳۰۷ مرسین، ترکیه ملیت ترک/فرانسوی مرگ ۹ آبان ۱۳۸۹ ترکیه سال‌های فعا...
بیوگرافی امیر کریمی + عکس   امیر کریمی تولد ١٣٤٩ ملیت ایران سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی   امیر کریمی از خوانندگان ایرانی است. ...
بیوگرافی و عکسهای علی زند وکیلی بیوگرافی علی زند وکیلی خواننده نام: علی نام خانوادگی: زند وکیلی تاریخ تولد: 1356 محل تولد: شیراز سازها: سنتور، تنبک، پیانو -------...
بیوگرافی بهرام سیر بهرام سیر به سال ۱۳۰۴ در شهر رشت متولد شد. در چهار سالگی همراه پدر و مادرش به تهران نقل مکان کرد. پدرش کارمند دولت بود بنا به دستور دولت و ماموریت ادا...
بیوگرافی مازیار + عکس   مازیار نام اصلی عبدالرضا کیانی‌ نژاد نام مستعار مازیار تولد ۱ تیر، ۱۳۳۱ بابل ملیت  ایرانی مرگ ۱۶ فرورد...