بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی استاد محمدرضا لطفی + تصاویر مراسم تشییع محمدرضا لطفی، هنرمند فقید موسیقی ایران صبح امروز 14 اردیبهشت ماه با حضور حسین فریدون، نماینده ویژه رئیس جمهور، علی جنتی، وزیر فرهنگ ...
بیوگرافی و عکس های مرتضی پاشایی نام: مرتضی  نام خانوادگی: پاشایی تاریخ تولد: 1363/5/20 تاریخ غروب: 1393/8/23 تحصیلات: دانشجوی گرافیک ----------------------------...
بیوگرافی فرامرز آصف + عکس     فرامرز آصف نام اصلی فرامرز آصف تولد دزفول، خوزستان، ایران ملیت ایران سبک‌ها پاپ   ف...
بیوگرافی آرش سبحانی + عکس   آرش سبحانی نام اصلی آرش سبحانی ملیت ایرانی سبک‌ها راک و بلوز سازها گیتار برقی و گیتار آکوستیک نقش‌های م...
بیوگرافی گونل خواننده   گونل در باکو پایتخت آذربایجان در تاریخ ۲۵/۱۰/۱۹۸۵ به دنیا آمد . گونل در یک خانواده ۵ نفری چشم به جهان گشود پدرش یکی از معروف ترین موسیقی...
بیوگرافی ملودی صفوی   ملودی صفوی تولد ۱۹۷۵ (میلادی) تهران ملیت  ایرانی سبک‌ها راک رگه پاپ-راک سازها گیتار   ملودی نواب ...
بیوگرافی جان تراولتا   جان تراولتا نام اصلی جان ژوزف تراولتا تولد ۱۸ فوریهٔ ۱۹۵۴ انگلوود، نیوجرسی والدین سالواتور تراولتا هلن سیسیلیا ب...
بیوگرافی سلمان محمدی + عکس   سلمان محمدی تولد ۲۶ مرداد۱۳۵۳ ملیت  ایران سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی ، موسیقی جهانی سازها سه تار الکتریک ، تا...
بیوگرافی اعظم علی   نام اصلی اعظم علی تولد ۱۹۷۰ تهران، ایران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی ملل سازها سنتور، دف، تنبور هندی &...
بیوگرافی افسر شهیدی   نام اصلی افسر شهیدی تولد کازرون ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ   افسر شهیدی خواننده و آوازه خوانی ایرانی، ...
آشنایی با ایرج جنتی عطایی آن چه بر فضای «ترانه» در این برهه از زمان می گذرد و جریان موازی اما ناهمگون است: نخست جریان فاجعه بار انحطاطی است که بر اثر مدیریت غیرمسئولانه و به دس...
بیوگرافی شهرام شب‌ پره + عکس   شهرام شب‌ پره نام اصلی شهرام شب‌ پره تولد ۱۶ اسفند ۱۳۲۶ ۶ مارس ۱۹۴۸ ‏ تهران ملیت  ایران سبک‌ها پاپ ریتم ...
بیوگرافی معصومه عزیزی بروجردی ( مهوش )   نام اصلی معصومه عزیزی بروجردی نام مستعار مَهوَش تولد زمستان ۱۲۹۹ خورشیدی بروجرد، لرستان ملیت ایرانی مرگ ۲۶ ...
بیوگرافی مامک خادم   مامک خادم تولد تهران ملیت  ایرانی سبک‌ها موسیقی تلفیقی   مامک خادم نوازنده و موسیقیدان ایرانی است. ...
بیوگرافی ابرو گوندش     اِبرو گوندش (به ترکی: Ebru Gündeş) یکی از خوانندگان مشهور ترکیه است. وی در ۱۲ اکتبر ۱۹۷۴ در استانبول به دنیا آمد. ا...